Lâu nay, rào cản hành chính khiến các dự án nhà ở xã hội kéo dài, đội giá, làm hẹp cơ hội của người nghèo. Bước đột phá về pháp lý hiện nay được kỳ vọng là chìa khóa khơi thông nguồn cung, giúp công nhân xa quê sớm hiện thực hóa giấc mơ sở hữu một mái ấm thực sự.
Rút gọn thủ tục, kéo gần giấc mơ
Tin vui lớn nhất từ hướng dẫn mới của Bộ Xây dựng chính là việc chính thức trao quyền chủ động cho các chủ đầu tư. Thay vì phải "xếp hàng" chờ đợi qua nhiều khâu phê duyệt cứng nhắc, các doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội giờ đây có thể tự do lựa chọn 1 trong 2 phương án tối ưu để được miễn giấy phép xây dựng. Cụ thể, chủ đầu tư có thể áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 nhằm tự tổ chức thẩm định dự án, hoặc chọn cách thông qua cơ quan chuyên môn thẩm định theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.
Sự linh hoạt này mang lại một bước đột phá quan trọng về mặt thời gian. Khảo sát thực tế cho thấy, việc rút gọn thủ tục giúp dự án khởi công sớm hơn từ 3 đến 4 tháng. Thời gian được rút ngắn đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tiết giảm được một khoản rất lớn chi phí lãi vay ngân hàng. Ngoài ra, thủ tục phòng cháy chữa cháy nay đã được lồng ghép xử lý với thời gian tối đa chỉ 30 ngày. Các khâu đánh giá tác động môi trường hay đấu nối hạ tầng kỹ thuật có thể thực hiện song song trong khi thi công. Khi "nút thắt" thủ tục được gỡ bỏ, luồng vốn sẽ được khơi thông, tạo đà để dự án nhà ở xã hội sớm hoàn thành.
Những chuyển biến tích cực từ chính sách thượng tầng đang dấy lên kỳ vọng rất lớn từ phía người lao động. Với họ, một chỗ ở ổn định là tiền đề vững chắc nhất để yên tâm làm việc. Việc tạo điều kiện thuận lợi để người lao động có nơi ở không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế mà còn là một chính sách an sinh mang ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc.
Là người bám trụ nhiều năm tại Khu Chế xuất Linh Trung 1 (TP HCM), anh Nguyễn Văn Trung không giấu được sự háo hức khi hay tin thủ tục xây nhà ở xã hội được nới lỏng. "Tôi nghe tin này mừng lắm. Nhà nước tháo gỡ cho doanh nghiệp làm nhanh, bớt giấy tờ thì chắc chắn chi phí xây dựng sẽ giảm xuống. Tôi chỉ mong sao phần giảm đó được tính thẳng vào giá bán, để người làm công ăn lương có cơ hội rớ tới. Chứ cứ cảnh ở trọ chật chội, nóng bức mãi, xót con lắm!" - anh Trung bộc bạch.
Cùng chung tâm trạng, chị Trần Thị Hoa (công nhân làm việc ở Khu Chế xuất Tân Thuận, TP HCM) lại mang thêm góc nhìn của một người mẹ. "Chị em công nhân chỉ ước khu nhà mới cất gần mấy khu công nghiệp, mua được căn chung cư có sẵn cái nhà trẻ, cái siêu thị nhỏ ở dưới tầng trệt. Đi làm ca về mệt rã rời, tiện đường chạy xuống mua mớ rau, rước đứa con là đỡ cực biết mấy" - chị Hoa bày tỏ.
Dự án nhà ở xã hội ở phường Tăng Nhơn Phú, TP HCMẢnh: BẢO NGỌC
Mong thực hiện đúng và đủ
Trưởng thành từ những tháng ngày chật vật tìm chỗ trọ quanh Khu Công nghệ cao TP HCM, anh Đào Viết Thịnh lại tỏ ra dè dặt và thực tế hơn. Anh thẳng thắn: "Chủ trương ở trên đưa xuống gỡ đúng cái điểm nghẽn lâu nay. Nhưng nói thiệt, công nhân chúng tôi sợ nhất cảnh "trên bảo dưới không nghe". Chỉ mong mấy cơ quan ban, ngành ở dưới làm đúng tinh thần đó, đừng đẻ thêm thủ tục hành doanh nghiệp. Có thế nhà mới mau xây xong, công nhân như tôi mới có chốn an cư mà làm việc, gắn bó lâu dài với thành phố được".
Thực tế cho thấy, việc kiến tạo không gian sống cho người thu nhập thấp không đơn thuần là giải quyết bài toán chỗ ở, mà còn là chiến lược cốt lõi để giữ chân nguồn nhân lực cho các trung tâm công nghiệp. Khi người lao động rũ bỏ được nỗi lo "an cư", họ sẽ toàn tâm toàn ý nâng cao tay nghề và tăng năng suất. Thêm vào đó, để chính sách nhà ở xã hội phát huy tối đa hiệu quả, không gian sống cần được gắn kết chặt với mạng lưới giao thông công cộng. Việc phát triển nhà ở lân cận các tuyến metro hoặc theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn kết với giao thông) sẽ là giải pháp căn cơ giúp công nhân cắt giảm đáng kể chi phí và thời gian đi lại. Đồng thời, việc quy hoạch quỹ đất cần bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng điện, đường, trường, trạm ngay từ đầu. Đây là yếu tố then chốt để các dự án đáp ứng trọn vẹn mong mỏi của người lao động.
Tóm lại, tin mừng từ cơ chế mới không chỉ giải tỏa áp lực vô hình cho các nhà đầu tư bất động sản mà còn chạm đến niềm khát khao an cư của hàng triệu công nhân. Khi hệ thống pháp lý được đồng bộ và chính quyền địa phương quyết liệt vào cuộc, mục tiêu kiến tạo những tổ ấm vững chãi sẽ sớm thành hiện thực, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của toàn xã hội.