Sau thời gian được hưởng lãi suất ưu đãi, nhiều khoản vay mua nhà, mua ôtô hoặc vay phục vụ nhu cầu tiêu dùng, sản xuất kinh doanh sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh theo lãi suất thả nổi.
Thông thường, mức lãi suất thả nổi được ngân hàng quy định bằng lãi suất huy động tiền gửi kỳ hạn 12 tháng/lãi suất tham chiếu của ngân hàng cộng biên độ. Mức lãi suất thả nổi này thường cao hơn nhiều so với lãi suất ưu đãi ban đầu, do đó dễ khiến người vay bị "ngộp" khi điều chỉnh.
Đặc biệt, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động - cho vay hiện nay vẫn neo ở mức cao, người vay cần sớm chủ động tính toán và xử lý khoản nợ để tránh ảnh hưởng tới tình hình tài chính cá nhân.
Đừng chờ ngân hàng điều chỉnh lãi suất mới tìm phương án
Theo khảo sát, lãi suất vay mua nhà sau ưu đãi hiện phổ biến quanh vùng 11-15%/năm. Điều này đồng nghĩa với việc một khoản vay vài tỷ đồng có thể phát sinh thêm hàng chục triệu đồng tiền lãi mỗi tháng nếu lãi suất thả nổi tăng mạnh.
Vì thế với người đang có khoản vay sắp hết thời gian ưu đãi, người vay cần tính toán lãi suất thả nổi sẽ được xác định bằng mức tham chiếu nào, cộng biên độ bao nhiêu và được điều chỉnh với tần suất ra sao.
Người vay có thể lập bảng tính số tiền gốc và lãi phải trả theo mức lãi suất mới. Quan trọng hơn, không nên chỉ tính theo mức ngân hàng đang thông báo mà nên thử thêm các kịch bản lãi suất cao hơn 1-2%. Đây là cách đơn giản để biết khoản vay hiện tại có còn nằm trong khả năng chi trả hay không.
Ngoài ra, người vay có thể cân nhắc làm việc trực tiếp với ngân hàng đang cho vay. Nếu khách hàng có lịch sử trả nợ tốt, thu nhập ổn định và tài sản bảo đảm đủ điều kiện, có thể đề nghị ngân hàng xem xét giảm biên độ lãi suất, chuyển sang một chương trình ưu đãi khác hoặc cố định lãi suất trong một khoảng thời gian nhất định.
Có tiền nhàn rỗi, nên trả bớt nợ gốc?
Đây là bài toán đáng cân nhắc với những người đang có khoản tiền nhàn rỗi nhưng đồng thời phải chịu lãi vay cao.
Ví dụ, nếu một người còn khoản vay 2 tỷ đồng với lãi suất thả nổi 14%/năm, về lý thuyết mỗi 100 triệu đồng dư nợ tương ứng khoảng 14 triệu đồng tiền lãi một năm nếu giữ nguyên dư nợ và chưa tính các yếu tố khác. Vì thế trong trường hợp có 300 triệu đồng tiền nhàn rỗi, việc dùng một phần để trả trước khoản vay có thể giúp giảm chi phí lãi trong những kỳ tiếp theo.
Tuy nhiên, đây không phải lời khuyên rằng người vay nên rút toàn bộ tiền tiết kiệm để trả nợ. Một khoản dự phòng cho sinh hoạt và các tình huống bất ngờ vẫn cần được giữ lại.
Người vay nên so sánh chi phí lãi vay với lợi suất thực tế của khoản tiền gửi tiết kiệm đang có. Nếu tiền nhàn rỗi chỉ được gửi tiết kiệm với mức sinh lời thấp hơn đáng kể so với lãi suất khoản vay, việc trả bớt gốc sẽ trở nên hữu ích hơn.
Ngược lại, nếu khoản tiền đó cần thiết cho hoạt động kinh doanh hoặc là quỹ dự phòng duy nhất của gia đình, việc giữ lại thanh khoản có thể quan trọng hơn việc trả nợ trước hạn.
 |
| Người đang có khoản vay sắp hết thời gian ưu đãi cần tính toán lãi suất thả nổi sẽ được xác định bằng mức tham chiếu nào, cộng biên độ bao nhiêu và được điều chỉnh với tần suất ra sao. Ảnh: Nam Khánh. |
Đảo nợ sang ngân hàng khác với lãi suất ưu đãi hơn?
Khi nhận thấy lãi suất khoản vay hiện tại quá cao, người vay có thể tính đến phương án đảo nợ sang ngân hàng khác. Tuy nhiên, đây là quyết định cần được tính toán trên tổng chi phí, thay vì chỉ so sánh đơn thuần hai con số lãi suất.
Người vay cần tính cả phí trả nợ trước hạn tại ngân hàng cũ, chi phí định giá tài sản, công chứng, đăng ký giao dịch bảo đảm và các khoản phí liên quan khác. Sau đó mới so sánh với khoản tiền lãi vay có thể tiết kiệm được khi chuyển sang ngân hàng mới.
Đặc biệt, cần kiểm tra thời gian áp dụng mức lãi suất ưu đãi ở ngân hàng mới. Một khoản vay được giới thiệu với lãi suất ưu đãi 7-8%/năm có thể chỉ áp dụng trong vài tháng đầu. Sau đó, khoản vay lại chuyển sang lãi suất thả nổi. Nếu không tính cả giai đoạn này, người vay rất dễ rơi vào tình trạng đổi ngân hàng để được lãi suất thấp trong ngắn hạn nhưng tổng chi phí vay không giảm.
Kéo dài thời hạn vay để giảm áp lực hàng tháng
Với người có thu nhập ổn định nhưng lãi vay thả nổi vẫn trở thành áp lực thì việc kéo dài thời hạn vay cũng là một phương án.
Chẳng hạn, thay vì phải trả một khoản tiền lớn mỗi tháng trong thời gian ngắn, người vay có thể kéo dài thời gian trả nợ để giảm số tiền phải thanh toán định kỳ.
Giải pháp này giúp giảm áp lực dòng tiền, nhưng đổi lại tổng số tiền lãi phải trả trong toàn bộ thời gian vay thường sẽ cao hơn. Do đó, đây nên được xem là phương án để giảm áp lực trong ngắn hạn, không phải cách làm giảm tổng chi phí khoản vay.
Khi chịu mức lãi suất thả nổi, một sai lầm mà nhiều người mắc là dùng tín dụng tiêu dùng, thẻ tín dụng hoặc các khoản vay có lãi suất cao hơn để duy trì khoản vay cũ. Cách này có thể giúp người vay vượt qua một kỳ thanh toán, nhưng không giải quyết được vấn đề cốt lõi là dòng tiền không đủ đáp ứng nghĩa vụ nợ.
Nếu tình trạng này kéo dài, người vay có thể rơi vào vòng xoáy vay mới trả nợ cũ, trong đó tổng chi phí tài chính ngày càng lớn.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
