Ngành trung tâm dữ liệu đang mở rộng cùng với nhu cầu xử lý dữ liệu, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Theo JLL, tổng công suất toàn cầu có thể tăng từ khoảng 103 GW lên 200 GW vào năm 2030. Trong 5 năm tới, quy mô đầu tư hạ tầng ước khoảng 3.000 tỷ USD; riêng giai đoạn 2024–2026 dự kiến khoảng 1.000 tỷ USD. Tại nhiều thị trường lớn, thời gian chờ đấu nối lưới điện đã vượt 4 năm. Đến năm 2030, khối lượng công việc liên quan đến trí tuệ nhân tạo có thể chiếm khoảng 50% tổng công suất, so với khoảng 25% vào năm 2025.
Công suất hiện hữu của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu (GW)
Công suất hiện hữu của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu (GW). (Nguồn: JLL)
Tại Việt Nam, thị trường trung tâm dữ liệu hiện còn khá khiêm tốn, nhưng tiềm năng tăng trưởng rất lớn. Theo dữ liệu năm 2025 của JLL, tổng công suất vận hành tại Hà Nội và TP.HCM chỉ đạt khoảng 60 MW, thấp hơn đáng kể so với các thành phố trong khu vực như Jakarta (250 MW), Kuala Lumpur (149 MW), Bangkok (72 MW) và Manila (74 MW). Quy mô này càng thêm khiêm tốn khi so với Johor Bahru (500 MW), Hong Kong (561 MW), Beijing (880 MW), Seoul (826 MW), Singapore (1.198 MW) hay Shanghai (2.093 MW).
Nếu xét theo tỷ lệ công suất (MW) trên quy mô kinh tế, Hà Nội và TP.HCM vẫn nằm trong nhóm thấp, phản ánh dư địa phát triển lớn trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh thuê ngoài hạ tầng và chuyển đổi lên điện toán đám mây. Hiện nay, nguồn cung chủ yếu được vận hành bởi các đơn vị như VNPT, Viettel IDC, FPT Telecom, CMC Telecom, HTC (ECODC) và QTSC, với tiêu chuẩn kỹ thuật đạt Tier III/Tier III+ để đáp ứng các yêu cầu về độ sẵn sàng, an toàn và khả năng bảo trì.
Quy mô Trung tâm dữ liệu theo từng thị trường, 2025 (MW)
Giai đoạn 2023–2028, công suất trung tâm dữ liệu tại một số nước Đông Nam Á dự kiến tăng với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 22–38%, theo JLL. Việt Nam nhiều khả năng sẽ đi theo quỹ đạo này khi các điều kiện nền tảng cải thiện.
Thị trường đã ghi nhận một loạt dự án mới được công bố hoặc triển khai, điển hình như trung tâm dữ liệu của Viettel IDC tại Tân Phú Trung (TP.HCM) với công suất thiết kế lên tới 140 MW; Kinh Bắc hợp tác cùng AIC và VietinBank để phát triển trung tâm dữ liệu gần 2 tỷ USD tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung, công suất dự kiến đạt 200 MW IT Load. Bên cạnh đó, CMC cũng đang phát triển CMC Hyperscale Data Centre với tổng vốn hơn 250 triệu USD, công suất ban đầu 30 MW và khả năng mở rộng lên đến 120 MW.
Bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng Giám đốc JLL Việt Nam, nhận định: "Trí tuệ nhân tạo không còn là một xu hướng, mà đã trở thành một loại hạ tầng chủ chốt. Điện năng, dữ liệu và tốc độ thực thi sẽ quyết định khu vực nào sẽ giành được ưu thế, và Việt Nam đang có nhiều cơ hội trong giai đoạn tới."
Bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng Giám đốc JLL Việt Nam
Nhu cầu tăng do dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh cao và mức tiêu thụ dữ liệu lớn từ mạng xã hội, video theo yêu cầu, thương mại điện tử, trò chơi trực tuyến. Doanh nghiệp, nhất là trong tài chính, công nghệ và dịch vụ, đẩy mạnh chuyển đổi số, làm tăng nhu cầu xử lý dữ liệu lớn, kết nối vạn vật và dịch chuyển từ hạ tầng tại chỗ sang thuê ngoài.
Về kỹ thuật, các cơ sở phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo cần mật độ công suất điện cao hơn; giá thuê có thể cao hơn khoảng 60% so với trung tâm dữ liệu truyền thống, và một số cấu hình đòi hỏi mật độ điện gấp khoảng 10 lần. Khi nhu cầu suy luận được dự báo vượt huấn luyện vào năm 2027, các điểm trung tâm dữ liệu gần nguồn phát sinh dữ liệu sẽ được ưu tiên để giảm độ trễ và chi phí kết nối.
Chi phí điện thương mại tại Việt Nam ở mức cạnh tranh trong khu vực; tỷ trọng năng lượng tái tạo từ thủy điện, gió, mặt trời đáng kể, phù hợp mục tiêu môi trường của khách thuê. Quy hoạch Điện VIII (5/2023) và kế hoạch triển khai (4/2024) đặt mục tiêu nâng tổng công suất nguồn lên khoảng 155 GW, giảm phụ thuộc than và hướng tới hợp đồng mua bán điện trực tiếp giữa nhà phát điện với khách hàng lớn. Về kết nối quốc tế, Việt Nam có các điểm cập bờ cáp biển tại Đà Nẵng, TP.HCM, Quy Nhơn (APG, AAG, AAE‑1, TGN‑IA, TVH, SJC2) và kế hoạch bổ sung 2–4 tuyến trong 5 năm tới; tuyến VTS hợp tác Viettel – Singtel dự kiến tăng liên thông với Singapore.
Về đất đai, các khu công nghiệp và khu công nghệ cao gần đô thị là lựa chọn chính; giá đất phục vụ trung tâm dữ liệu thường cao hơn 30–50% so với đất công nghiệp do yêu cầu vị trí, điện và cáp quang sẵn có, cùng trạm biến áp riêng.
Khung pháp lý có tiến triển. Luật Viễn thông 2023 có hiệu lực từ 1/7/2024; quy định về dịch vụ trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây có hiệu lực từ 1/1/2025, cho phép 100% sở hữu nước ngoài đối với dịch vụ trung tâm dữ liệu.
Luật Đất đai 2024 (hiệu lực 1/1/2025) xác định loại đất dành cho công trình bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp hoặc khu công nghệ cao theo điều kiện. Dự án cần đáp ứng TCVN 9250:2021 hoặc ANSI‑TIA‑942 cùng các quy chuẩn về phòng cháy chữa cháy, chống sét, nối đất. Thủ tục nhập khẩu một số thiết bị thuộc nhóm mật mã dân sự và an toàn thông tin mạng cần hướng dẫn chi tiết để rút ngắn thời gian chuẩn bị.
Những thách thức chính gồm bảo đảm nguồn điện ổn định, nâng cấp truyền tải, rút ngắn thời gian chờ đấu nối, bảo đảm nguồn cung thiết bị và phát triển nhân lực. Gần đây, phía Bắc có thời điểm thiếu điện cục bộ do điều kiện thủy văn. Trên bình diện quốc tế, thời gian chờ đấu nối hơn 4 năm và thời gian chờ thiết bị khoảng 33 tuần khiến nhiều nơi áp dụng giải pháp lưu trữ điện bằng pin và nguồn điện tại chỗ. Về nhân lực, nhu cầu kỹ sư thiết kế, xây dựng, vận hành theo chuẩn quốc tế tăng nhanh, đòi hỏi chương trình đào tạo và liên kết giữa doanh nghiệp và trường đại học.
Đến năm 2030, triển vọng được đánh giá tích cực nhưng phụ thuộc vào tiến độ về điện, quỹ đất, cáp quốc tế, thủ tục hành chính và nguồn lao động tay nghề. Nhiều khả năng các cụm trung tâm dữ liệu sẽ mở rộng trước tại trục TP.HCM – Bình Dương – Đồng Nai và Hà Nội – Hòa Lạc; sau đó là các điểm vệ tinh gần khu công nghiệp và khu dân cư lớn để giảm độ trễ và chi phí kết nối.
Về thương mại, cơ sở phục vụ khối lượng công việc trí tuệ nhân tạo có thể dẫn dắt mặt bằng giá; dịch vụ colocation bán lẻ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp dịch chuyển từ hạ tầng tại chỗ sang thuê ngoài. Dòng vốn đầu tư dự kiến tăng thông qua liên doanh và cấu trúc vốn linh hoạt phù hợp với biến động chi phí xây dựng, thiết bị và điều kiện tài chính.
