'TP.HCM đang hình thành một đại đô thị như Thượng Hải, Tokyo, New York'

Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm theo tư duy đa cực, đa trung tâm. Ảnh: Quỳnh Danh.

Sáng 2/6, HĐND TP.HCM phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Sở Tài chính thành phố, tổ chức hội thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết TP.HCM mới có diện tích hơn 6.700 km2, dân số trên 14 triệu người, trở thành "siêu" đô thị có quy mô hàng đầu khu vực Đông Nam Á, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp hơn 23% GDP quốc gia và trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước.

Quy hoạch tổng thể TPHCM tầm nhìn 100 năm theo tư duy đa cực, đa trung tâm

Theo đó, lãnh đạo TP.HCM nhấn mạnh việc xây dựng Quy hoạch tổng thể TP.HCM mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, nhằm định hình mô hình phát triển tích hợp, đồng bộ về không gian, hạ tầng, kinh tế - xã hội; tối ưu hóa nguồn lực phát triển; nâng cao chất lượng sống của người dân; tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời khẳng định vị thế của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.

Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh phát biểu khai mạc hội thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm, sáng 2/6. Ảnh: Thảo Liên.

"Hôm nay là hội thảo đầu tiên của TP.HCM trong quá trình lập quy hoạch thành phố. Đây là bước đi thiết thực nhằm xây dựng cơ sở khoa học vững chắc, hoàn thiện khung kiến trúc phát triển, hướng tới một bản quy hoạch mang tầm nhìn 100 năm", ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM nói.

Tại hội thảo, ông Minh đề nghị các nhà khoa học, chuyên gia tập trung thảo luận sâu sát về 4 nhóm vấn đề cốt lõi, mục tiêu cốt lõi là xây dựng một mô hình đô thị đa trung tâm có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực hạ tầng để duy trì sự phát triển bền vững.

Trước hết là khung chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, xác định vị thế chiến lược của TP.HCM trong chuỗi giá trị toàn cầu, với năm trụ cột kinh tế đột phá gồm: công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với cảng biển, hàng không và khu mậu dịch tự do; trung tâm tài chính quốc tế; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế và khoa học - công nghệ.

Tiếp theo là định hướng cấu trúc không gian đô thị theo mô hình siêu đô thị đa cực, tích hợp và bền vững; tái cấu trúc không gian phát triển sau hợp nhất; phát huy lợi thế từng khu vực, gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái đặc trưng.

Bên cạnh đó là phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại; tăng cường kết nối giao thông vùng, kết nối cảng biển, hàng không; đồng thời định hướng phát triển các hệ thống năng lượng, cấp thoát nước và hạ tầng số trên nền tảng khoa học và công nghệ tiên tiến.

Cùng với nhóm vấn đề trên, lãnh đạo TP.HCM cũng đề nghị chuyên gia, nhà khoa học đề xuất góp ý nội dung về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu; bảo tồn các hệ sinh thái quan trọng; thúc đẩy phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực chống chịu của đô thị trước các thách thức trong tương lai.

Chuyển từ tư duy quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế cho TP.HCM tương lai 100 năm

Tại hội thảo, TS Trần Du Lịch nhấn mạnh TPHCM không còn là đô thị riêng lẻ mà đang hình thành một đại đô thị như Thượng Hải, Tokyo, New York. Do đó, ông kiến nghị quy hoạch TP.HCM đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm, cần chuyển từ tư duy quy hoạch mở rộng đô thị thành tư duy xây dựng một trung tâm kinh tế - đổi mới sáng tạo, có sức cạnh tranh toàn cầu; chuyển tư duy từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế.

TS Lịch phân tích nếu quy hoạch trước đây thường phải trả lời câu hỏi “đất này làm gì”, khi chuyển sang tư duy quy hoạch mới, phải trả lời câu hỏi "Ngành kinh tế nào sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao nhất; con người sẽ sống và làm việc như thế nào; hệ thống hạ tầng nào giúp tăng năng suất mang tính đột phá và những nhân tố nào bảo đảm phát triển bền vững, bao trùm, thích ứng với biến đổi khí hậu?".

TS Trần Du Lịch phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thảo Liên.

Bên cạnh đó, theo ông, quy hoạch tổng thể TP.HCM cần làm rõ mục tiêu và chỉ tiêu cho từng thời kỳ: năm 2035; 2045, 2075 theo 6 nội dung cốt lõi.

Đó là trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu Đông Nam Á; trung tâm logistics và cảng biển quốc tế của khu vực; trung tâm đổi mới sáng tạo, AI và công nghệ cao của Asean; đô thị biển - sông nước thích ứng với biến đổi khí hậu kiểu mẫu; thành phố vận hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; hạt nhân của một “siêu vùng kinh tế phía Nam” với dân số 30-40 triệu người.

"Quy hoạch hiện đại không chỉ phải trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì, mà còn phải trả lời câu hỏi quan trọng hơn là trong 25, 50, 100 năm tới thành phố sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới", TS Lịch nhấn mạnh.

TS Trần Du Lịch cũng đề xuất chính sách và giải pháp vượt trội, đột phá cho giai đoạn 2026-2035 nhằm thúc đẩy hàng loạt động lực của TP.HCM mới trong lĩnh vực đầu tư hạ tầng quy mô lớn; Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM; kinh tế biển và logistics quốc tế; chuyển đổi công nghiệp sang công nghệ cao; cải cách thể chế; kinh tế số và dữ liệu với mục tiêu là tăng đóng góp của kinh tế số trong GRDP.

"Theo Nghị quyết số 9 của Bộ Chính trị, đến năm 2035 kinh tế số đóng góp 60% GRDP - thách thức rất lớn, nhưng nếu không đạt được thì không thể đạt được chỉ tiêu GRDP bình quân đầu người của thành phố phải đạt tối thiểu 25.000 USD vào năm 2035", ông Lịch cho hay.