Trong báo cáo công bố ngày 29/9, Chứng khoán Agribank nhận định mặt bằng lãi suất đã tăng trở lại từ cuối năm 2025, sau khoảng hai năm duy trì ở mức thấp.
Theo Agriseco Research, lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng tại các ngân hàng thương mại hiện tăng trung bình khoảng 2-2,5 điểm % so với đầu năm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm đã lên khoảng 4,5%, tiệm cận vùng trước dịch Covid-19.
Tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn
Agriseco chỉ ra ba nguyên nhân chính khiến lãi suất trong nước tăng từ đầu năm.
Thứ nhất, thanh khoản hệ thống ngân hàng chưa cải thiện rõ rệt khi tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn tăng trưởng huy động. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước được báo cáo dẫn lại, tín dụng 8 tháng đầu năm tăng 9,71%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 7,97%.
Thứ hai là sức ép lạm phát trong nước có xu hướng gia tăng. Thứ ba, mặt bằng lãi suất thế giới vẫn ở mức cao.
Hiện nhiều ngân hàng thương mại đã nâng lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên khoảng 6,8-7,6%/năm, cao hơn 2-2,5 điểm % so với đầu năm. Lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm cũng tăng từ 3,9% đầu năm lên 4,57%/năm.
Bối cảnh bên ngoài cũng đang tạo thêm áp lực. Báo cáo cho biết Fed đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm % trong cuộc họp ngày 16/9, đưa lãi suất lên 3,75-4%. Agriseco dẫn dữ liệu CME FedWatch cho thấy thị trường khi đó kỳ vọng lãi suất có thể tiếp tục tăng vào cuối năm và trong năm 2027.
Lãi suất càng cao, chứng khoán càng phân hóa
Nhìn lại dữ liệu lịch sử, Agriseco cho rằng lãi suất và thị trường chứng khoán Việt Nam nhìn chung có quan hệ ngược chiều.
Giai đoạn 2000-2021, hệ số tương quan giữa lãi suất huy động và VN-Index ở mức âm 0,33. Trong giai đoạn 2006-2021, hệ số này giảm xuống âm 0,61 và riêng giai đoạn 2014-2021 là âm 0,71, cho thấy mối quan hệ ngược chiều rõ hơn.
Từ năm 2022 đến nay, hệ số tương quan được Agriseco tính toán ở mức âm 0,4. Theo nhóm phân tích, lãi suất vẫn là biến số quan trọng, nhưng diễn biến thị trường ngày càng chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi tăng trưởng lợi nhuận, dòng vốn và các yếu tố riêng của từng nhóm cổ phiếu.
Điều này cũng phần nào thể hiện trong giai đoạn gần đây. Báo cáo cho biết VN-Index giảm hơn 34% trong năm 2022 khi lãi suất tăng mạnh, sau đó phục hồi trong các năm tiếp theo và tăng khoảng 41% trong năm 2025, lên vùng 1.780 điểm.
Từ cuối năm 2025 sang 2026, dù lãi suất tăng trở lại, VN-Index nhìn chung đi ngang so với đầu năm. Nhịp tăng lên khoảng 1.900 điểm đầu năm chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn có câu chuyện riêng, trong khi dòng tiền trên toàn thị trường tiếp tục phân hóa mạnh.
5 cổ phiếu được đưa vào danh mục ưu tiên
Trong môi trường lãi suất cao, Agriseco thận trọng hơn với các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy lớn, có nhu cầu tái cấp vốn cao hoặc nhạy cảm với chi phí vay.
Các ngành sử dụng nhiều vốn như xây dựng - hạ tầng, hàng không, thép, ô tô và một số doanh nghiệp bất động sản được đánh giá có thể chịu tác động rõ hơn khi chi phí lãi vay tăng.
Ở chiều ngược lại, nhóm phân tích ưu tiên các doanh nghiệp có lượng tiền mặt và đầu tư tài chính lớn, trạng thái tiền ròng tích cực, đòn bẩy thấp và ít phụ thuộc vào vốn vay. Đây là nhóm có khả năng duy trì kết quả kinh doanh tốt hơn tương đối, đồng thời có thể hưởng thêm lợi ích từ lãi suất tiền gửi tăng.
