Có tiền, tại sao không được dùng nhiều?
Ngày 22/6, tại Tọa đàm về tiết kiệm điện mùa cao điểm do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức, ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương - cho biết, thời gian gần đây, công suất cực đại của hệ thống điện đã vượt 58.000 MW và sản lượng điện có những ngày đạt trên 1 tỷ kWh.
Theo ông Dũng, đây là mức tiêu thụ rất lớn, phản ánh rõ nét quá trình phát triển và tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế. Khẳng định nhu cầu sử dụng điện “chắc chắn sẽ còn gia tăng”, song ông Dũng nhìn nhận, chúng ta đang phải đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức.
“Chúng ta đã chứng kiến những biến động rất mạnh về giá điện, than, dầu và khí . Khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng có thể tăng từ 15-20%, thậm chí cao hơn”, ông Dũng nói.
Ông Hà Đăng Sơn. Ảnh: VGP.
Trong khi đó, ông Hà Đăng Sơn - Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh - nhận định, nếu nhìn vào khối hộ tiêu thụ, dân cư (chiếm khoảng 30% nhu cầu tiêu thụ điện), thì nhận thức ở khu vực này vẫn còn “rất nhiều vấn đề”.
Ông Sơn phân tích, trước tiên là tư duy "Tôi có tiền thì tại sao tôi không được dùng nhiều? Tôi trả được thì tại sao tôi không được dùng nhiều?", dẫn tới tư duy "tôi kiếm được tiền thì tôi có quyền lãng phí".
“Họ chưa nhận thức được tác động và ảnh hưởng. Ở một mức độ nào đó, chi phí điện năng là phù hợp, nhưng khi chúng ta dùng vượt quá một ngưỡng công suất nào đó, sẽ dẫn tới việc chi phí để huy động các thiết bị trong hệ thống đắt đỏ hơn, gây ra chi phí đầu tư đòi hỏi rất lớn”, ông Sơn lý giải.
Trong khi đó, người sử dụng lãng phí điện lại chưa phải chịu trách nhiệm về hành vi gây tác động lớn tới hệ thống điện thông qua hệ thống giá. Bởi vì giá điện bán lẻ hiện nay vẫn là giá được kiểm soát, thông thường vẫn còn bù chéo và chưa thể hiện được yếu tố chi phí công suất ở trong đó.
"Rất khó giải thích"
Vấn đề quan trọng khác được chuyên gia nhắc đến là tư duy "dùng nhiều thì phải rẻ". Do vậy, người tiêu dùng thắc mắc "tại sao hàng hóa khác dùng nhiều thì rẻ mà điện dùng nhiều lại đắt?".
Theo ông Hà Đăng Sơn - Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh, điều này thực sự rất khó giải thích đối với những người tiêu dùng bình thường. Người tiêu dùng không hiểu được những đặc thù rất đặc biệt của cung ứng điện, rồi giá trị của mỗi một kWh điện cắt giảm được.
Công suất cực đại của hệ thống điện đã vượt 58.000 MW.
Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải chia sẻ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã triển khai nhiều công cụ hỗ trợ và tư vấn sử dụng tiết kiệm điện hiệu quả. Đặc biệt, với mùa nắng nóng, điều hòa là thiết bị tiêu thụ điện năng lớn nhất trong nhiều hộ gia đình. Vì vậy, người dân nên cài đặt nhiệt độ ở mức khoảng 26 độ C để vừa bảo đảm sự thoải mái vừa tiết kiệm điện.
Ông Hải cũng lưu ý, cần hạn chế thất thoát hơi lạnh bằng cách đóng kín cửa, tránh để không gian mở khi sử dụng điều hòa. Hệ thống điều hòa cũng cần được kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ, thông thường từ vài lần mỗi năm, nhằm duy trì hiệu suất vận hành tối ưu.
“Hiện nay, vào mùa hè, giờ cao điểm thường kéo dài từ khoảng 18h đến 22h, 23h. Điều này không có nghĩa là người dân không được sử dụng điện trong thời gian này, mà nên cân nhắc chuyển các thiết bị không thực sự cần thiết sang các khung giờ khác để giảm áp lực cho hệ thống”, ông Hải lưu ý.