Tháng 4/2026, Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội tổ chức lễ động thổ Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn mở rộng tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nam Sơn (xã Trung Giã, Hà Nội).
Theo Quyết định số 775/QĐ-UBND ngày 13/2/2026 của UBND TP Hà Nội, dự án được điều chỉnh đầu tư theo hai giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 2 (mở rộng) tập trung xử lý khối lượng rác thải đã chôn lấp nhiều năm – vấn đề tồn lưu lớn của thành phố.
Phối cảnh khu vực bãi rác Nam Sơn sau khi hoàn thành xử lý, cải tạo.
Trước đó, giai đoạn 1 của nhà máy đã vận hành với công suất khoảng 5.000 tấn rác/ngày đêm, phát điện 90MW. Ở giai đoạn 2, dự án dự kiến xử lý khoảng 1.600 tấn rác chôn lấp/ngày đêm, nâng tổng công suất phát điện toàn nhà máy lên 135MW, đồng thời hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đưa toàn bộ nhà máy vào vận hành trong quý IV/2027.
Tổng mức đầu tư dự án khoảng 12.999 tỷ đồng (tương đương hơn 539 triệu USD), trong đó phần mở rộng khoảng 5.830 tỷ đồng. Nhà máy điện rác Sóc Sơn tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hệ thống xử lý chất thải của Hà Nội.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Hữu Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Trung Giã chia sẻ: Bãi rác Nam Sơn đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển và mở rộng để đáp ứng nhu cầu xử lý rác của Thành phố. Sau giai đoạn mở rộng năm 2015 với tổng diện tích khoảng 160 ha, áp lực lên bãi rác vẫn cực kỳ lớn khi khối lượng chôn lấp trung bình đạt khoảng 5.500 tấn mỗi ngày đêm.
Ông Lê Hữu Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Trung Giã trao đổi với PV
Sau khi nhà máy điện rác được xây dựng, đi vào vận hành, giúp lượng rác chôn lấp giảm mạnh từ 5.500 tấn xuống chỉ còn khoảng 100 đến 500 tấn mỗi ngày đêm.
Ông Mạnh khẳng định, một trong những thách thức hiện nay là mùi rác phát sinh từ các khu vực chôn lấp cũ cao tới hàng chục mét và từ các hồ chứa nước rỉ rác. Cao điểm lượng nước rỉ rác này tồn đọng lên tới hơn 1 triệu m³ trong các hồ chứa, tiềm ẩn nguy cơ tràn ra suối Lai Sơn hoặc thậm chí gây vỡ hồ trong mùa lũ, tạo ra thảm họa môi trường. Hiện tại, việc xử lý nước rỉ rác được thực hiện bởi các đơn vị chuyên biệt như Công ty 68 và các nhà máy khác trong tổ hợp, hoạt động độc lập với nhà máy điện rác.
Để tạo sự đồng thuận và bù đắp những ảnh hưởng môi trường, Thành phố đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho cư dân xung quanh bãi rác như di dời dân cư khỏi bán kính 500m quanh bãi rác từ năm 2019. Người dân được miễn toàn bộ tiền thu gom rác và nước sinh hoạt, cùng với đó là hỗ trợ 100% tiền khám chữa bệnh cho người dân tại các bệnh viện khi có xác nhận vùng ảnh hưởng...
Ngoài ra, Thành phố đã có chủ trương đào xúc lượng rác đã chôn lấp để tiêu hủy. Ước tính có khoảng 10 triệu tấn rác đang tồn đọng trong các ô chôn lấp cũ. Đặc biệt, thay vì thực hiện dự án mới theo phương thức PPP vốn đòi hỏi thủ tục phức tạp và tốn kém, Thành phố đã giao cho nhà máy Thiên Ý triển khai dự án mở rộng với thêm 2 lò đốt, nâng công suất thêm khoảng 1.600 đến 2.000 tấn/ngày đêm.
Theo phương án này, rác cũ sẽ được đào lên, sàng lọc để kết hợp đốt cùng rác mới; phần không đốt được sẽ được chuyển hóa thành phân bón hoặc vật liệu xây dựng. "Dự án vừa khởi công vào tháng 4 năm 2026, với mục tiêu trong vòng 10 năm sẽ xử lý dứt điểm toàn bộ 10 triệu tấn rác tồn đọng, giúp giải phóng quỹ đất và triệt tiêu nguồn gây ô nhiễm nước rỉ rác bền vững", ông Mạnh khẳng định.
