Chi thêm 3,9 tỷ USD nhập khẩu năng lượng
Theo số liệu của Cục Hải quan, 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã chi khoảng 14,6 tỷ USD để nhập khẩu than, dầu thô, xăng dầu, khí đốt hóa lỏng (LPG) và các sản phẩm khác từ dầu mỏ. Con số này tăng khoảng 35,9%, tương đương tăng thêm gần 3,9 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó, xăng dầu các loại là nhóm có mức tăng mạnh nhất. Kim ngạch nhập khẩu xăng dầu từ đầu năm đến nay đạt gần 4,9 tỷ USD, tăng 81,6% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ riêng mặt hàng này đã tăng thêm khoảng 2,2 tỷ USD và đóng góp hơn một nửa mức tăng của toàn kim ngạch nhập khẩu năng lượng.
Đáng chú ý, nhóm sản phẩm khác từ dầu mỏ cũng tăng gần gấp đôi, lên hơn 1,3 tỷ USD. Nhập khẩu LPG đạt hơn 1,1 tỷ USD, tăng 40,6%, trong khi than các loại đạt gần 3,7 tỷ USD, tăng 17,1%.
Ngược lại, dầu thô là nhóm có biến động thấp nhất khi kim ngạch chỉ đạt khoảng 3,5 tỷ USD, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước.
Việt Nam chuyển hướng, tăng nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường châu Á - Thái Bình Dương.
Xét theo thị trường, Singapore vẫn là nguồn cung xăng dầu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch hơn 1,5 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm. Tuy nhiên, lượng nhập khẩu từ thị trường này giảm nhẹ 2,4%, trong khi trị giá vẫn tăng 35,8%.
Điểm đáng chú ý là Malaysia đang nổi lên nhanh chóng. Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập gần 989 nghìn tấn xăng dầu từ thị trường này với trị giá hơn 1,06 tỷ USD, tăng hơn 85% về lượng và tăng trên 213% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Hàn Quốc cũng ghi nhận mức tăng mạnh khi lượng nhập khẩu tăng 13,6%, còn trị giá tăng hơn 105%, đạt gần 1,39 tỷ USD.
Tương tự, nhập khẩu xăng dầu từ Thái Lan tăng hơn 130% về lượng và tăng khoảng 131% về trị giá. Trong khi đó, lượng nhập khẩu từ Trung Quốc giảm hơn 18%, dù trị giá vẫn tăng do giá nhập khẩu bình quân cao hơn.
Những con số này cho thấy nguồn cung xăng dầu của Việt Nam đang ngày càng mở rộng sang nhiều đối tác trong khu vực châu Á, thay vì phụ thuộc vào một số ít thị trường truyền thống.
Nguồn cung dịch chuyển khỏi Trung Đông
Ở nhóm dầu thô và khí đốt hóa lỏng , xu hướng dịch chuyển nguồn cung thể hiện rõ hơn. Kuwait - nguồn cung dầu thô lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm qua ghi nhận mức sụt giảm rất mạnh. Trong 5 tháng đầu năm, lượng dầu thô nhập khẩu từ quốc gia này giảm từ 4,7 triệu tấn xuống còn khoảng 2,5 triệu tấn, tương đương giảm 47,4%. Trị giá cũng giảm hơn một nửa, từ 2,7 tỷ USD xuống còn khoảng 1,3 tỷ USD.
Dầu thô nhập khẩu từ Nigeria cũng giảm gần 55% về lượng, trong khi nguồn cung từ Brunei gần như không thay đổi.
Nhập khẩu LPG từ Trung Đông giảm mạnh trong 5 tháng đầu năm.
Ở nhóm LPG, lượng nhập khẩu sản phẩm này từ Qatar giảm hơn 36%; Saudi Arabia giảm gần 54%; còn UAE giảm tới hơn 86%. Đặc biệt, Kuwait - thị trường từng cung cấp khoảng 91.600 tấn LPG với trị giá 57,4 triệu USD trong 5 tháng đầu năm 2025 không còn xuất hiện trong nhóm nguồn cung LPG chủ yếu của Việt Nam trong cùng kỳ năm nay.
Những diễn biến này cho thấy vai trò của một số nhà cung cấp năng lượng truyền thống tại Trung Đông đang suy giảm đáng kể trong cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam.
Để bù đắp sự thiếu hụt này, doanh nghiệp Việt tìm đến Australia khi nguồn cung LPG từ thị trường tăng trưởng mạnh nhất. Lượng nhập khẩu LPG trong 5 tháng từ Australia tăng gần 140%, còn trị giá tăng hơn 223% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc cũng tăng gần 47% về lượng và hơn 74% về trị giá. Hàn Quốc tăng hơn 51% về lượng.
Ở nhóm than, Indonesia tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất cho Việt Nam. Đứng ở vị trí số hai là Australia, trong khi Nga là thị trường tăng mạnh nhất với lượng than nhập khẩu tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước.
