Đang có hàng chục tỷ USD nhàn rỗi trong dân

Tại Hội thảo "Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số" diễn ra sáng 31/3, TS Nguyễn Quốc Hùng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - cho biết để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số, nguồn lực tài chính đóng vai trò quyết định. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung mở rộng tín dụng, cần khơi thông đồng bộ từ hai trụ cột lớn là thị trường vốn và thị trường tiền tệ.

Khơi thông hai trụ cột tài chính

Trước hết, thị trường vốn cần được phát triển theo hướng bền vững, minh bạch và ổn định. Đây phải trở thành kênh huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng như hiện nay. Một thị trường vốn hoạt động hiệu quả sẽ giúp thu hút nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.

TS Nguyễn Quốc Hùng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

"Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là khối nợ xấu đang tồn tại trong nền kinh tế. Theo ước tính, quy mô nợ xấu có thể lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng. Đây được ví như 'cục máu đông' khiến dòng tiền không thể lưu thông bình thường. Nếu xử lý được khối tài sản đang bị đóng băng này, nền kinh tế sẽ có thêm nguồn lực rất lớn để tái đầu tư, đồng thời giúp giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp và toàn bộ hệ thống tài chính", ông Hùng nói.

Chuyển hóa dòng tiền nhàn rỗi thành động lực tăng trưởng

Ở góc nhìn rộng hơn, TS Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh - cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao không thể tách rời mục tiêu tự chủ kinh tế. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, nền kinh tế chỉ có thể phát triển bền vững nếu có khả năng chống chịu trước những cú sốc từ bên ngoài.

Theo ông Thành, Việt Nam cần tập trung vào bốn nhóm chính sách cốt lõi. Trước hết là ứng xử linh hoạt với thế giới, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nền kinh tế lớn ngày càng gay gắt. Ngoại giao kinh tế cần chủ động hơn, nhất là trong các vấn đề liên quan đến năng lượng, giá dầu và việc thu hút nhà đầu tư quốc tế.

TS Võ Trí Thành (ngồi giữa) - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng.

Thứ hai là ổn định kinh tế vĩ mô. Đây vẫn phải là ưu tiên hàng đầu, với trọng tâm là kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý. Một nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng thiếu ổn định sẽ khó duy trì đà phát triển trong dài hạn.

Thứ ba, cần hỗ trợ thị trường và doanh nghiệp thông qua các chính sách kích cầu kịp thời. Sau giai đoạn khó khăn kéo dài, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực sự phục hồi. Nếu không có các biện pháp hỗ trợ phù hợp, khu vực sản xuất - kinh doanh sẽ khó tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Thứ tư là đột phá thể chế. Theo ông Thành, đây chính là “đòn bẩy” quan trọng nhất để khơi thông nguồn lực. Việc cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện khung pháp lý và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch sẽ giúp dòng vốn chảy mạnh hơn vào sản xuất thay vì bị “giam” trong các thủ tục pháp lý.

Các diễn giả tại hội thảo sáng 31/3.

Một thực tế đáng chú ý ông Thành chỉ ra là trong khi tổng đầu tư toàn xã hội vẫn chưa đạt kỳ vọng, lượng tiền gửi tiết kiệm trong dân cư lại ở mức rất cao. Ngoài ra, một phần không nhỏ tài sản của người dân vẫn đang nằm dưới dạng vàng và ngoại tệ.

"Nếu có cơ chế phù hợp để điều hướng dòng tiền này vào khu vực sản xuất - kinh doanh, nền kinh tế sẽ có thêm nguồn lực rất lớn. Ước tính, lượng vốn nhàn rỗi trong dân có thể lên tới hàng chục tỷ đô. Nếu được khơi thông đúng cách, đây sẽ là 'cú hích' quan trọng cho tăng trưởng trong những năm tới", ông Thành cho hay.

TS Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng - cho rằng Việt Nam cần một chiến lược tăng trưởng vừa nhanh vừa bền vững. Theo đó, điều quan trọng nhất là sớm đưa các định hướng lớn về phát triển kinh tế vào thực tiễn một cách cụ thể và hiệu quả.

Trước hết, nền kinh tế cần tiếp tục kiên định ổn định vĩ mô, đặc biệt là kiểm soát lạm phát, đảm bảo an ninh năng lượng, ổn định thị trường tài chính và thị trường bất động sản. Đây là những yếu tố nền tảng giúp duy trì môi trường phát triển ổn định cho doanh nghiệp.

Thứ hai, cần giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý. Lãi suất ổn định không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn mà còn tạo điều kiện để mở rộng đầu tư và sản xuất.

Thứ ba, việc cơ cấu lại nền kinh tế cần được đẩy nhanh hơn, nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Thay vì tăng trưởng dựa vào mở rộng vốn và lao động, nền kinh tế cần chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ.