TP.HCM: Không xây thêm chung cư, dành đất làm công viên ở trung tâm thành phố

TP.HCM đang thực hiện chủ trương ưu tiên làm công viên, không gian công cộng phục vụ cộng đồng ở khu vực trung tâm thành phố. Ảnh: Khương Nguyễn.

Trả lời trên Báo Sài Gòn Giải Phóng, ông Trương Trung Kiên, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, cho hay chủ trương này của thành phố nhằm giảm áp lực lên hạ tầng hiện hữu khu vực trung tâm.

Ưu tiên những dự án cải tạo chỉnh trang đô thị ở lõi trung tâm TP.HCM

Trung tâm TP.HCM đang được định hướng là lõi đô thị lịch sử, hành chính, thương mại, dịch vụ, văn hóa và du lịch cấp thành phố, vùng và quốc gia.

Theo Quyết định 1125/QĐ-TTg ngày 11/6/2025, thành phố phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, trong đó khu vực trung tâm hiện hữu nằm trong phân vùng đô thị trung tâm có quy mô khoảng 172 km2, dân số dự báo đến năm 2040 khoảng 5,4-6,05 triệu người.

Theo quy hoạch, đây là khu vực chỉnh trang, tái thiết, bảo tồn di sản kiến trúc, tăng không gian mở, tăng cây xanh, phát triển không gian công cộng, thương mại, dịch vụ và giao thông công cộng.

Lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM cho biết quy hoạch chung thành phố còn nhấn mạnh việc tái thiết, chỉnh trang đô thị, bảo tồn và tái phát triển khu lõi trung tâm trong phạm vi Vành đai 2, đồng thời kiểm soát mật độ cư trú theo khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Chủ trương này nhằm giảm áp lực lên hạ tầng hiện hữu, ưu tiên làm công viên, không gian công cộng phục vụ cộng đồng.

Để hiện thực hóa chủ trương, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đang thực hiện công tác rà soát, điều chỉnh thông qua việc lập, điều chỉnh các quy hoạch tổng thể, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu để xây dựng mới, tái thiết lập đô thị, hình thành các khu vực đô thị có hệ thống hạ tầng kỹ thuật, xã hội đồng bộ. Trên cơ sở các quy hoạch được duyệt, thành phố sẽ rà soát các vị trí phù hợp để phát triển các khu vực cây xanh, công viên.

"Việc này nhằm hình thành mạng lưới không gian xanh và không gian công cộng liên tục, kết nối hệ thống sông, kênh, rạch với công viên cây xanh sử dụng công cộng để tạo mạng lưới sinh thái, hành lang thoát nước và quản lý ngập lụt đô thị", ông Kiên cho hay.

Hiện, Sở Quy hoạch - Kiến trúc thành phố đã tham mưu UBND TP.HCM kiểm soát chặt việc điều chỉnh làm gia tăng áp lực hạ tầng trong lõi trung tâm. Các chỉ tiêu như dân số, hệ số sử dụng đất, tầng cao, mật độ xây dựng, bãi đậu xe, không gian công cộng... sẽ là điều kiện quan trọng khi xem xét điều chỉnh quy hoạch hoặc chấp thuận dự án.

"Dự án trong trung tâm, nếu được xem xét, cần ưu tiên cải tạo chỉnh trang đô thị, tạo không gian mở, bảo tồn di sản, kết nối giao thông công cộng, công trình xanh và công viên trong khuôn viên dự án", vị lãnh đạo Sở nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông cũng cho biết nhà ở cao tầng sẽ được xem xét bố trí tại các khu vực có hạ tầng kết nối tốt với đường vành đai, trục giao thông công cộng lớn hoặc các khu vực TOD. Điều này phù hợp với định hướng quy hoạch chung là phát triển các trung tâm đô thị cấp khu vực, các đô thị vệ tinh để giảm tải cho khu vực trung tâm.

Bố trí quỹ đất TOD để xây nhà ở

Với mô hình đô thị đa trung tâm, đa vùng, TP.HCM tổ chức thành 6 phân vùng chính: phân vùng đô thị trung tâm, phía đông, phía tây, phía bắc, phía nam và phía đông nam. Các phân vùng này được kết nối bằng 9 trục xuyên tâm, 3 đường vành đai và các hành lang phát triển mới.

Trong đó, khu đông được định hướng là đô thị sáng tạo, giáo dục, đào tạo, tài chính, y tế, du lịch sinh thái và công nghệ cao. Khu vực này có các hạt nhân như Thủ Thiêm, Trường Thọ, Rạch Chiếc, Long Phước, Tam Đa; phù hợp để phát triển nhà ở gắn với metro, khu công nghệ cao, đại học, dịch vụ và trung tâm tài chính.

Khu tây được định hướng là đô thị công nghiệp, thương mại, công nghệ, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục đào tạo. Đây là khu vực có dư địa phát triển đô thị mới, gắn với các trục giao thông đối ngoại, Vành đai 3, các khu logistics, công nghiệp sạch và dịch vụ đô thị.

Khu bắc gắn với nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, logistics, dịch vụ và các hành lang giao thông lớn. Đây là hướng có thể bố trí nhà ở cho lực lượng lao động, chuyên gia, công nhân, đồng thời giảm áp lực lên nội đô.

Khu nam tiếp tục phát triển theo hướng đô thị dịch vụ, cảng, logistics, nhà ở và thương mại, gắn với trục đường Nguyễn Văn Linh, khu đô thị Nam Sài Gòn, cảng Hiệp Phước và các tuyến đường kết nối về trung tâm.

Còn khu đông nam được định hướng là không gian sinh thái, lá phổi xanh, du lịch sinh thái, kinh tế biển, logistics và đô thị biển có kiểm soát. Việc phát triển nhà ở tại đây cần thận trọng, gắn với bảo vệ khu dự trữ sinh quyển, thích ứng biến đổi khí hậu và kết nối giao thông công cộng đường thủy, đường bộ, đường sắt đô thị trong dài hạn.

Về nhà ở xã hội và nhà ở cho công nhân, ông Kiên cho hay thành phố đang định hướng bố trí quỹ đất gắn với mô hình TOD, các khu động lực phát triển và các khu vực phát triển đô thị, có thể dành khoảng 20% diện tích đất đơn vị ở quy đổi trong các khu TOD và khu vực phát triển đô thị khác.

Theo ông, quỹ đất chung cư ngoài trung tâm không chỉ nhằm giãn dân mà phải đi kèm 3 điều kiện: Gần giao thông công cộng; gần việc làm hoặc khu công nghiệp và có đủ trường học, y tế, công viên, thương mại, dịch vụ đô thị đồng bộ.

"Sau sắp xếp, TP.HCM có thêm dư địa để sắp xếp, bố trí các khu vực nhà ở đáp ứng nhu cầu của người dân thành phố", lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM nhấn mạnh.