Từng chỉ là loại quả mọc hoang phổ biến ở nhiều tỉnh miền Bắc, bồ kết hiện bất ngờ trở thành mặt hàng được thị trường Trung Quốc săn tìm với mức giá lên tới hơn 2 triệu đồng/kg, tạo nên chênh lệch rất lớn so với giá bán trong nước.
Theo ghi nhận trên thị trường dược liệu, quả bồ kết khô tại Việt Nam hiện dao động quanh mức 150.000 – 170.000 đồng/kg tùy chất lượng và thời điểm thu mua. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, giá giao dịch từng được ghi nhận ở mức khoảng 600 NDT/kg, tương đương hơn 2,1 triệu đồng/kg.
Diễn biến này khiến bồ kết trở thành một trong những loại dược liệu tự nhiên thu hút sự chú ý trở lại trong bối cảnh nhu cầu đối với nguyên liệu mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc cá nhân có nguồn gốc thảo dược đang tăng nhanh tại châu Á.
Hiện nay, nguồn cung bồ kết trong nước chủ yếu đến từ các vùng trung du và miền núi phía Bắc. Vào mùa thu hoạch từ khoảng tháng 10 đến tháng 11 hàng năm, quả được phơi khô rồi bán cho các cơ sở thu mua dược liệu, sản xuất mỹ phẩm hoặc thương lái xuất khẩu.
Theo giới kinh doanh dược liệu, nhu cầu nhập khẩu bồ kết tại Trung Quốc tăng lên nhờ xu hướng sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên trong ngành chăm sóc tóc và mỹ phẩm truyền thống. Bồ kết chứa hàm lượng saponin tự nhiên cao, có khả năng tạo bọt và làm sạch, nên được sử dụng trong dầu gội thảo dược, xà phòng và các sản phẩm chăm sóc tóc.
Ngoài thị trường mỹ phẩm, bồ kết còn được sử dụng trong Đông y. Quả và gai bồ kết xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian liên quan đến hô hấp, tiêu đờm hoặc hỗ trợ làm sạch không khí khi xông đốt.
Không chỉ mang giá trị thương mại, bồ kết còn được đánh giá là cây trồng phù hợp với mô hình phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững. Nhờ bộ rễ khỏe và khả năng chịu hạn tốt, cây thường được sử dụng để phủ xanh đất trống, chống xói mòn và hỗ trợ bảo vệ rừng.
Nhiều địa phương hiện đã mở rộng diện tích trồng bồ kết theo hướng hàng hóa thay vì chỉ khai thác tự nhiên như trước đây. Một số vùng phát triển mô hình trồng xen trong rừng nhằm tạo nguồn thu ổn định cho người dân đồng thời giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên.
Trong bối cảnh thị trường dược liệu và mỹ phẩm thiên nhiên tại châu Á tiếp tục tăng trưởng, bồ kết được đánh giá là một trong những loại cây bản địa có tiềm năng thương mại đáng chú ý của Việt Nam.