Nhà băng nào dẫn dòng vốn cho loạt dự án được miễn 'room' tín dụng?

18 dự án trọng điểm thuộc nhóm APEC, PPP, đường sắt tốc độ cao và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có tổng nhu cầu vốn huy động hơn 752.000 tỷ đồng. Ảnh: Nam Khánh.

Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quyết định loại trừ dư nợ của 18 dự án trọng điểm do Sun Group, Vingroup và Masterise triển khai khỏi cách tính hạn mức tín dụng (room tín dụng) đang tạo ra một "làn ưu tiên" chưa từng có cho dòng vốn ngân hàng chảy vào lĩnh vực phát triển hạ tầng.

Tổng nhu cầu vốn huy động của các dự án kể trên lên tới hơn 752.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2028, bao gồm các công trình mang tính biểu tượng như mở rộng sân bay Phú Quốc phục vụ APEC 2027, sân bay Gia Bình, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh cùng hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn.

Nhìn vào lịch sử quan hệ tài chính giữa các chủ đầu tư và hệ thống ngân hàng, bức tranh về những định chế tài chính có khả năng đóng vai trò chủ lực trong các dự án có thể được dự báo trước.

Techcombank và mối liên kết với Vingroup - Masterise

Hiện chưa có về việc ngân hàng nào sẽ là bên đứng ra thu xếp vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm của Vingroup và Masterise trong danh mục được miễn "room" tín dụng. Tuy nhiên trong số các ngân hàng thương mại tư nhân, Techcombank được đánh giá là ứng viên nổi bật nhất đối với các dự án của 2 chủ đầu tư này.

Bởi lẽ nhiều năm qua, Techcombank là một trong những đối tác tài chính lớn nhất của hệ sinh thái Vingroup, đặc biệt ở các dự án bất động sản của Vinhomes như Vinhomes Grand Park, Vinhomes Smart City hoặc cung cấp các gói vay mua bất động sản với lãi suất ưu đãi, thời hạn vay dài dành riêng cho khách hàng của Vinhomes.

Cuối năm 2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có công văn gửi bộ, ngành liên quan đề nghị cho ý kiến về hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do CTCP Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Vingroup) đề xuất. Trong hồ sơ đề xuất này có nhắc tới sự tham gia thu xếp tài chính của Techcombank trị giá gần 4,7 tỷ USD.

Đối với Masterise, mối liên hệ với nhà băng này càng rõ nét hơn. Theo thông tin từ báo cáo quản trị năm 2024 của Techcombank, kể từ ngày 29/6/2024, Masterise đã trở thành bên có liên quan đến ngân hàng.

Cụ thể, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, vợ Chủ tịch Techcombank Hồ Hùng Anh, hiện sở hữu trên 10% vốn Masterise. Bên cạnh đó, ông Hồ Anh Minh, con trai ông Hồ Hùng Anh, và ông Hồ Anh Ngọc, em trai ông Hùng Anh, lần lượt giữ chức Chủ tịch và Phó chủ tịch HĐQT, đồng thời cũng sở hữu trên 10% vốn điều lệ của doanh nghiệp này.

Báo cáo mới đây của Công ty Chứng khoán MB (MBS) cũng cho biết Techcombank là nhà băng tham dự "siêu" dự án sân bay Gia Bình khi dự kiến cung cấp tới 167.000 tỷ đồng tín dụng cho hai giai đoạn xây dựng. Tuy nhiên nhìn vào quy mô lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, kịch bản Techcombank "gánh" một mình khó khả thi, thay vào đó sẽ là các khoản vay hợp vốn với sự tham gia của nhiều ngân hàng lớn.

Sun Group và dấu ấn của nhóm ngân hàng quốc doanh

Nếu Techcombank được nhắc đến nhiều trong hệ sinh thái Vingroup - Masterise thì đối với Sun Group, các ngân hàng quốc doanh lại được đánh giá có nhiều mối liên hệ khi các dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc, đặc biệt là dự án mở rộng sân bay quốc tế Phú Quốc và tổ hợp trung tâm hội nghị quốc tế, mang tính chất hạ tầng chiến lược quốc gia.

Trong quá khứ, nhiều dự án quy mô lớn của Sun Group đã nhận được sự đồng hành của các ngân hàng quốc doanh như BIDV, VietinBank và Vietcombank thông qua các gói tín dụng hoặc bảo lãnh tài chính.

Dấu ấn của Vietcombank trong hệ sinh thái Sun Group đã được thể hiện từ năm 2021 khi hai bên ký thỏa thuận hợp tác toàn diện. Theo đó, Vietcombank cung cấp các sản phẩm tín dụng, bảo lãnh, quản lý dòng tiền, ngoại hối và đầu tư cho Sun Group cùng các đơn vị thành viên.

BIDV cũng là đối tác có mối liên hệ lâu năm với Sun Group khi trước đó Sun Group cùng BIDV và Sumitomo Mitsui Trust Bank tham gia góp vốn thành lập Công ty Cho thuê tài chính BIDV - SuMi TRUST.

Bên cạnh Vietcombank và BIDV, VietinBank cũng có thể tham gia các khoản vay hợp vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn của quốc gia, nhờ kinh nghiệm thu xếp vốn cho nhiều công trình trọng điểm như dự án sân bay Long Thành.

Trong thông báo của NHNN, nhà điều hành khuyến khích các ngân hàng phối hợp cho vay hợp vốn đối với các dự án này. Trường hợp vượt giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng hoặc nhóm khách hàng liên quan, ngân hàng có thể báo cáo NHNN để trình Thủ tướng xem xét quyết định.

Điều này cho thấy quy mô vốn của các dự án đã vượt xa năng lực cấp tín dụng thông thường của từng ngân hàng riêng lẻ. Bên cạnh Techcombank, các ngân hàng có quy mô vốn lớn như BIDV, Vietcombank, VietinBank, MB, VPBank hay thậm chí một số ngân hàng tư nhân đầu ngành cũng có thể xuất hiện trong các liên danh cấp tín dụng.

Nếu toàn bộ 752.000 tỷ đồng nhu cầu vốn được giải ngân trong vài năm tới, đây sẽ là một trong những chương trình huy động vốn hạ tầng lớn nhất lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam.