Gần đây, bác sĩ Khuông Khiết, Phó chủ nhiệm chuyên khoa Phẫu thuật mạch máu tuyến giáp thuộc Bệnh viện Thụy Kim, trực thuộc Trường Y Đại học Giao thông Thượng Hải, Trung Quốc, tiếp nhận một bệnh nhân ung thư tuyến giáp mới 15 tuổi.
Theo Sohu, khi được chẩn đoán mắc ung thư tuyến giáp, bệnh nhân đã xuất hiện di căn hạch bạch huyết vùng cổ.
Khi được hỏi về thói quen sinh hoạt thường ngày của trẻ, câu trả lời của phụ huynh khiến bác sĩ Khuông Khiết ấn tượng sâu sắc: "Từ khi bắt đầu học trung học cơ sở, cháu chưa bao giờ đi ngủ trước 1h sáng".
Ảnh minh họa.
Hóa ra, bé trai theo học tại ngôi trường tốt nhất địa phương. Dưới áp lực học tập, việc đi ngủ muộn kéo dài đã trở thành chuyện thường ngày.
Bác sĩ Khuông Khiết cho rằng mọi người không nên quá sợ hãi khi đọc thông tin về căn bệnh này trên mạng, coi nhân tuyến giáp và ung thư như "ngày tận thế". Dù vậy, cũng không nên chủ quan nghĩ rằng đây là căn bệnh ung thư tiên lượng tốt hơn các loại ung thư khác.
Hãy thực hiện các xét nghiệm, các biện pháp can thiệp phù hợp theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời tự quản lý tốt giấc ngủ, cảm xúc và chế độ ăn uống trong cuộc sống hằng ngày - đây chính là chìa khóa để phòng chống bệnh tật.
Về việc chẩn đoán ung thư tuyến giáp, ông Ngô Mãnh, Trưởng khoa Siêu âm tổng hợp thuộc Bệnh viện Trung Nam, Đại học Vũ Hán, Trung Quốc, cho biết các bác sĩ siêu âm có một bộ tiêu chuẩn đánh giá khá hoàn thiện để phân biệt nhân lành tính và ác tính, dựa trên "diện mạo" của nhân. Những đặc điểm nhỏ như kích thước, hình dạng, đường bờ, độ hồi âm và vị trí phát triển của nhân đều là căn cứ quan trọng để đánh giá.
Ảnh minh họa.
Phần lớn nhân lành tính có hình dạng "ngay ngắn", thường tròn hoặc bầu dục, đường bờ nhẵn, không có tua gai. Chúng thường phát triển theo chiều ngang ở trung tâm tuyến, không có hiện tượng vôi hóa bất thường.
Trong khi đó, các nhân có nguy cơ cao thường có hình dạng bất thường, đường bờ không rõ và có tua gai, phát triển theo chiều dọc, nằm gần rìa tuyến, dễ xâm lấn ra bên ngoài và di căn. Bên trong nhân có độ hồi âm thấp, đồng thời thường đi kèm nhiều ổ vôi hóa.
Ông Ngô Mãnh bổ sung: "Kinh nghiệm lâm sàng kết hợp với kiểm tra siêu âm có thể giúp đánh giá sơ bộ nhân lành tính hay ác tính, nhưng sinh thiết để xét nghiệm mô bệnh học mới là tiêu chuẩn vàng để xác định chẩn đoán".
Ông Ngô Mãnh nhắc nhở: "Ngoài việc chú ý đến hình dạng của nhân, có ba nhóm người cần đặc biệt lưu tâm".
Thứ nhất là phụ nữ có sự biến động mạnh về hormone. Trong ba giai đoạn đặc biệt gồm tuổi dậy thì, thai kỳ và thời kỳ mãn kinh, nồng độ estrogen thay đổi đáng kể, có thể thúc đẩy nhân phát triển và làm tăng nguy cơ ác tính.
Thứ hai là những người làm nghề như giáo viên, luật sư, nhân viên ngân hàng. Theo chuyên gia Trung Quốc, đây là những nhóm nghề nghiệp thường gặp trong số các trường hợp có tỉ lệ mắc nhân tuyến giáp cao trên lâm sàng. Những người này thường xuyên chịu áp lực tinh thần, kìm nén cảm xúc; cộng thêm việc thức khuya và giờ giấc sinh hoạt thất thường, tình trạng này có thể liên tục làm rối loạn hệ nội tiết, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân phát triển.
Thứ ba là những người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt khi người thân trực hệ mắc ung thư tuyến giáp thể nhú hoặc thể tủy. Các thành viên trong gia đình thuộc nhóm nguy cơ cao cần được kiểm tra tuyến giáp định kỳ, chú trọng sàng lọc.
Ông Ngô Mãnh khuyến nghị rằng khi phát hiện nhân tuyến giáp, mọi người không cần quá hoảng sợ. Phần lớn các nhân đều lành tính và không cần điều trị quá mức; chỉ cần tái khám định kỳ và theo dõi diễn biến là đủ. Nếu là nhân có nguy cơ cao, người bệnh nhất định phải thực hiện thêm các kiểm tra cần thiết và được chẩn đoán, điều trị theo đúng quy chuẩn.
Phòng ngừa ung thư tuyến giáp
-Tránh tiếp xúc với các chất, tia phóng xạ, bức xạ
Việc tiếp xúc với bức xạ từ môi trường sống, môi trường làm việc gây biến đổi gen, hình thành tế bào ung thư trong cơ thể. Đó cũng là nguyên nhân dẫn đến ung thư tuyến giáp. Đặc biệt, việc tiếp xúc với bức xạ khi tuổi còn nhỏ dễ dẫn đến nguy cơ cao mắc ung thư tuyến giáp khi trẻ tuổi.
Vì vậy cần hạn chế việc tiếp xúc với bức xạ trong môi trường sống như nơi sản xuất linh kiện điện tử, nhà máy hạt nhân… Hoặc khi làm việc trong môi trường có yếu tố độc hại, cần thực hiện nghiêm quy trình bảo hộ.
-Thận trọng khi cơ thể có những biểu hiện bất thường
Nếu cơ thể bỗng nhiên có các biểu hiện lạ không rõ nguyên nhân như: mệt mỏi, tăng cân đột ngột, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn, khàn giọng, khó nuốt… Cần đến khám tại các cơ sở y tế, vì đây là biểu hiện của rối loạn hormone tuyến giáp.
-Thường xuyên tự kiểm tra vùng cổ
Việc kiểm tra vùng cổ rất đơn giản có thể tự thực hiện và thực hiện tại nhà. Bạn đứng trước gương và ngửa cổ ra sau. Tiếp đó dùng tay và sờ khu vực cổ xem có biểu hiện gì bất thường không. Kiểm tra vùng cổ thường xuyên có thể để kịp thời phát hiện các khối u bất thường.
-Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý
Cần duy trì chế độ ăn uống ít chất béo, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh. Bổ sung rau xanh, trái cây và chất xơ trong bữa ăn. Đồng thời dùng muối i ốt, sử dụng các thực phẩm giàu i ốt như tảo, rong biển, hải sản. Ăn các loại thực phẩm giàu magie tốt cho tuyến giáp như hạt điều, hạch nhân,...
Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh còn giúp bạn kiểm soát được cân nặng hợp lý. Điều này cũng góp phần giúp bạn phòng ngừa được ung thư tuyến giáp.
-Khám sức khỏe định kỳ
Ngoài việc xây dựng một chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học, chúng ta cần tầm soát ung thư định kỳ. Cũng có thể phát hiện ung thư tuyến giáp giai đoạn sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ. Điều này càng quan trọng hơn với những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao.
-Tránh xa rượu bia chất kích thích
Sử dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý ung thư nói chung và ung thư tuyến giáp nói riêng.
Minh Hoa (t/h)
