Chứng khoán thường tăng hay giảm sau Tết?

Chứng khoán giao dịch phiên đầu tiên của năm Bính Ngọ trong ngày 23/2. Ảnh: Phương Lâm.

Sau một tuần nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chính thức giao dịch trở lại vào phiên 23/2.

Trước kỳ nghỉ kéo dài, chỉ số VN-Index đã ghi nhận 3 phiên hồi phục liên tiếp, đóng cửa tại 1.824 điểm, tiệm cận vùng đỉnh ngắn hạn được thiết lập trước đó. Diễn biến này góp phần củng cố kỳ vọng về một nhịp tăng khởi sắc đầu năm như một đặc tính mùa vụ của thị trường.

Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy hiệu ứng sau kỳ nghỉ Tết kéo dài không hoàn toàn tích cực.

VN-Index thường biến động mạnh sau Tết

Dữ liệu giai đoạn 2020-2025 cho thấy 5 phiên trước Tết đều ghi nhận mức tăng điểm dương trong cả 6 năm gần nhất. Biên độ tăng dao động từ 1,28% đến 4,52%, bình quân đạt khoảng 2,74%. Đây là mức tăng tương đối ổn định, phản ánh xu hướng giao dịch thận trọng nhưng không tiêu cực trước kỳ nghỉ dài.

Ngược lại, 5 phiên sau Tết lại có diễn biến phân hóa rõ rệt hơn. Trong cùng giai đoạn, VN-Index tăng điểm ở 4/6 năm và giảm điểm ở 2 năm.

Đáng chú ý, năm 2020 chỉ số lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam giảm tới 6,61% trong 5 phiên sau Tết do tác động của đại dịch Covid-19. Năm 2023 cũng ghi nhận mức giảm 2,74%. Tính chung cả giai đoạn, hiệu suất bình quân 5 phiên sau Tết gần như đi ngang.

Ngay cả khi loại bỏ năm 2020 - yếu tố mang tính đột biến - biên độ biến động sau Tết vẫn cao hơn đáng kể so với trước Tết. Trung vị mức tăng 5 phiên trước Tết đạt khoảng 2,37%, trong khi sau Tết chỉ quanh 0,87%. Điều này cho thấy giai đoạn trước Tết thường có xu hướng tăng tương đối đồng đều, còn sau Tết biến động mạnh hơn và phụ thuộc lớn vào bối cảnh vĩ mô từng năm.

Bên cạnh diễn biến điểm số, thanh khoản cũng là yếu tố đáng chú ý. Thống kê 5 năm gần nhất cho thấy giá trị giao dịch bình quân của 5 phiên giao dịch sau Tết đều cao hơn so với 5 phiên trước đó. Điều này phản ánh xu hướng dòng tiền quay trở lại thị trường sau giai đoạn nhà đầu tư thu hẹp vị thế và hạn chế giải ngân trước Tết.

Tuy nhiên, sự cải thiện về thanh khoản không đồng nghĩa với xu hướng tăng bền vững của chỉ số. Năm 2023 là ví dụ điển hình khi giá trị giao dịch gia tăng nhưng VN-Index vẫn điều chỉnh trong 5 phiên đầu năm âm lịch.

Các nhà môi giới cảnh báo thận trọng

Từ góc nhìn dữ liệu quá khứ, hiệu ứng mùa vụ sau Tết mang lại xác suất tích cực nhất định nhưng không đảm bảo xu hướng tăng bền vững. Trong bối cảnh VN-Index đứng trước ngưỡng cản ngắn hạn, các công ty chứng khoán cho rằng diễn biến những phiên đầu năm âm lịch sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận xu hướng tiếp theo.

Theo Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), nhịp hồi phục hiện tại của VN-Index vẫn cần sự đồng thuận rộng hơn từ toàn thị trường sau kỳ nghỉ Tết để xác lập một xu hướng tăng bền vững.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) đánh giá VN-Index đã nối dài đà tăng sau khi kiểm định thành công vùng hỗ trợ mạnh. Thanh khoản cải thiện nhẹ ngay trong phiên cuối cùng trước kỳ nghỉ cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường.

TPS cho rằng nhịp hồi phục hiện tại có thể phát triển thành một sóng tăng mới theo mẫu hình tam giác cân với mục tiêu xa hơn quanh vùng 1.980-2.000 điểm. Tuy vậy, công ty này khuyến nghị nhà đầu tư duy trì vị thế hiện có, hạn chế mua đuổi ở các nhịp tăng mạnh và ưu tiên gia tăng tỷ trọng tại những nhịp rung lắc, tập trung vào các cổ phiếu có nền tích lũy tốt.

VN-Index đang trong nhịp hồi phục 3 phiên liên tiếp. Ảnh: TradingView.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, Công ty Chứng khoán Yuanta cho rằng thị trường có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh ngay trong phiên đầu tuần. Theo đánh giá của công ty này, VN-Index đang trong giai đoạn tích lũy ngắn hạn nên diễn biến giữa các nhóm cổ phiếu nhiều khả năng sẽ phân hóa.

Xu hướng ngắn hạn của thị trường được duy trì ở mức trung tính. Với chiến lược dưới 1 tháng, nhà môi giới này khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu ở mức 30-40% danh mục và có thể xem xét mua mới để nâng dần tỷ trọng.

Ở tầm nhìn 1-5 tháng, xu hướng chung vẫn ở mức trung tính, song rủi ro tại nhóm vốn hóa vừa và nhỏ được đánh giá có xu hướng giảm dần. Do đó, tỷ trọng cổ phiếu có thể nâng lên mức 40-50% danh mục.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Vietcap cho rằng việc VN-Index thu hẹp đà giảm tại vùng hỗ trợ 1.790 điểm cho thấy quán tính tăng đang được duy trì ổn định. Dựa trên tín hiệu tạo đáy trong phiên 11/2 và xác nhận ở phiên 13/2, Vietcap nhận định chỉ số có khả năng kiểm định lại vùng đỉnh cũ quanh 1.920 điểm trong thời gian tới. Mốc 1.790 điểm được xem là ngưỡng dừng lỗ hoặc giảm tỷ trọng đối với các vị thế ngắn hạn.

Dù quan điểm có phần khác biệt về biên độ dao động ngắn hạn, phần lớn công ty chứng khoán đều cho rằng xu hướng hiện tại chưa bị phá vỡ. Tuy nhiên, khả năng hình thành một sóng tăng mới sau Tết sẽ phụ thuộc vào mức độ lan tỏa của dòng tiền và phản ứng của thị trường tại các vùng cản quan trọng trong những phiên giao dịch đầu năm âm lịch.