Tốc độ giải ngân thấp, áp lực dồn vào 8 tháng cuối năm
Tại hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng cho hay, trong 4 tháng đầu năm, tình hình kinh tế, xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều chỉ tiêu chủ yếu duy trì xu hướng tăng trưởng khá, thu ngân sách đạt kết quả khả quan, an sinh xã hội được đảm bảo, quốc phòng an ninh được giữ vững.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, ông không ngại chỉ thẳng những con số đáng lo ngại: tăng trưởng GRDP 4 tháng đầu năm chỉ đạt 8,15%, trong khi mục tiêu cả năm là trên 10%; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 15%. Đặc biệt, khối lượng lớn công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tại nhiều dự án trọng điểm vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu.
Nếu với tốc độ này, 8 tháng còn lại, địa phương phải nỗ lực vượt bậc mới đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra, ông Hùng nhấn mạnh.
Được yêu cầu từ Chủ tịch thành phố, ông Võ Nguyên Chương, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất thành phố Đà Nẵng, thông tin, năm 2026 toàn thành phố phải triển khai GPMB cho 404 dự án tại 93 xã, phường, với tổng cộng 46.928 hồ sơ, trong đó có 10.180 hồ sơ đất ở phải di dời và 18.459 mộ mả. Chưa kể 2.102 hồ sơ của dự án Đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và 4.054 hồ sơ của Khu thương mại tự do, hai dự án chiến lược bậc nhất của thành phố.
Tính đến ngày 30/4, Trung tâm đã hoàn thành bàn giao 3.660 hồ sơ, đạt 68% kế hoạch quý 1 và hơn 30% kế hoạch 6 tháng đầu năm. Đã di dời được 1.704 hộ dân, giải ngân 557,2 tỷ đồng tiền bồi thường. Trong số các địa phương, xã Hòa Nhơn dẫn đầu với 787 hồ sơ được giải quyết và giải ngân 94 tỷ đồng; tiếp theo là phường Liên Chiểu với 469 hồ sơ và phường Hòa Thắng với 365 hồ sơ.
Dù đây được đánh giá là kết quả cao nhất trong các năm gần đây, ông Chương vẫn thẳng thắn thừa nhận tỷ lệ 68% so với kế hoạch quý I/2026 là chưa đạt yêu cầu, đặt ra áp lực rất lớn cho 8 tháng còn lại, nhất là với các dự án động lực như đường 14B, 14D kết nối vùng miền Trung, và các dự án của hai nhà đầu tư chiến lược Thaco và Sun Group.
Cần thay đổi tư duy từ "dám nghĩ, dám làm" sang "dám quyết"
Theo ông Chương, có hai trụ cột cần tháo gỡ để đẩy nhanh GPMB: cơ chế và phương pháp triển khai.
Về cơ chế, một điểm nghẽn nổi cộm là sau khi Nghị định 49 của Chính phủ có hiệu lực, danh mục "hỗ trợ khác" do UBND tỉnh, thành phố quy định vẫn chưa được ban hành. Điều này tạo ra vòng lặp chờ đợi: người dân chờ xã hỗ trợ, xã chờ thành phố ban hành danh mục, thành phố chờ hoàn thiện đúng quy trình luật định. Hệ quả là tiến độ GPMB bị kéo chậm, quyền lợi người dân bị ảnh hưởng.
Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất thành phố Đà Nẵng Võ Nguyên Chương nêu các vướng mắc trong công tác bồi thường, tái định cư.
Để tháo gỡ, Trung tâm Phát triển Quỹ đất kiến nghị UBND thành phố ủy quyền cho đơn vị này phối hợp với UBND xã, phường quyết định mức hỗ trợ trong thời gian chờ ban hành danh mục chính thức. Đồng thời, đề xuất các xã, phường ủy quyền cho chi nhánh trung tâm thực hiện một số khâu thẩm định hồ sơ, giúp rút ngắn thời gian xử lý từ 1/3 đến 1/2 so với hiện tại.
Một vấn đề khác được ông Chương nêu thẳng là tâm lý "sợ sai, ngại cưỡng chế" đang bao trùm nhiều cấp cơ sở. Tính đến nay, UBND các xã, phường mới ban hành được 82 quyết định cưỡng chế nhưng chưa thực thi được trường hợp nào trên thực tế.
Trung tâm đã tập hợp xong 354 hồ sơ đủ điều kiện cưỡng chế để tổ chức trong tháng 5, nhưng việc triển khai vẫn phụ thuộc vào quyết tâm của chính quyền địa phương.
Ông Chương nhìn nhận, thiếu nhân lực có chuyên môn cũng là rào cản lớn. Giám đốc Sở Nội vụ trong phiên họp sáng cùng ngày đã nêu thực trạng công chức cấp xã, phường đang rất thiếu, đặc biệt là những người có trình độ cao trong lĩnh vực đất đai, nơi rủi ro pháp lý luôn hiện hữu. Điều này càng làm trầm trọng thêm tâm lý e dè, không dám quyết định của đội ngũ trực tiếp làm GPMB.
Ông Chương cũng đề xuất thay đổi tư duy thay vì "dám nghĩ, dám làm", cần chuyển sang "dám quyết". Lãnh đạo thành phố quyết mạnh hơn trong phân cấp, ủy quyền; cấp ủy và chính quyền địa phương quyết kịp thời hơn, sát thực tiễn hơn.
Đồng thời, mỗi xã, phường cần chủ động xây dựng kế hoạch GPMB cụ thể trên địa bàn mình, thay vì chờ hướng dẫn từ trên xuống, trong khi Trung tâm Phát triển Quỹ đất sẽ bố trí nguồn lực theo sát để hỗ trợ.
