5 câu hỏi lớn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nguồn lực quốc gia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: VGP.

Văn phòng Trung ương Đảng mới đây đã ban hành thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước ngày 20/5.

Kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá sau 40 năm đổi mới, quy mô nền kinh tế Việt Nam đã vượt 514 tỷ USD, tăng trưởng kinh tế đạt trên 8%, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 51% GDP, khu vực FDI tiếp tục duy trì vai trò quan trọng, hạ tầng kinh tế - kỹ thuật được đầu tư mạnh mẽ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được xác định là trọng tâm đột phá, đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục được mở rộng.

Khơi thông các nguồn lực của nền kinh tế

Dù đạt nhiều thành tựu, người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững với mục tiêu tăng trưởng 2 con số cần quán triệt quan điểm không thể chỉ dựa vào việc kéo dài mô hình tăng trưởng cũ, với những động lực truyền thống; mà cần đổi mới tư duy về nguồn lực. Trong đó, cần chuyển từ coi nguồn lực là có sẵn, hữu hạn, tĩnh, sang coi nguồn lực phải được kiến tạo, làm giàu, làm mới, kết nối và lan tỏa; xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn…

Trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các cơ quan cần đánh giá đúng, đủ các nguồn lực phát triển của đất nước, trong đó lưu ý đánh giá kỹ thực trạng các nguồn lực

Về kinh tế - tài chính, quy mô các nguồn lực ngày càng lớn, có dư địa phát triển, nhưng hiệu quả sử dụng vốn chưa cao; phát triển thị trường vốn dài hạn chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực khu vực tư nhân còn hạn chế.

Về nguồn lực đất đai, tài sản công, hạ tầng và không gian phát triển, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá đây là nguồn lực rất lớn, nhưng một phần chưa được khơi thông do vướng mắc quy hoạch, nằm trong dự án tồn đọng kéo dài, chưa được khai thác hiệu quả; một phần vẫn chỉ là tiềm năng.

Về nhân lực, tiềm năng của nguồn lực này rất lớn khi quy mô dân số Việt Nam đạt hơn 100 triệu người, lực lượng lao động lớn, khả năng thích ứng nhanh. Dù vậy nhân lực chất lượng cao còn thiếu, chưa đáp ứng được tốc độ chuyển đổi; nếu không cải thiện nhanh thì lợi thế về dân số sẽ giảm dần và có thể trở thành áp lực.

Về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và dữ liệu, là nguồn lực tạo đột phá, nhưng tỷ lệ đóng góp vào GDP còn khiêm tốn; dữ liệu còn phân tán, chưa liên thông, chưa được định giá, chưa trở thành tài sản chiến lược; khoa học, công nghệ chưa chuyển mạnh sang giải quyết các bài toán lớn của quốc gia, ngành, lĩnh vực, địa phương, tạo ra sản phẩm, doanh thu, nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và năng lực làm chủ công nghệ.

Quy mô nền kinh tế Việt Nam đã vượt mốc 500 tỷ USD, tăng trưởng kinh tế đạt trên 8% năm 2025. Ảnh: Quỳnh Danh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm quán triệt tư duy chuyển mạnh từ "huy động nguồn lực" sang "quản trị nguồn lực quốc gia", nguồn lực công phải dẫn dắt nguồn lực tư nhân; đầu tư công phải kích hoạt đầu tư xã hội; FDI phải kết nối với khu vực trong nước; kết cấu hạ tầng phải mở ra không gian phát triển.

Phải xác lập rõ mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu; dựa trên các doanh nghiệp quốc gia mạnh; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất; doanh nghiệp Nhà nước dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược, thiết yếu; thu hút FDI với chất lượng, công nghệ cao, liên kết nội địa phải là động lực chính và phải có cơ chế tổ chức thực hiện hiệu quả với thước đo là tăng năng suất lao động, TFP.

5 câu hỏi lớn về nguồn lực quốc gia

Thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chỉ đạo các cơ quan liên quan tập trung các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật phải được coi là nguồn lực đặc biệt quan trọng, là điều kiện để khơi thông các nguồn lực khác.

Trọng tâm của nguồn lực này là thể chế và năng lực thực thi trong lĩnh vực đất đai, tài sản công, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, thị trường vốn, hợp tác công tư, dữ liệu, sở hữu trí tuệ, khoa học, công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát gắn với mô hình kinh tế mới.

Các cơ quan cần điều phối nguồn lực quốc gia theo hướng: Trung ương tập trung vào chiến lược, thể chế, quy chuẩn, quy hoạch, điều phối và giám sát; địa phương tập trung tổ chức không gian phát triển, huy động nguồn lực, giải phóng mặt bằng, phát triển hạ tầng và hệ sinh thái doanh nghiệp; doanh nghiệp là chủ thể đầu tư, đổi mới sáng tạo, sản xuất và mở rộng thị trường; viện, trường là nguồn cung tri thức, nhân lực và công nghệ.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu các cơ quan tổ chức kiểm kê, số hóa, rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực chậm đưa vào sử dụng như quy hoạch treo, dự án tồn đọng, chậm triển khai, tài sản công khai thác sử dụng kém hiệu quả.

“Phải làm rõ 5 câu hỏi lớn: Nguồn lực nào đang bị đóng lại? Nguồn lực nào đang phân bổ sai? Nguồn lực nào chưa định giá đúng? Nguồn lực nào phải kiến tạo mới? Ai chịu trách nhiệm tháo gỡ, trong thời hạn nào, bằng công cụ gì và đo kết quả ra sao?”, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Ngoài ra, cần ưu tiên tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, kinh tế biển, liên kết vùng, ngành có sức lan tỏa cao, các hạ tầng chiến lược, logistics, năng lượng, dữ liệu, đô thị, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, khu công nghiệp công nghệ cao.

Cần làm rõ vai trò của doanh nghiệp, thị trường và khu vực tư nhân. Kinh tế tư nhân trong nước cần được coi là chủ thể trung tâm trong chuyển hóa nguồn lực thành tăng trưởng. Khuyến khích phát triển doanh nghiệp, thị trường vốn để khơi thông, huy động mọi nguồn lực trong dân cho phát triển kinh tế. Cùng với đó triển khai chương trình năng suất quốc gia gắn với TFP, chuyển đổi số doanh nghiệp, tự động hóa, tiêu chuẩn hóa, quản trị hiện đại, nâng cấp nhà cung ứng nội địa, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Kinh tế tư nhân trong nước cần được coi là chủ thể trung tâm trong chuyển hóa nguồn lực thành tăng trưởng.

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Các cơ quan chủ động chuẩn bị nhân lực chiến lược cho trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, logistics, năng lượng mới, hydrogen xanh, điện hạt nhân, công nghệ sinh học, vật liệu mới, đường sắt tốc độ cao, tài chính hiện đại, quản trị công và quản trị doanh nghiệp.

Xây dựng Chiến lược thương hiệu quốc gia thế hệ mới, chuyển định vị Việt Nam từ điểm đến với chi phí cạnh tranh sang quốc gia đổi mới sáng tạo, xanh, tin cậy, có năng lực công nghệ và bản sắc văn hoá.

Thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu hoàn thiện đánh giá tổng thể các nguồn lực đất nước để xây dựng Đề án trình Bộ Chính trị xem xét, ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 15/1/2019 về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế trong thời gian tới.