Sau một thời gian dài để mất lợi thế tại thị trường Ấn Độ vào tay các nhà cung cấp dầu mỏ từ Nga, Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đã chính thức giành lại vị thế chủ đạo.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc này là sự sụt giảm của lượng dầu nhập khẩu từ Nga vào Ấn Độ trong tháng 12/2025. Các lệnh trừng phạt thắt chặt từ Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đã tạo ra những rào cản lớn đối với các giao dịch dầu mỏ của Nga.
Nhập khẩu dầu của Ấn Độ
Theo các số liệu thống kê, lượng dầu nhập khẩu từ Nga đã giảm khoảng 22% xuống còn 1,38 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 12 so với tháng trước đó. Sự sụt giảm này đã đẩy thị phần của Nga tại Ấn Độ xuống mức 27,4%. Đây là mức thấp nhất được ghi nhận kể từ tháng 01/2023. Ngược lại, thị phần của OPEC đã tăng lên mức 53,2% trong tháng, đánh dấu sự trở lại vị trí dẫn đầu của khối này sau một khoảng thời gian bị thu hẹp.
Còn một yếu tố then chốt khác là quyết định dừng nhập khẩu dầu mỏ của các doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ. Tập đoàn Reliance, đơn vị mua dầu thô lớn nhất từ Nga đã thông báo ngừng nhận dầu thô theo thỏa thuận dài hạn với Rosneft.
Việc các tập đoàn lớn ở Ấn Độ dừng nhập khẩu dầu Nga khiến thị phần của nước này tại quốc gia Nam Á bị thu hẹp.
Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu quốc doanh của Ấn Độ vẫn duy trì việc nhập khẩu dầu Nga nhưng chỉ giới hạn từ các nhà cung cấp không nằm trong danh sách bị trừng phạt. Ngoài ra, dữ liệu vận tải cho thấy một số lô hàng dự kiến cập bến trong tháng 12 đã bị lùi thời gian dỡ hàng sang tháng 1 năm sau.
Nhìn rộng hơn vào bức tranh toàn cảnh của năm 2025, xu hướng phục hồi của OPEC tại thị trường Ấn Độ vẫn rất rõ nét. Thị phần dầu thô nhập khẩu từ các quốc gia OPEC đã tăng nhẹ lên mức 50% trong năm 2025, so với con số 49% của năm 2024. Cùng thời điểm đó, thị phần của Nga đã giảm xuống còn 33,3% so với mức 36% của năm trước.
Các con số này cho thấy áp lực từ các quốc gia phương Tây đang tạo ra những tác động thực tế lên chuỗi cung ứng. Để giám sát chặt chẽ hoạt động thương mại này, chính phủ Ấn Độ hiện yêu cầu các nhà máy lọc dầu phải báo cáo chi tiết hàng tuần về các giao dịch mua dầu thô từ Nga và Mỹ.
So sánh sản lượng dầu mỏ nhập khẩu của Ấn Độ từ Nga và OPEC.
Trên thực tế, Ấn Độ đã trở thành khách hàng mua dầu thô vận tải đường biển lớn nhất của Nga với mức giá chiết khấu cao kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát vào năm 2022. Tuy nhiên, các thương vụ này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ phương Tây với lập luận rằng doanh thu dầu mỏ đang tài trợ cho các hoạt động quân sự của Moscow.
Trong năm vừa qua, Mỹ đã tăng gấp đôi thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ lên mức 50% như một biện pháp trừng phạt đối với việc mua lượng lớn dầu Nga. Hiện tại, hai quốc gia đang tiến hành các cuộc đàm phán về một thỏa thuận thương mại tiềm năng nhằm giải quyết các căng thẳng kinh tế này.
Nhìn chung sự thay đổi về thị phần trong giai đoạn này không chỉ giúp OPEC củng cố tầm ảnh hưởng mà còn phản ánh nỗ lực cân bằng giữa lợi ích kinh tế và áp lực địa chính trị của quốc gia Nam Á.
