Ngày 3-4, trong vai người có nhu cầu vay ngân hàng mua căn hộ chung cư tại TP HCM, phóng viên Báo Người Lao Động đã liên hệ một số ngân hàng để tìm hiểu lãi suất. Nhân viên Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) cho biết lãi suất vay mua nhà hiện khoảng 14%/năm và chưa có chương trình ưu đãi.
Khoản vay cũ cũng tăng lãi suất
Tại một chi nhánh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cán bộ tín dụng cho hay ngân hàng đang áp dụng gói vay cố định 6 tháng với lãi suất 9,6%/năm hoặc 10,5%/năm nếu cố định trong 12 tháng đầu. Một số ngân hàng thương mại khác cũng triển khai mức lãi suất vay mua nhà khoảng 10%-11,5%/năm, cố định trong 12 - 24 tháng đầu, sau đó thả nổi theo thị trường. Các mức lãi suất này đã duy trì ở vùng cao trong nhiều tháng gần đây.
Người vay mua nhà vẫn chật vật khi lãi suất cho vay chưa có dấu hiệu hạ nhiệt .Ảnh: LAM GIANG
Trước xu hướng lãi suất tăng nhanh từ đầu năm 2026, nhiều người buộc phải điều chỉnh kế hoạch mua nhà. Anh Hoàng Nam (ngụ phường Hiệp Bình, TP HCM) cho biết đang sở hữu một mảnh đất hơn 50 m² tại phường Long Phước, giá thị trường khoảng 3,5 tỉ đồng. Anh dự định bán mảnh đất này để mua căn hộ chung cư khoảng 6 - 7 tỉ đồng, diện tích 70 - 80 m² tại phường Bình Trưng.
Tuy nhiên, đất rao bán từ cuối năm ngoái đến nay vẫn chưa có người mua, trong khi lãi suất vay ngân hàng liên tục tăng. "Hiện nhiều ngân hàng đưa ra mức lãi suất ưu đãi ban đầu thấp nhất 10%-11%, có nơi lên tới 14%. Nếu vay khoảng 2,5 - 3 tỉ đồng, chi phí lãi vay sẽ rất lớn nên tôi phải tạm hoãn kế hoạch" - anh Nam chia sẻ.
Không chỉ các khoản vay mới, lãi suất của các khoản vay cũ cũng được điều chỉnh tăng. Chị Minh Thư (ngụ phường Tân Phú, TP HCM) cho biết khoản vay mua nhà tại Vietcombank của chị vừa được điều chỉnh lãi suất lần 2, từ 9% lên 9,9%/năm. Dù mức tăng không quá cao so với mặt bằng hiện tại nhưng việc tăng 2 lần liên tục trong thời gian ngắn vẫn tạo áp lực tài chính đáng kể với chị và gia đình.
Theo ghi nhận, mặt bằng lãi suất cho vay đã tăng rõ rệt trong thời gian gần đây, đặc biệt với lĩnh vực bất động sản. Báo cáo của Công ty Chứng khoán ACB cho thấy lãi suất vay mua nhà đang tác động tiêu cực đến nhu cầu của người dân, cũng như kế hoạch mở bán và lợi nhuận của doanh nghiệp bất động sản.
Cụ thể, trong tháng 3-2026, lãi suất ưu đãi cố định trong 12 tháng đầu dao động 8,5%-10%/năm, tăng khoảng 2-3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi phổ biến ở mức 12%-14%/năm, tăng khoảng 2-3 điểm phần trăm so với cùng kỳ.
Chỉ là "khúc cua" ngắn hạn (?!)
Ở góc độ thị trường, bà Phạm Thái Thanh Trúc, Giám đốc phân tích ngành bất động sản, Công ty Chứng khoán ACB, nhận định thị trường tài chính hiện đối mặt nhiều khó khăn khi chính sách kiểm soát dòng vốn tín dụng vào bất động sản đang bị siết chặt.
Cụ thể, ngay từ đầu năm, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản không vượt quá mức tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế, dự kiến khoảng 15%.
Trong khi đó, năm 2025, tín dụng bất động sản tăng tới 32%, cao hơn đáng kể so với mức 20,4% của năm trước và 19% của toàn nền kinh tế. "Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp bất động sản lớn, có uy tín và pháp lý minh bạch mới được ưu tiên tiếp cận vốn. Ngược lại, những doanh nghiệp nhỏ hoặc dự án chưa hoàn thiện pháp lý sẽ gặp khó khăn, buộc phải tìm đến các kênh huy động khác như trái phiếu" - bà Trúc cho biết.
Ở góc độ người mua nhà, đặc biệt là nhóm vay mua để ở thực sự, TS Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên tài chính tại Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng biến động lãi suất hiện nay chỉ là một "khúc cua" ngắn hạn trong một kế hoạch tài chính dài hạn.
Theo ông, các khoản vay mua nhà thường kéo dài 15 - 20 năm, trong khi chu kỳ thắt chặt tiền tệ thường chỉ diễn ra trong 12 - 18 tháng. Dù lãi suất huy động có xu hướng tăng, song thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn được duy trì, cho phép triển khai các gói vay với lãi suất cố định trong 1 - 3 năm đầu, đóng vai trò "vùng đệm" cho người vay.
"Với những người đã chuẩn bị tỉ lệ vốn tự có an toàn (trên 30% giá trị tài sản) và có nguồn thu nhập ổn định, các quyết định mua nhà hoặc đầu tư dài hạn không nên bị trì hoãn bởi những biến động mang tính chu kỳ ngắn hạn" - ông Tuấn Anh nhấn mạnh.
Hệ quả sau giai đoạn tăng "nóng"
Chuyên gia kinh tế - TS Đinh Thế Hiển cho rằng việc lãi suất cho vay bất động sản tăng không phải là diễn biến bất thường mà là hệ quả của giai đoạn tín dụng tăng "nóng" trước đó. Cụ thể, từ cuối năm 2025, tín dụng bất động sản đã tăng trên 20%, buộc cơ quan quản lý phải điều tiết. Nếu so với năm 2024, khi lãi suất vay mua nhà chỉ ở mức 6%-8%/năm và sau ưu đãi khoảng 9%-10%, thì mức hiện tại 12%-14%/năm được xem là tăng đáng kể.
Theo chuyên gia này, dù chưa đạt mức căng thẳng như một số giai đoạn trước, song đợt tăng lãi suất hiện nay vẫn tác động rõ rệt đến thị trường. "Trong giai đoạn 2026-2028, lãi suất cao được dự báo sẽ ảnh hưởng toàn diện đến người mua để ở thực sự, nhà đầu tư và doanh nghiệp phát triển dự án. Trong bối cảnh đó, cơ hội đầu tư ngắn hạn sẽ bị thu hẹp, thị trường bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh hơn, đặc biệt đối với các hoạt động đầu cơ" - TS Đinh Thế Hiển nói.