Người nuôi heo lãi lớn

Với mức giá bán từ 65.000 - 70.000 đồng/kg, trong khi giá thành sản xuất phổ biến chỉ khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg, mỗi con heo xuất chuồng nặng khoảng 100 kg, người nuôi có thể lãi 2 - 3 triệu đồng. Tuy nhiên, phía sau bức tranh lợi nhuận khả quan vẫn là những nỗi lo về dịch bệnh, nguy cơ nguồn cung tăng mạnh trong tương lai và áp lực cạnh tranh từ thịt nhập khẩu.

Thắng lớn sau nhiều năm lao đao

Ông Đặng Quang, chủ một trang trại gần 100 con heo tại Đồng Nai, cho biết nhiều năm trước, người nuôi thường xuyên phải bán dưới giá thành. Thị trường chỉ xuất hiện những đợt tăng giá ngắn rồi nhanh chóng quay đầu giảm. "Từ khoảng tháng 9, 10 năm ngoái đến nay, giá heo hơi luôn duy trì ở mức cao, có thời điểm lên gần 74.000 đồng/kg. Đây là giai đoạn người chăn nuôi có lãi hiếm thấy trong nhiều năm qua" - ông Quang nói.

Người chăn nuôi nhỏ lẻ có lãi trở lại sau một thời gian dài khó khăn. Tuy nhiên, số hộ trụ lại được còn khá ít so với trước

Theo ông, chi phí chăn nuôi hiện khoảng 50.000 đồng/kg. Với những hộ tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên hoặc phụ phẩm nông nghiệp, giá thành có thể giảm còn 40.000 - 45.000 đồng/kg. Nhờ đó, mỗi con heo xuất chuồng có thể đem về khoản lãi từ 2 - 3 triệu đồng.

Nếu nuôi 100 con, lợi nhuận có thể lên tới vài trăm triệu đồng mỗi lứa. Trong khi đó, các doanh nghiệp quy mô lớn với hàng chục ngàn đến hàng trăm ngàn con sẽ ghi nhận mức lợi nhuận cao hơn rất nhiều.

Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho rằng giá heo duy trì ở mức cao trong thời gian dài nhờ sức tiêu thụ thịt trong nước tăng đáng kể. "Cách đây khoảng 2 năm, lượng thịt heo tiêu thụ bình quân đầu người vào khoảng 32 kg/năm, hiện đã tăng lên khoảng 37 kg. Thịt gà cũng tăng từ khoảng 20 kg lên 27 kg/người/năm. Sức tiêu thụ tăng giúp thị trường hấp thụ tốt sản lượng chăn nuôi, dù thời gian qua có thêm nhiều doanh nghiệp lớn tham gia ngành heo" - ông Công nhận định.

Một yếu tố khác góp phần giữ giá là việc kiểm soát chặt nguồn heo nhập lậu qua biên giới. Theo ông Công, giá heo tại Trung Quốc thời gian qua chỉ dao động quanh mức 36.000 - 42.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với Việt Nam. "Nếu không kiểm soát tốt biên giới, nguồn heo giá rẻ từ bên ngoài tràn vào sẽ gây áp lực rất lớn lên thị trường trong nước" - ông nói.

Thu hút các "đại gia" đổ vốn

Ngành chăn nuôi tại Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình công nghệ cao, tuần hoàn và quy mô lớn. Nhiều "đại gia" và tập đoàn (như Hòa Phát, BAF, DABACO, Hoàng Anh Gia Lai…) đầu tư hàng ngàn tỉ đồng vào các trang trại sinh học và các dự án "chung cư nuôi heo" hiện đại để giảm thiểu ô nhiễm, đồng thời giúp ngành này trở nên chuyên nghiệp hơn.

Đáng chú ý, mới đây, tập đoàn Geleximco đã đề xuất liên doanh với Công ty CP Tập đoàn thực phẩm Nông - Lâm - Ngư nghiệp Đức Khang Tứ Xuyên (Trung Quốc) triển khai dự án chăn nuôi và sản xuất giống heo tại Tuyên Quang với diện tích hơn 550 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 300 triệu USD.

Trong khi đó, Công ty CP Nông nghiệp BAF cho biết đang nghiên cứu triển khai từ 3-5 dự án chăn nuôi heo theo mô hình "chung cư nuôi heo" tại Hà Nội, sau dự án đầu tiên được phê duyệt tại Tây Ninh.

Theo đại diện doanh nghiệp, mỗi dự án dự kiến có quy mô khoảng 8.400 heo nái, cung cấp khoảng 250.000 heo thịt mỗi năm. BAF cho rằng mô hình chăn nuôi nhiều tầng giúp tăng hiệu quả sử dụng đất so với phương thức chăn nuôi truyền thống, đồng thời tạo điều kiện triển khai các giải pháp xử lý và tái sử dụng chất thải.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, khi doanh nghiệp lớn tăng hiện diện thì khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ sẽ thu hẹp đáng kể. "Trước đây hộ chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm khoảng 80% tổng đàn, nay tỉ trọng này đã giảm mạnh. Nhiều hộ phải bỏ nghề vì thua lỗ kéo dài và các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt" - ông Đoán nói.

Dù thị trường trong nước thuận lợi, các doanh nghiệp lớn đầu tư mạnh vào ngành này nhưng theo các chuyên gia, triển vọng xuất khẩu thịt heo của Việt Nam vẫn còn khá hạn chế. Theo ông Nguyễn Trí Công, giá thành chăn nuôi tại Việt Nam cao hơn nhiều nước. Trong khi đó, giá heo hơi tại Mỹ, Canada chỉ bằng khoảng một nửa so với Việt Nam; Trung Quốc khoảng 36.000 đồng/kg, Lào khoảng 47.000 đồng/kg và Thái Lan khoảng 48.000 đồng/kg.

Bên cạnh yếu tố giá thành, xuất khẩu thịt heo còn phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về vùng an toàn dịch bệnh, trong khi dịch tả heo châu Phi vẫn xuất hiện rải rác tại nhiều địa phương. Các chuyên gia cho rằng khi những dự án chăn nuôi quy mô lớn thành công và dịch bệnh được kiểm soát hiệu quả, nguồn cung trong nước có thể tăng mạnh trong vài năm tới. Khi đó, bài toán cân đối cung - cầu và tiêu thụ sản phẩm sẽ trở thành thách thức mới của ngành chăn nuôi heo.