Hằng năm, vào đêm mùng 7, rạng sáng mùng 8 tháng Giêng âm lịch, chợ Viềng (còn gọi là chợ Viềng Phủ hay chợ Viềng Xuân) lại họp phiên duy nhất trong năm để “mua may, bán rủi”, cầu một năm hanh thông, thuận lợi.
Các ngả đường dẫn vào quần thể di tích lịch sử, văn hóa Phủ Dầy - nơi tổ chức chợ Viềng xuân 2026, ken đặc người, dòng người chen chân giữa ánh đèn điện và những gian hàng san sát.
Trải qua thời gian, chợ Viềng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống nhưng quy mô tổ chức ngày càng mở rộng.
Chợ Viềng được biết đến là phiên chợ đặc trưng của dân cư nông nghiệp. Đây là nơi người dân trao đổi công cụ lao động, cây giống, con giống và các sản vật địa phương.
Người đi chợ ít khi mặc cả, bởi họ quan niệm mua là để lấy lộc, bán là để trao đi điều không may mắn của năm cũ.
Những mặt hàng quen thuộc như nông cụ, đồ đồng, cây cảnh, thịt bò, muối… đều mang ý nghĩa tượng trưng cho sự no đủ, sung túc.
Theo quan niệm dân gian, người đến đây không đặt nặng chuyện lãi, lỗ mà chủ yếu để “mua may, bán rủi”. Chỉ cần mua một món đồ tượng trưng như chiếc cuốc, con dao, cành cây cảnh hay gói muối nhỏ… là đã mang về lộc đầu năm.
Anh Phạm Văn Đạo (xã Bắc Lý, tỉnh Ninh Bình) chia sẻ: “Năm nào tôi cũng đi Chợ Viềng từ tối mùng 7. Chỉ cần mua một món đồ nhỏ lấy lộc là thấy yên tâm cho cả năm. Đông nhưng vui, đó mới là không khí đầu xuân”.
Sau khi tham gia phiên chợ, dòng người tiếp tục đổ về quần thể di tích Phủ Dầy để dâng hương, cầu bình an.
Tại Phủ Chính, từng đoàn người xếp hàng dài chờ vào lễ Mẫu.
Người dân đội mâm lễ nhích từng chút một vào phủ để dâng lễ đầu năm.
Dù nửa đêm phía trong Phủ Chính vẫn đông kín người.
Nhiều gia đình tranh thủ đi lễ ngay trong đêm với quan niệm đầu xuân dâng hương sớm sẽ gặp nhiều thuận lợi.
Trong số bốn chợ Viềng ở Ninh Bình, Viềng Nam Trực và Viềng Vụ Bản là hai phiên chợ được nhắc đến nhiều nhất, bởi vừa kề cận không gian tín ngưỡng linh thiêng, vừa đậm nét văn hóa cư dân Sơn Nam Hạ.
Năm 2026, Chợ Viềng xuân được nâng tầm tổ chức thành lễ hội, tập trung từ chiều tối mùng 7 đến sáng mùng 8 tháng Giêng, dự kiến đón khoảng 8 vạn lượt du khách.
