'Nếu tăng lãi suất quá nhanh, nợ xấu sẽ bùng phát'

Lợi nhuận phân hóa mạnh

Trường hợp đáng chú ý là LPBank khi lợi nhuận đi lùi dù hoạt động cốt lõi tăng trưởng. Tổng thu nhập hoạt động đạt 5.154 tỷ đồng, tăng gần 10% so với cùng kỳ, trong đó thu nhập lãi thuần đạt 3.878 tỷ đồng, tăng hơn 18%. Các mảng kinh doanh ngoại hối và đầu tư chứng khoán cũng ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. Tuy nhiên, lãi thuần từ dịch vụ giảm 19,4% và hoạt động khác giảm sâu, trong khi chi phí dự phòng tăng mạnh đã khiến lợi nhuận trước thuế chỉ còn 2.826 tỷ đồng, giảm 11%.

Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tại Đại hội đồng cổ đông MB mới đây, Phạm Như Ánh - Tổng giám đốc MB - cho biết, lợi nhuận hợp nhất quý I đạt khoảng 9.500 tỷ đồng, tăng 13,3%, riêng ngân hàng mẹ đạt 8.866 tỷ đồng, tăng 15,3%. Kết quả này đến từ tăng trưởng doanh thu hơn 21% và tín dụng tăng 3,3%.

Lợi nhuận ngân hàng có sự phân hóa và áp lực gia tăng.

Techcombank cũng ghi nhận một quý khởi sắc khi lợi nhuận trước thuế đạt 8.869 tỷ đồng, tăng 22,5% - mức cao nhất trong các quý I từ trước tới nay. Đáng chú ý, mảng dịch vụ trở thành điểm sáng với lãi thuần đạt 3.148 tỷ đồng, tăng hơn 70%, cho thấy sự chuyển dịch hiệu quả sang nguồn thu ngoài lãi.

Trong nhóm ngân hàng quốc doanh, BIDV đạt lợi nhuận trước thuế hợp nhất 8.572 tỷ đồng, tăng 15,6%. VPBank gây ấn tượng mạnh khi báo lãi 7.921 tỷ đồng, tăng gần 58%, nhờ mở rộng tín dụng mạnh mẽ ở cả phân khúc doanh nghiệp và khách hàng cá nhân. Quy mô tín dụng hợp nhất đã vượt 1,06 triệu tỷ đồng.

Các ngân hàng tầm trung như ACB, SHB hay Sacombank cũng ghi nhận kết quả khả quan. ACB đạt khoảng 5.400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 17%, với tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới 1%. SHB đạt 4.660 tỷ đồng, tăng 7%, trong khi Sacombank ghi nhận 3.572 tỷ đồng, hoàn thành 41% kế hoạch năm chỉ sau quý đầu tiên.

Áp lực chi phí vốn và bài toán giữ biên lợi nhuận

Lãnh đạo các tổ chức tín dụng thừa nhận bối cảnh kinh doanh hiện không dễ dàng. Tại Đại hội đồng cổ đông mới đây, ông Nguyễn Đức Vinh - Tổng giám đốc VPBank - cho biết, thanh khoản thị trường trong quý I vừa qua có thời điểm căng thẳng, khiến lãi suất huy động tăng lên mức cao nhất trong khoảng 3 năm. Điều này buộc các ngân hàng phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn để duy trì tăng trưởng.

Khi dư địa tín dụng bị giới hạn, các ngân hàng đang đẩy mạnh khai thác hệ sinh thái và nguồn thu ngoài lãi nhằm bù đắp. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở sự thu hẹp của biên lãi thuần (NIM).

Tại Đại hội đồng cổ đông, ông Phan Đình Tuệ - thành viên HĐQT Sacombank - cho biết, NIM của Sacombank năm 2025 đã giảm xuống còn 3,27%, trong khi NIM bình quân toàn ngành giảm mạnh về khoảng 2,73%. Theo ông, việc duy trì NIM trong năm 2026 là một bài toán khó khi lãi suất huy động tăng nhưng lãi suất cho vay không thể điều chỉnh tương ứng.

“Lãi suất cho vay hiện rất khó tăng vì doanh nghiệp không chịu nổi, trong khi cơ quan quản lý cũng yêu cầu giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế", ông Tuệ phân tích.

Trong khi đó, Nguyễn Đức Vinh - Tổng giám đốc VPBank - cho biết, VPBank vẫn duy trì được NIM ở mức cao nhờ tập trung vào các phân khúc có lợi suất tốt như cho vay tín chấp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, chiến lược này đi kèm với việc chấp nhận mức rủi ro cao hơn và đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng.

Cùng quan điểm, ông Phạm Như Ánh - Tổng giám đốc MB - nhận định, NIM toàn ngành sẽ tiếp tục chịu áp lực trong năm nay. “Đầu vào huy động có thời điểm lên tới 8-9%/năm, trong khi đầu ra không thể tăng mạnh vì khách hàng không chịu nổi. Nếu tăng lãi suất quá nhanh, nợ xấu sẽ bùng phát”, ông Ánh nói.

Nhìn chung, lợi nhuận ngành ngân hàng trong quý I/2026 phản ánh rõ xu hướng phân hóa và áp lực gia tăng. Tăng trưởng không còn dễ dàng khi chi phí vốn tăng cao, NIM thu hẹp và rủi ro tín dụng tiềm ẩn. Trong bối cảnh đó, khả năng kiểm soát chi phí, đa dạng hóa nguồn thu và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố quyết định giúp các ngân hàng duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.