Trong suốt những năm tháng internet khởi nguồn và bùng nổ, có một thiết bị đã trở nên quen thuộc của nhiều ngôi nhà và văn phòng tại Việt Nam, đó chính là những chiếc hộp phát tín hiệu internet với logo TP-Link.
Từ những ngày đầu khi internet ADSL còn là thứ xa xỉ cho đến kỷ nguyên Wi-Fi 7 siêu tốc độ ngày nay, thương hiệu này đã âm thầm hiện diện trong phòng khách, dưới gầm bàn làm việc hay trên trần nhà của hàng triệu người dùng Việt.
Dù là một cái tên phổ biến đến mức trở thành mặc định cho khái niệm "cục Wi-Fi", không phải ai cũng biết rằng TP-Link có nguồn gốc từ Thâm Quyến, Trung Quốc và đã trải qua một hành trình dài để từ một xưởng sản xuất nhỏ trở thành nhà cung cấp thiết bị WLAN số một thế giới trong hơn một thập kỷ qua.
Khởi nguồn từ Thâm Quyến: Tầm nhìn của anh em nhà họ Triệu
Câu chuyện về TP-Link không bắt đầu bằng những chiến dịch marketing hào nhoáng mà bằng sự nhạy bén kỹ thuật và mục tiêu bình dân hóa công nghệ kết nối.
Vào năm 1996, tại Thâm Quyến – thành phố đang trên đà trở thành trung tâm công nghệ của thế giới, hai anh em Zhao Jianjun (Triệu Kiến Quân) và Zhao Jiaxing (Triệu Giai Hưng) đã đặt những viên gạch đầu tiên cho đế chế này.
Thời điểm giữa thập niên 90, thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc cách mạng internet. Tuy nhiên, các thiết bị mạng lúc bấy giờ chủ yếu phục vụ phân khúc doanh nghiệp lớn với mức giá đắt đỏ và cách vận hành phức tạp.
Ông Triệu Kiến Quân.
Ông Triệu Kiến Quân, người sở hữu bằng Thạc sĩ từ Đại học Giao thông Thượng Hải danh tiếng, đã nhận thấy một lỗ hổng khổng lồ trên thị trường: thiếu vắng những thiết bị kết nối mạng dễ sử dụng và có giá thành phù hợp với người dùng cá nhân.
Với đội ngũ ban đầu chỉ gồm ba người (hai anh em và một nhân viên duy nhất), TP-Link bắt đầu bằng việc tự tay nghiên cứu và lắp ráp những chiếc card mạng đầu tiên. Đây là bước đi chiến lược, bởi card mạng chính là linh kiện cơ bản nhất để một chiếc máy tính có thể giao tiếp với thế giới bên ngoài. Sự kiên trì của họ đã được đền đáp khi vào năm 1997, TP-Link tích lũy đủ vốn để xây dựng nhà máy riêng tại Thâm Quyến, chuyển mình từ một xưởng thủ công sang quy mô sản xuất công nghiệp.
Tên gọi TP-Link
Cái tên "TP-Link" không phải là một sự sắp đặt ngẫu nhiên của các ký tự. "TP" là viết tắt của "Twisted Pair" (Cặp dây xoắn) – một trong những phát minh quan trọng nhất của Alexander Graham Bell vào năm 1881. Đây là loại cáp viễn thông bao gồm hai dây dẫn được xoắn lại với nhau nhằm mục đích cải thiện khả năng tương thích điện từ bằng cách giảm bức xạ điện từ và nhiễu xuyên âm giữa các cặp dây lân cận.
Việc lựa chọn tên gọi này không chỉ là một sự tri ân đối với nền tảng kỹ thuật viễn thông mà còn gửi gắm triết lý của công ty: cung cấp những kết nối tin cậy và bền vững.
Trong logo của hãng, sự kết hợp giữa các đường nét và biểu tượng vô cực gợi lên ý tưởng về một dòng chảy dữ liệu liên tục, không đứt đoạn, phản ánh sứ mệnh cung cấp các giải pháp mạng ổn định.
Theo thời gian, khi công nghệ chuyển dịch sang không dây, từ "TP" còn được người dùng và cả hãng diễn giải một cách sáng tạo thành "Trust and Performance" (Sự tin cậy và Hiệu suất), phản ánh đúng những gì mà họ đã xây dựng được trong mắt khách hàng.
Một trong những lý do lớn nhất khiến TP-Link có thể "đè bẹp" các đối thủ từ phương Tây như Linksys hay Netgear trong phân khúc người dùng phổ thông chính là mô hình kinh doanh "Tích hợp dọc".
Khác với nhiều hãng công nghệ thường outsource (thuê ngoài) quá trình sản xuất cho các nhà máy ODM/OEM, TP-Link tự kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng của mình.
TP-Link sở hữu các trung tâm R&D khổng lồ và các nhà máy với dây chuyền SMT (Surface Mount Technology) hiện đại bậc nhất. Việc tự sản xuất gần như mọi thứ – ngoại trừ chipset – cho phép công ty tối ưu hóa chi phí sản xuất ở mức cực thấp mà vẫn duy trì được sự đồng nhất về chất lượng.
Mô hình này giúp TP-Link tránh được mức lợi nhuận biên chồng chéo từ các bên thứ ba, từ đó đưa ra mức giá bán lẻ thấp hơn từ 30% đến 50% so với các sản phẩm cùng cấu hình của đối thủ. Tại các thị trường đang phát triển như Việt Nam, đây chính là "vũ khí" tối thượng giúp hãng nhanh chóng phủ kín mọi gia đình.
Năm 2005 đánh dấu bước ngoặt lớn khi TP-Link chính thức thực hiện chiến lược bành trướng quốc tế. Năm 2008, họ thành lập chi nhánh tại Mỹ, đối đầu trực tiếp với các "ông lớn" ngay trên sân nhà của họ.
Kết quả là một sự tăng trưởng "thần kỳ": theo dữ liệu từ IDC, bắt đầu từ quý 1 năm 2011, TP-Link đã vươn lên trở thành nhà cung cấp thiết bị WLAN lớn nhất thế giới tính theo số lượng sản phẩm xuất xưởng.
Sự thống trị này không hề ngắn ngủi. Hãng đã duy trì vị trí quán quân trong suốt hơn 12 năm liên tiếp (từ 2011 đến ít nhất là 2022). Có những giai đoạn, thị phần của TP-Link trên thị trường WLAN toàn cầu đạt tới hơn 40%, gấp đôi tổng thị phần của hai đối thủ xếp sau cộng lại.
TP-Link tại Việt Nam: Từ thuở sơ khai Internet đến thiết bị "quốc dân"
Trước khi TP-Link thiết lập pháp nhân chính thức tại Việt Nam vào năm 2011, thương hiệu này đã thâm nhập thị trường thông qua các nhà phân phối nhạy bén từ năm 2007.
Câu hỏi đặt ra là: Tại sao giữa vô vàn thương hiệu, người Việt lại chọn một thương hiệu Trung Quốc và gắn bó lâu đến vậy? Câu trả lời nằm ở sự hội tụ của các nhiều yếu tố, mà điều quan trọng nhất vẫn là giá rẻ.
Ở giai đoạn 2010-2015, thu nhập của đại đa số người dân Việt Nam còn hạn chế. Trong khi một chiếc router Linksys WRT54GL có giá vài triệu đồng, TP-Link cung cấp những lựa chọn chỉ từ 300.000 đến 500.000 VNĐ. Đây là mức giá "không tưởng" đối với sinh viên và các hộ gia đình nhỏ.
Lúc bấy giờ, các modem đi kèm của nhà mạng còn nhiều hạn chế, chỉ có 1 cổng LAN và không có Wi-Fi. Người dùng buộc phải mua thêm một bộ phát Wi-Fi rời. TP-Link xuất hiện đúng lúc, đúng chỗ với danh mục sản phẩm đa dạng nhất thị trường.
Trái với quan niệm "đồ Trung Quốc nhanh hỏng", các thiết bị TP-Link thời kỳ đầu như dòng WR740N hay WR841N cực kỳ bền bỉ. Chúng có thể hoạt động liên tục 24/7 trong điều kiện khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam mà ít khi bị treo hay sụt nguồn.
Giao diện quản lý của TP-Link được đánh giá là trực quan và dễ hiểu nhất thời bấy giờ. Ngay cả những người không chuyên cũng có thể tự cài đặt theo hướng dẫn, điều này rất quan trọng trong bối cảnh các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật tại nhà chưa phát triển mạnh.
Nhắc đến TP-Link tại Việt Nam, không thể không nhắc đến TL-WR841N. Đây là chiếc router Wi-Fi chuẩn N tốc độ 300Mbps với hai ăng-ten (mà người dùng thường gọi vui là "router 2 râu").
Xuất hiện lần đầu vào khoảng năm 2007 và được bình chọn là "Sản phẩm của năm" bởi IT168.com, WR841N đã trở thành tiêu chuẩn vàng cho kết nối của nhiều gia đình suốt hơn một thập kỷ.
Những sự thật thú vị về TP-Link
Dù có mức giá rẻ và phổ biến, nhiều người cho rằng router là thiết bị "xấu xí" cần phải giấu đi, nhưng TP-Link đã nỗ lực thay đổi quan niệm đó. Họ thường xuyên hợp tác với các studio thiết kế danh tiếng như Whipsaw để tạo ra những sản phẩm có hình khối độc đáo.
Chiếc Deco X80 5G được thiết kế với phần đỉnh mô phỏng hình dạng một cơn lốc xoáy, biểu tượng cho tốc độ siêu nhanh của mạng 5G và Wi-Fi 6.
Modem di động M5350 giành giải Red Dot Design Award 2013 nhờ hình dáng mô phỏng một viên đá cuội đen bóng, tạo cảm giác mượt mà và cao cấp khi cầm trên tay.
TP-Link thường là một trong những hãng đầu tiên trên thế giới trình làng các thiết bị sử dụng chuẩn Wi-Fi mới nhất. Năm 2022, khi Wi-Fi 7 còn là một khái niệm xa lạ, TP-Link đã ra mắt dải sản phẩm Wi-Fi 7 hoàn chỉnh đầu tiên trên thế giới, bao gồm router Archer BE900 với màn hình LED độc đáo và hệ thống Deco BE95 có tốc độ lên tới 33 Gbps.
Không thể phủ nhận rằng nguồn gốc Trung Quốc vẫn là một "vết gờ" trong tâm lý một bộ phận người dùng và giới chức trách phương Tây. Các cuộc tranh luận tại Hoa Kỳ về việc có nên cấm TP-Link hay không vẫn đang tiếp diễn.
Các lập luận phản đối tập trung vào việc luật pháp Trung Quốc có thể ép buộc các công ty nước này hỗ trợ tình báo. Đáp lại, TP-Link đã đưa ra các minh chứng về sự tách bạch hoàn toàn.