Thời gian qua, nhiều nơi ở tỉnh Thanh Hóa rộ lên tình trạng san gạt đồi, hạ độ cao để phân lô bán nền. Dù chưa nằm trong quy hoạch khu dân cư, các khu vực này đã được tạo mặt bằng và rao bán rầm rộ với nhiều lời mời chào hấp dẫn; nhiều nhất là tại thôn Châu Sơn (xã Thạch Bình) và thôn Cẩm Lệ 2 (xã Thành Vinh).
Phân lô rầm rộ, hạ tầng chắp vá
Từ các quảng cáo trên mạng, phóng viên đến thôn Châu Sơn, xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa ghi nhận khu đất được giới thiệu là khu dân cư mới. Nơi đây quảng cáo có pháp lý rõ ràng, hạ tầng đồng bộ, sổ hồng trao tay… với giá trên dưới 200 triệu đồng cho lô 100 m2.
Thực tế, khu đất này nằm sau nhà dân, chỉ có đường nhỏ dẫn vào. Toàn bộ mặt bằng vốn nằm dưới chân đồi, hiện đã san gạt, hạ độ cao. Bên trong có một số đường bê-tông mới làm, chia khu đất thành các phân khu. Từ đây, đất tiếp tục được chia nhỏ thành các ô vuông vức khoảng 100 m2/lô.
Tương tự, tại thôn Cẩm Lệ 2, xã Thành Vinh, một số mặt bằng cũng đang hình thành. Nhiều diện tích đất đồi đã bị san gạt, phân lô, dựng cột đèn, làm đường bê-tông. Tuy nhiên, hạ tầng tại đây rất chắp vá, không có hệ thống thoát nước, chủ yếu là đường nội bộ làm tạm.
Trên các mặt bằng này hoàn toàn chưa có công trình dân sinh nào. Lúc phóng viên ghi nhận, cả quả đồi đang bị máy xúc hạ độ cao, ô tô tải chở đất cày xới trên con đường dẫn vào hang Con Moong (Di tích quốc gia đặc biệt của Thanh Hóa), khiến người dân lo sợ đường sá sẽ sớm hư hỏng. Ngoài hai địa điểm trên, tại các xã thuộc huyện Thạch Thành, Ngọc Lặc, Triệu Sơn, Cẩm Thủy cũ... nhiều khu đất cũng được san gạt, tạo mặt bằng rồi phân lô bán nền. Hầu hết các mặt bằng này đều nằm khuất dưới chân đồi, thậm chí hình thành trực tiếp từ việc san gạt đất đồi.
Đại diện lãnh đạo UBND xã Thạch Bình và Thành Vinh đều khẳng định các khu đất trên là do người dân xin tách thửa, hạ độ cao cốt nền để chuyển nhượng, cho, tặng. Hoàn toàn không có mặt bằng nào được nhà nước quy hoạch hay phê duyệt.
Chính quyền địa phương thừa nhận việc tách thửa của người dân về quy định là không sai, nhưng thực hiện quy mô lớn như hiện nay đã ảnh hưởng không nhỏ đến quy hoạch đất đai chung, tác động tiêu cực tới giá đất trên địa bàn.
Nhiều quả đồi ở thôn Cẩm Lệ 2, xã Thành Vinh, tỉnh Thanh Hóa được san gạt, hạ độ cao để tạo mặt bằng phân lô
Chính quyền "tuýt còi"
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) tỉnh Thanh Hóa, sau khi có chỉ đạo của UBND tỉnh, đơn vị đã phối hợp với các cơ quan liên quan vào cuộc làm rõ, xác định việc san gạt, vận chuyển đất tại thôn Cẩm Lệ 2 và thôn Châu Sơn là đúng thực tế.
UBND xã Thành Vinh và xã Thạch Bình lý giải việc san gạt đất đồi là do các hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các vị trí trên sườn đồi không thuận lợi cho việc xây dựng, vì thế phải xin hạ độ cao. Việc hạ độ cao đều được UBND xã cho phép và thực hiện theo hướng dẫn của Sở NN-MT.
Về vấn đề tách thửa, theo báo cáo của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Thạch Thành, việc người dân tự mở lối đi, tách thửa đối với các khu đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xuất phát từ nhu cầu thực tế phục vụ việc chuyển quyền sử dụng đất (cho, tặng, chuyển nhượng...).
Chi nhánh này cũng khẳng định đến thời điểm hiện tại, thôn Châu Sơn và thôn Cẩm Lệ 2 chưa có dự án phân lô tách thửa hoặc giao đất qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất. Việc tách thửa, theo Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Thanh Hóa, là phù hợp với Luật Đất đai năm 2024.
Trước thực trạng người dân lách luật tách thửa, phân lô bán nền, UBND tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo Sở NN-MT tăng cường kiểm tra, giám sát việc tách thửa trên địa bàn, bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật; kịp thời phát hiện, xử lý theo thẩm quyền các trường hợp vi phạm, báo cáo UBND tỉnh đối với những nội dung vượt thẩm quyền (nếu có).