Một tuyến vận chuyển hàng hóa chuỗi lạnh hoàn toàn bằng đường sắt kết nối Trung Quốc – Lào – Thái Lan, chuyên chở sầu riêng tươi, vừa chính thức đi vào hoạt động, mở ra hành lang logistics mới cho trái cây Đông Nam Á tiếp cận thị trường Trung Quốc nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Theo thông báo từ Công ty Đầu tư và Phát triển Cảng Đường sắt Quốc tế Thành Đô – đơn vị vận hành hệ thống, chuyến tàu đầu tiên đã khởi hành đầu tuần này. Tuyến vận tải đi qua Nong Khai (Thái Lan), Vientiane (Lào), sau đó vào Trung Quốc qua cửa khẩu Mohan (tỉnh Vân Nam) và kết thúc tại Thành Đô.
Đáng chú ý, đây là tuyến vận chuyển hoàn toàn bằng đường sắt, giúp rút ngắn thời gian trung chuyển và giảm đáng kể chi phí logistics so với phương thức truyền thống. Trái cây được vận chuyển từ các vườn tại miền Đông Thái Lan đến cảng Laem Chabang trong vòng khoảng 5 giờ bằng đường bộ, sau đó được đưa lên tàu để vận chuyển trực tiếp đến Thành Đô.
Hệ thống chuỗi lạnh khép kín duy trì nhiệt độ ổn định khoảng 13°C trong suốt quá trình vận chuyển, từ khi xếp hàng đến khi dỡ hàng, giúp đảm bảo độ tươi và chất lượng sản phẩm. Theo các chuyên gia, đây là yếu tố then chốt trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của trái cây nhập khẩu.
Việc đưa vào vận hành tuyến đường sắt chuyên biệt này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng nông sản. Trong bối cảnh chi phí vận chuyển, hao hụt và kiểm dịch thường chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, mô hình vận chuyển trực tiếp bằng đường sắt giúp giảm trung gian, hạn chế hư hỏng và cải thiện hiệu quả kinh tế.
So với tuyến vận chuyển trước đây từ Vientiane đến Thành Đô, tuyến mới kéo dài điểm xuất phát về tận Thái Lan, kết nối trực tiếp với các vùng trồng sầu riêng trọng điểm. Điều này giúp tăng tính chủ động nguồn hàng và rút ngắn thời gian vận chuyển tổng thể.
Dữ liệu cho thấy nhu cầu nhập khẩu trái cây, đặc biệt là sầu riêng, tại Trung Quốc đang tăng mạnh. Trong hai tháng đầu năm, giá trị nhập khẩu sầu riêng qua các cửa khẩu tại Vân Nam đạt hơn 2 tỷ nhân dân tệ, tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tại cửa khẩu Thiên Bảo, lượng trái cây nhập khẩu đạt khoảng 14.000 tấn, tăng gấp hơn 4 lần, trong đó có hơn 10.000 tấn sầu riêng.
Tính đến nay, tổng giá trị nhập khẩu trái cây Đông Nam Á qua Cảng đường sắt quốc tế Thành Đô đã vượt 100 triệu nhân dân tệ. Xu hướng này được hỗ trợ bởi việc cải thiện hiệu quả thông quan tại các cửa khẩu biên giới, giúp hàng hóa lưu chuyển nhanh hơn.
Theo các chuyên gia, với việc mạng lưới vận tải đường sắt Trung Quốc – Lào – Thái Lan ngày càng hoàn thiện và mở rộng, thị trường tiêu dùng lớn của Trung Quốc sẽ tiếp tục tạo lực hút mạnh đối với nông sản Đông Nam Á. Chi phí vận chuyển giảm có thể kéo giá bán xuống, qua đó kích thích nhu cầu, đặc biệt tại các khu vực miền Trung và miền Tây Trung Quốc.
Trong bối cảnh tiêu dùng tăng và logistics xuyên biên giới phát triển, các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao từ ASEAN, như sầu riêng, đang ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến của người tiêu dùng Trung Quốc, đặc biệt trong các dịp lễ hội.
Trong khi đó, Việt Nam - đối thủ lớn của Thái Lan tại Trung Quốc - lại đang chứng kiến giá sầu riêng giảm mạnh. Ghi nhận tại xã Ngũ Hiệp, sầu riêng Thái loại A từ khoảng 170.000 đồng/kg giảm xuống còn 65.000 đồng/kg, trong khi Ri6 loại A cũng lùi từ 95.000 đồng/kg xuống quanh mức 60.000 đồng/kg.
Dự báo về thị trường thời gian tới, nhiều ý kiến cho rằng giá sầu riêng có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, nhưng khó tăng mạnh. Tuy nhiên, về dài hạn, khi sầu riêng miền Đông vào vụ cùng với nguồn hàng lớn từ Thái Lan, giá có thể chịu áp lực giảm trở lại.
