Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và trong nước diễn biến phức tạp với nhiều áp lực đan xen từ lạm phát, tỷ giá đến nhu cầu vốn cuối năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng, hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD). Những chỉ đạo mới nhất của NHNN cho thấy quyết tâm khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế trên cơ sở an toàn, hiệu quả và bền vững.
Giải pháp đồng bộ từ cơ quan điều hành
Theo thông tin từ NHNN, tính đến ngày 14/10/2026, dư nợ tín dụng đối với toàn nền kinh tế đạt trên 20,72 triệu tỷ đồng, tăng 11,44% so với cuối năm 2025 và tăng 16,73% so với cùng kỳ. Nhằm tiếp tục hỗ trợ tích cực cho mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, ngày 18/10/2026, NHNN đã ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai hàng loạt giải pháp trọng tâm.
NHNN yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm các quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất; tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ, quyết liệt để giảm mặt bằng lãi suất. Trước mắt, điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính – tiền tệ; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Tín dụng được định hướng tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng kinh tế, cấp tín dụng liên quan đến triển khai các công trình, dự án trọng điểm, khả thi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và các ngành, lĩnh vực cần khuyến khích theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục đào tạo, công nghiệp văn hóa, tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng đối với các dự án lớn trọng điểm.
NHNN yêu cầu tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô tín dụng. Đồng thời yêu cầu đảm bảo phát triển hài hòa, cân đối giữa huy động vốn với tín dụng; thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động; kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn thông qua việc kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn; đồng thời, tăng cường tỷ trọng nguồn vốn trung, dài hạn để bảo đảm cân đối bền vững giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.
Các TCTD được yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, các khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn, tăng cường giám sát chất lượng tài sản bảo đảm, theo dõi nợ xấu và các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro. Đồng thời, các ngân hàng cũng cần cân đối hài hòa giữa huy động vốn và cho vay, kiểm soát rủi ro thanh khoản, hạn chế mất cân đối kỳ hạn và củng cố năng lực tài chính. Bên cạnh đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về lãi suất, huy động vốn và cấp tín dụng.
Sự vào cuộc nhanh chóng từ các ngân hàng thương mại
Ngay sau chỉ đạo của NHNN, các ngân hàng thương mại lớn đã lập tức hành động. Điển hình như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi với lãi suất cho vay từ 6%/năm, giảm tới 2 %/năm so với mức lãi suất thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.
Chương trình được triển khai trên toàn hệ thống BIDV từ ngày 15/10/2026, áp dụng đối với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam, tập trung vào những ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ và đáp ứng điều kiện cấp tín dụng của ngân hàng.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm. Nhấn mạnh về định hướng này, ông Nguyễn Thanh Tùng – Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank nhận định, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng mới chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng.
Theo ông Tùng, thực tế này cho thấy nhu cầu hỗ trợ vốn của khu vực này còn rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu sử dụng nguồn lực hỗ trợ có trọng tâm, hướng đến những ngành nghề và doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, có khả năng tham gia chuỗi sản xuất, cung ứng và liên kết với doanh nghiệp lớn.
Cập nhật đến buổi sáng nay 19/10, thêm loạt ngân hàng khác cũng vào cuộc giảm lãi suất như Agribank, LPBank, Sacombank, ACB, Nam A Bank, VietBank...
Không chủ quan với rủi ro, đảm bảo an toàn hệ thống
Đánh giá về chuỗi giải pháp điều hành tiền tệ và tín dụng của NHNN trong giai đoạn hiện nay, các chuyên gia kinh tế và tài chính cho rằng đây là bước đi vừa mang tính hỗ trợ ngắn hạn, vừa bảo đảm tính bền vững dài hạn. Việc ban hành quy định giảm 1,5 - 2%/năm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh ngay thời điểm cao điểm cuối năm là "cú hích" trực tiếp giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí vốn và hoàn thành các đơn hàng kinh doanh.
Về mặt an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro, giới chuyên môn đánh giá cao sự kiên quyết của NHNN trong văn bản 9608/NHNN-CSTT. Tăng trưởng tín dụng hơn 9 tháng qua đạt hơn 11% là tín hiệu rất tích cực, nhưng áp lực lạm phát và nợ xấu vẫn còn hiện hữu. Việc NHNN đưa ra các thông điệp cảnh báo mạnh mẽ và yêu cầu kiểm soát chặt rủi ro vào thời điểm này là vô cùng cần thiết, bởi an toàn hệ thống TCTD đóng vai trò then chốt đối với ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh tài chính quốc gia.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh, việc NHNN đưa ra các giải pháp, yêu cầu cụ thể đối với các TCTD vào thời điểm này là vô cùng cấp thiết. Đặc biệt, vấn đề kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn của hệ thống TCTD có ý nghĩa rất quan trọng đến sự phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh, trật tự và an toàn xã hội của đất nước. Nhìn tổng thể, các giải pháp điều hành của NHNN trong giai đoạn hiện nay thể hiện sự chủ động, linh hoạt và bản lĩnh. Sự kết hợp giữa chính sách tiền tệ linh hoạt, nới lỏng có kiểm soát (giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi) với kỷ luật quản trị rủi ro nghiêm ngặt sẽ là nền tảng quan trọng giúp kinh tế Việt Nam vừa đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, vừa giữ vững "tấm đệm" an toàn, an ninh tài chính quốc gia trước những biến động khó lường của kinh tế thế giới.
PGS.TS. Trần Hoàng Ngân (ảnh: SGGP)
"Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, thách thức lớn nhất đối với điều hành chính sách tiền tệ là tìm được điểm cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Nếu nới lỏng quá mức, áp lực lạm phát và tỷ giá có thể gia tăng; nhưng nếu quá thận trọng, chi phí vốn cao có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, cách tiếp cận chủ động, linh hoạt, sử dụng đồng bộ các công cụ điều hành và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa là phù hợp với yêu cầu thực tiễn hiện nay" – PGS.TS. Trần Hoàng Ngân chia sẻ nhận định.
Ở góc nhìn vĩ mô, theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, chính sách tiền tệ có vai trò quan trọng trong cung ứng vốn và ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng không thể một mình giải quyết mọi nhu cầu vốn của nền kinh tế. Việc phối hợp hiệu quả với chính sách tài khóa mở rộng, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công có hiệu quả, cải thiện môi trường kinh doanh, kiểm soát giá cả và phát triển các kênh huy động vốn trung, dài hạn sẽ giúp nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực. Khi doanh nghiệp có thêm các lựa chọn huy động vốn phù hợp, áp lực cung ứng vốn lên hệ thống ngân hàng có thể được giảm bớt, qua đó tạo điều kiện để tín dụng tập trung tốt hơn vào những nhu cầu sản xuất, kinh doanh có hiệu quả.
