Xe điện lên ngôi tại ASEAN
Tại trung tâm nhộn nhịp của Jakarta, thành phố đông dân nhất thế giới, người dân đang dần nhận thấy những chiếc xe điện nhiều màu sắc mang nhãn hiệu BYD của Trung Quốc hoặc VinFast của Việt Nam chiếm lĩnh đường phố.
Theo Nikkei, những chiếc taxi VinFast với màu sơn xanh lam nổi bật đã trở thành hình ảnh quen thuộc đối với người dân bản địa. Ra mắt cách đây hơn một năm, dịch vụ gọi xe Green Smart Mobility đã trở thành phương tiện di chuyển phổ biến cho cả người dân địa phương và khách du lịch tại thủ đô rộng lớn của Indonesia.
Chuyển sang chạy cho Green SM được 5 tháng, tài xế Suminto nhận thấy sự khác biệt rõ rệt về nhu cầu của thị trường. Người đàn ông 40 tuổi này cho biết lượng đơn đặt xe từ các khu dân cư cao cấp đổ về ứng dụng mới nhiều hơn đáng kể so với trước đây.
Theo đánh giá của Suminto, sức hút của dịch vụ nằm ở trải nghiệm mới mẻ với nội thất sạch sẽ và không gian cabin rộng rãi cho hành khách. Đặc biệt, yếu tố giá rẻ là một lợi thế cạnh tranh tuyệt đối giúp hãng xe Việt Nam ghi điểm.
Một chuyến đi kéo dài 30 phút tại các hãng taxi truyền thống thường tiêu tốn ít nhất 80.000 rupiah (khoảng 125.000 đồng) nhưng khách hàng chỉ phải trả hơn 30.000 rupiah (khoảng 46.000 đồng) khi sử dụng dịch vụ này.
Trợ cấp, giảm giá và các dịch vụ hậu mãi sau bán hàng là những chiến thuật đặc trưng của VinFast khi hãng nỗ lực mở rộng ra ngoài thị trường nội địa.
Tăng trưởng doanh số bán xe điện của BYD và VinFast tại thị trường nội địa và quốc tế.
Tại Việt Nam, VinFast hiện đang thống trị tuyệt đối với 37% thị phần. Ở Indonesia, hãng cũng đang cạnh tranh trực tiếp với BYD khi hai ông lớn này tìm cách giành thị phần tại các thị trường vốn là thành trì của các thương hiệu xe Nhật Bản.
BYD cũng không đứng ngoài cuộc chơi taxi khi cung cấp xe điện cho Grab thông qua một mối quan hệ hợp tác rộng mở đến nhiều quốc gia trong khu vực.
Theo dữ liệu của PwC, BYD và VinFast là hai thương hiệu xe điện có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại 6 thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á trong 3 quý đầu năm 2025.
Doanh số bán hàng của BYD tăng 95% trong khi VinFast đạt mức tăng trưởng 90% so với cùng kỳ năm trước. Trong 9 tháng đầu năm 2025, VinFast đã bán được hơn 100.000 xe điện tại các thị trường trọng điểm như Indonesia, Việt Nam và Philippines. BYD theo sau với doanh số 70.000 xe bán ra trong cùng giai đoạn.
Thực trạng kinh doanh của VinFast và kỳ vọng bán được 300.000 xe tính đến hết năm 2025.
Ông Liu Xueliang - Giám đốc kinh doanh khu vực châu Á Thái Bình Dương của BYD nhận định, người tiêu dùng ở Đông Nam Á đang cởi mở hơn với những mẫu xe mới và họ sẵn sàng thử nghiệm các công nghệ mới.
Nikkei cho rằng, sự trỗi dậy mạnh mẽ này là nguyên nhân khiến thị phần của các ông lớn trong ngành ô tô Nhật Bản dẫn đầu là Toyota Motor, Honda Motor và Mitsubishi Motors giảm xuống còn 59% trong năm 2025. Con số này giảm 10 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2024.
Thậm chí, Honda còn đưa ra dự báo khoản lỗ ròng lên tới 690 tỷ yên (4.3 tỷ USD) cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026. Giám đốc điều hành Toshihiro Mibe thừa nhận: "Môi trường cạnh tranh của ASEAN đang ngày càng gay gắt trên diện rộng do sự vươn lên mạnh mẽ từ các nhà sản xuất ô tô mới nổi".
Cuộc đua mở rộng thị phần ra toàn cầu
Song song với những bước tiến vượt bậc tại thị trường Đông Nam Á, BYD lẫn VinFast đều đang tích cực mở rộng thị phần ra toàn cầu, đặc biệt là ở Ấn Độ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh tại thị trường Ấn Độ vẫn là một bài toán khó cho cả hai hãng xe điện.
Các mẫu xe VinFast tại Ấn Độ được định giá bắt đầu từ 1,72 triệu rupee (18.309 USD). Trong khi mẫu xe rẻ nhất của BYD có giá 2,49 triệu rupee (26.505 USD).
Trong 3 tháng từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026, VinFast bán được 1.195 xe điện tại thị trường này. BYD dù đã gia nhập thị trường Ấn Độ hơn 3 năm nhưng chỉ bán được 774 xe trong cùng kỳ.
Mạng lưới trạm sạc hạn chế và sự e ngại của người tiêu dùng đối với xe điện vẫn là rào cản lớn nhất tại đây.
VinFast đã hoàn tất việc xây dựng nhà máy lắp ráp xe điện ở bang Tamil Nadu - -Ấn Độ.
Để ứng phó, VinFast đã xây dựng nhà máy ở bang Tamil Nadu với kế hoạch mở rộng công suất lên 150.000 xe mỗi năm. Hãng cũng đề xuất đầu tư thêm 3 tỷ đô la vào bang Telangana để phát triển dịch vụ taxi điện và các hệ sinh thái thành phố thông minh.
VinFast cũng sở hữu nhà máy lắp ráp xe điện tại Indonesia và đang hướng tầm nhìn sang thị trường Mỹ với dự án nhà máy tại Bắc Carolina trị giá 2 tỷ đô la.
Về mặt công nghệ, sự chuyển dịch của người tiêu dùng sang các dòng xe hybrid đang trở thành một xu hướng mới. BYD sở hữu lợi thế lớn nhờ công nghệ hybrid cắm điện đã rất hoàn thiện giúp giải tỏa nỗi lo về phạm vi hoạt động của xe.
Để không bị bỏ lại phía sau, VinFast cũng công bố kế hoạch trang bị lại động cơ xăng loại nhỏ cho xe của mình nhằm tạo ra một mẫu xe hybrid phù hợp với nhu cầu thực tế của người dùng.
Về tiềm lực tài chính, tính đến quý 3/2025, BYD đang sở hữu nguồn dự trữ tiền mặt lên tới 102 tỷ nhân dân tệ (khoảng 15 tỷ USD). Khoản tích lũy này cho phép hãng xe Trung Quốc duy trì lợi thế trong cuộc đua 'đốt tiền' giành thị phần mà không gặp áp lực về thanh khoản.
Hiệu quả vận hành của BYD cũng rất ấn tượng khi thu về khoảng 7.000 nhân dân tệ (tương đương 1.000 USD) lợi nhuận ròng trên mỗi chiếc xe lăn bánh. Với nền tảng tài sản lớn và khả năng quản trị chi phí chặt chẽ, các nhà phân tích dự báo lợi nhuận của hãng sẽ tăng trưởng thêm 30% trong năm 2026.
Trong khi đó, VinFast vẫn nhận được sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ từ tập đoàn Vingroup và tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Hãng đặt mục tiêu doanh số toàn cầu là 300.000 xe vào năm 2026 với kỳ vọng 20% đến 30% lượng xe giao sẽ đến từ thị trường quốc tế. Con số này tương đương với mức tăng trưởng gấp 3 lần doanh số xuất khẩu so với năm 2025.
Cả hai công ty đều đang tận dụng thời điểm giá xăng tăng vọt để thực hiện các chương trình ưu đãi nhằm lôi kéo người dùng chuyển đổi sang xe điện. Cuộc đua giành thị phần giữa xe điện Việt Nam và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất trên phạm vi toàn cầu.
