Theo khảo sát trên sàn giao dịch logistics quốc tế Phaata, nhiều công ty như AMERICAN STAR TRANSPORT, 3W Logistics...báo giá cước vận tải biển từ TP.HCM đi Houston, Harris, Texas (Mỹ) phổ biến ở mức gần 8.000 USD/container 40 feet (FEU), thậm chí mức cao nhất lên đến hơn 10.000 USD/FEU.
Giá cước vận tải biển từ TP.HCM đi Mỹ niêm yết trên sàn giao dịch logistics quốc tế Phaata. (Ảnh chụp màn hình ngày 14/7).
Ông Đặng Phúc Nguyên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả xuất khẩu Việt Nam, cũng cho biết, hiện container loại 40 feet hàng khô có mức giá 6.800 - 7.100 USD, cộng thêm 200 USD phụ phí. Loại container 20 feet hàng khô có giá cước từ 4.500 - 5.500 USD cộng thêm 200 USD phụ phí.
Riêng với loại container hàng lạnh 40 feet thì đắt hơn nhiều, với giá cước từ 8.500 - 10.500 USD; loại container lạnh 20 feet có giá từ 6.000 - 7.800 USD. Ngoài ra là 250 USD phụ phí, chưa kể phí cắm điện khi lưu bãi.
“ Cước phí vận tải biển container lạnh tăng 30 - 40% so tháng trước và gấp đôi so cùng kỳ năm 2025. Giá cước còn phụ thuộc đi nhanh hay quá cảnh, nếu dừng 1 hoặc 2 chặng thì giá sẽ rẻ hơn, còn đi thẳng thì đắt nhất. Với hàng chế biến hàng khô thì không cần nhanh, còn với những mặt hàng tươi thì phải đi nhanh nên giá rất đắt ”, ông Nguyên nói.
Lý giải nguyên nhân khiến giá cước container đi Mỹ tăng đột biến, ông Nguyên phân tích, chủ yếu xuất phát từ hai lý do chính.
Đầu tiên là áp lực chạy đua thuế quan khiến nhiều doanh nghiệp đang dồn dập đẩy nhanh tiến độ xuất khẩu để kịp cập cảng Mỹ trước khi một số quy định, chính sách thuế quan của Mỹ thay đổi hoặc hết hiệu lực. Điều này khiến nhu cầu đặt container tăng đột biến.
Ngoài ra là tình trạng thiếu chỗ và vỏ container, cũng vì lượng hàng xuất khẩu tăng quá nhanh trong thời gian ngắn nên các hãng tàu dễ dàng đẩy giá cước lên cao do khan hiếm tải trọng trên tàu.
Thực trạng cước container đi Mỹ tăng mạnh khiến các doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường này rất lo lắng do lợi nhuận bị ảnh hưởng. Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch HĐQT - Tổng giám đốc Vina T&T Group, cho biết doanh nghiệp đang xuất khẩu trái cây đi nhiều nước trên thế giới. Vào đầu tháng 5, giá cước vận chuyển trái cây tươi là 2.800 USD/FEU nhưng đến thời điểm này đã là 7.600 USD. Đáng e ngại hơn, dù công ty chấp nhận trả phí đắt và đã đặt trước nhưng vẫn không có container để thuê.
Cước vận tải biển đi Mỹ đang tăng cao. (Ảnh minh họa).
Ông Tùng nhận xét mức tăng này nhanh và mạnh hơn cả giai đoạn khó khăn năm 2021 - thời điểm chi phí xăng dầu tăng cao. Những chuyến hàng đi New York bằng tàu biển trước đây khoảng 25 ngày, nay đi vòng mất hơn 40 ngày. Doanh nghiệp đã tính chuyển hướng sang đi bằng đường hàng không để đảm bảo chất lượng trái cây nhưng các hãng hàng không lại thường ưu tiên những nhóm hàng vận chuyển thuận lợi, cộng thêm chi phí dầu tăng nên cũng không “mặn mà”.
“ Hiện cước tàu biển, cước hàng không vận chuyển hàng hóa là nhóm chi phí mà doanh nghiệp không thể nào quản lý, tính toán chuẩn cho kế hoạch kinh doanh của mình ”, ông Tùng nói.
Ứng phó cách nào?
Ông Đặng Phúc Nguyên nhấn mạnh, tuy có thể mang tính thời điểm nhưng việc giá cước vận tải biển tăng chắc chắn sẽ tác động đến giá hàng hóa, ảnh hưởng đến cả doanh nghiệp và người tiêu dùng.
“Vì thế, để đảm bảo giá cước tăng nhưng không tác động đến giá hàng hóa, khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, các doanh nghiệp đang đàm phán tích cực với đối tác để cùng chia sẻ giá cước vận tải”, ông Nguyên nói.
Ngoài ra, cũng theo ông Nguyên, ngược với giá cước vận tải biển đi Mỹ tăng thì giá cước đi các nước khu vực châu Á lại đang giảm, trong đó có Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. “ Thay vì tập trung quá nhiều vào thị trường Mỹ, các doanh nghiệp nên tập trung vào chất lượng hàng hóa, tận dụng giá cước rẻ, tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước trong khu vực. Ước tính các thị trường Đông Bắc Á gồm: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản...đang chiếm đến gần 80% kim ngạch xuất khẩu rau quả hàng năm. Khi có lợi thế thì việc cước vận tải giảm càng thêm đắc địa, có thể giúp Việt Nam trở thành nguồn cung quan trọng cho các nước này”, ông Nguyên nói.
Trong khi đó, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), giá cước vận chuyển container trên các tuyến xuất khẩu trọng điểm tăng mạnh trong đầu tháng 7.
Cụ thể, giá cước tuyến Viễn Đông đi Bờ Tây Bắc Mỹ khoảng 7.072 USD/FEU, tăng 5,6% so với tuần trước và tăng tới 66,6% so với một tháng trước. Trong khi đó, giá cước tuyến Viễn Đông đi Bắc Âu khoảng 5.457 USD/FEU, tăng 0,5% theo tuần và tăng 42,6% theo tháng.
Diễn biến này cho thấy chi phí vận chuyển hàng hóa từ châu Á đến hai thị trường xuất khẩu lớn vẫn duy trì ở mặt bằng cao, tạo thêm áp lực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là nhóm hàng thủy sản có chi phí logistics lớn.
“Với đặc thù hàng đông lạnh đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ và thời gian giao hàng, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần chủ động giữ chỗ và xác nhận container lạnh sớm, nhất là đối với các lô hàng đi Mỹ và châu Âu trong mùa cao điểm.
Doanh nghiệp có thể ưu tiên thỏa thuận giá trong ngắn hạn, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi khóa cước dài hạn ở mức quá cao. Bên cạnh đó, các điều khoản về phụ phí, thời gian miễn lưu container, lịch cắt máng, cảng chuyển tải cũng như phương án xử lý khi lịch tàu thay đổi cần được rà soát kỹ nhằm hạn chế các chi phí phát sinh”, VASEP khuyến cáo.
Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội cà phê Việt Nam, cho biết, việc giá cước tàu biển tăng từ 20% trở lên sẽ tác động rất lớn đến các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ và các nước trong khu vực Bắc - Trung Mỹ.
“Tuy nhiên, ’trong cái khó lại ló cái khôn‘. Ngoài trao đổi với đối tác trong việc chia sẻ những khó khăn về cước phí, các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa đi Mỹ và châu Âu nên ưu tiên hợp đồng ngắn hạn. Doanh nghiệp cũng cần đặt chỗ sớm cho các lô hàng quan trọng nhưng hạn chế khóa giá dài hạn ở vùng cao. Với các tuyến châu Á đang giảm, doanh nghiệp có thể chia nhỏ nhu cầu, theo dõi thêm báo giá và đàm phán lại với hãng tàu hoặc đơn vị giao nhận”, ông Hải nói.
