Công ty ôtô lớn nhất sàn chứng khoán Việt Nam muốn đi làm xe điện

VEAM đang nghiên cứu khả năng hợp tác chiến lược với một tập đoàn ôtô lớn của Trung Quốc để xây nhà máy ở Thanh Hóa. Ảnh: VEAM.

Tại phiên họp ĐHĐCĐ thường niên 2026 vừa diễn ra, Tổng CTCP Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam - VEAM (UPCoM: VEA) đã thông qua kế hoạch kinh doanh với mục tiêu doanh thu thuần hợp nhất đạt khoảng 4.900 tỷ đồng trong năm nay, tăng 10% so với năm trước.

Dù không công bố kế hoạch lợi nhuận hợp nhất, VEAM đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế công ty mẹ đạt 6.300 tỷ đồng, giảm khoảng 10% so với thực hiện năm 2025.

Cổ tức cao nhất 4 năm

Theo chia sẻ từ ban lãnh đạo, lợi nhuận từ các công ty liên kết được dự báo giảm trong năm nay. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sản lượng sản xuất của Honda Việt Nam có xu hướng suy giảm khi thị trường trong nước đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện. Bên cạnh đó, Toyota Việt Nam đang cân nhắc giữ lại một phần lợi nhuận để phục vụ các kế hoạch tái đầu tư trong tương lai.

Về phương án phân phối lợi nhuận, cổ đông VEAM đã thông qua mức cổ tức tiền mặt năm 2025 là 5.240 đồng/cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ chi trả 97,4% lợi nhuận và là mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây. Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Vietcap, VEAM nhiều khả năng tiếp tục duy trì chính sách cổ tức tiền mặt ở mức cao nhờ nền tảng dòng tiền ổn định cùng lịch sử chi trả hấp dẫn trong nhiều năm qua.

Tại phiên họp, ban lãnh đạo VEAM cũng xác định năm 2026 là năm bản lề cho chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030. Theo đó, doanh nghiệp sẽ tập trung vào 3 định hướng chính gồm củng cố các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi như máy nông nghiệp, ôtô và phụ tùng; đẩy mạnh tái cơ cấu thông qua thoái vốn khỏi các đơn vị hoạt động kém hiệu quả hoặc không thuộc ngành nghề trọng tâm; đồng thời mở rộng hợp tác với Toyota nhằm gia tăng công suất sản xuất và danh mục sản phẩm.

Theo kế hoạch được công bố, tổng vốn đầu tư cho chương trình hợp tác với Toyota trong giai đoạn 2026-2029 dự kiến đạt khoảng 260 triệu USD và được tài trợ chủ yếu từ nguồn lợi nhuận giữ lại.

Ban lãnh đạo công ty cũng tiếp tục nhấn mạnh vai trò của 3 liên doanh lớn gồm Honda Việt Nam, Toyota Việt Nam và Ford Việt Nam đối với kết quả kinh doanh của VEAM. Đây vẫn là nguồn đóng góp lợi nhuận quan trọng nhất của doanh nghiệp trong nhiều năm qua.

Đáng chú ý, cả 3 hãng xe này đều đang triển khai các chiến lược phát triển xe hybrid và phương tiện sử dụng năng lượng xanh nhằm thích ứng với xu hướng chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp tại Việt Nam.

Bên cạnh các đối tác hiện hữu, VEAM cho biết đang nghiên cứu khả năng hợp tác chiến lược với một tập đoàn ôtô lớn của Trung Quốc để triển khai dự án nhà máy VEAM Auto tại Thanh Hóa. Dự án dự kiến tập trung sản xuất xe điện chở khách 5-7 chỗ, xe tải điện và các phương tiện phục vụ lĩnh vực xây dựng, công nghiệp. Trong dài hạn, doanh nghiệp cũng không loại trừ khả năng mở rộng sang các lĩnh vực khác như khai khoáng và các ứng dụng chuyên dụng.

Chưa thể sớm chuyển sang HoSE

Liên quan đến vấn đề quản trị, VEAM hiện vẫn nằm trong diện cảnh báo do liên tiếp nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong 3 năm gần đây. Theo ban lãnh đạo, phần lớn tồn đọng xuất phát từ các vấn đề lịch sử ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền xử lý của doanh nghiệp, VEAM đang triển khai nhiều giải pháp khắc phục như giảm lượng hàng tồn kho thông qua đẩy mạnh bán hàng và tổ chức đấu giá các mặt hàng chậm luân chuyển hoặc lỗi thời. Tuy nhiên, việc thu hồi công nợ tại một số công ty con, trong đó có CTCP Vận tải VEAM và Công ty Cơ khí Trần Hưng Đạo, vẫn diễn ra chậm.

Trong khi đó, đối với các vấn đề cần sự chấp thuận từ cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước, doanh nghiệp đang phối hợp với Bộ Công Thương cùng một số bộ, ngành liên quan để tìm hướng xử lý. Theo lãnh đạo VEAM, đây là nhóm vấn đề có thời gian giải quyết kéo dài, thể hiện qua các tồn đọng tại một số dự án và tài sản chưa thể xử lý dứt điểm.

Một trong những trường hợp điển hình là Nhà máy Gang xốp MATEXIM. Dự án hiện vẫn ghi nhận thua lỗ do phải gánh chi phí khấu hao và lãi vay trong khi đã ngừng hoạt động từ nhiều năm trước. Dù vậy, ban lãnh đạo khẳng định công ty không phát sinh thêm các tồn đọng lịch sử mới từ hoạt động kinh doanh hiện nay.

Về kế hoạch chuyển niêm yết cổ phiếu từ UPCoM sang HoSE, lãnh đạo VEAM tiếp tục tái khẳng định đây là mục tiêu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc xử lý dứt điểm các vấn đề liên quan đến ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Điều này đồng nghĩa quá trình chuyển sàn có thể kéo dài hơn kỳ vọng trước đó và khó có khả năng hoàn thành trong ngắn hạn.