Nút thắt mới của 'cỗ máy' tăng trưởng Việt Nam

Ông Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank. Ảnh: TCB.

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh và rủi ro lạm phát gây sức ép lên nhiều nền kinh tế châu Á, Việt Nam vẫn đang duy trì đà tăng trưởng đáng chú ý. Đây là nhận định của ông Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank khi trình bày về triển vọng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Dù vậy, vị lãnh đạo ngân hàng này cũng chỉ ra những thách thức mà nền kinh tế Việt Nam sẽ phải đối mặt được dự báo phức tạp hơn so với "cú sốc" thương mại từng vượt qua năm ngoái.

Doanh nghiệp lớn chưa thay đổi chiến lược đầu tư

Đầu năm nay, chỉ số giá tiêu dùng của Việt Nam đã leo lên mức cao, làm dấy lên lo ngại rằng áp lực chi phí có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn đầu tư. Nhưng ông Jens Lottner cho biết dữ liệu mà Techcombank đang quan sát lại cho thấy bức tranh khác.

"Chúng tôi chưa ghi nhận dấu hiệu các doanh nghiệp cắt giảm kế hoạch chi tiêu vốn hay trì hoãn quyết định đầu tư chiến lược vì biến động giá năng lượng", ông Lottner nhấn mạnh.

Các đầu tàu kinh tế và khối doanh nghiệp lớn hiện chưa chịu tác động rõ rệt từ những xáo trộn trên thị trường hàng hóa toàn cầu. Ông Lottner cho rằng mối quan tâm của các doanh nghiệp hiện nay không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận nguồn năng lượng phục vụ sản xuất mà còn ở triển vọng nhu cầu thị trường, khả năng duy trì xuất khẩu và tăng trưởng thương mại.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hiện quan tâm nhiều hơn đến nguy cơ giá nguyên vật liệu gia tăng, đặc biệt là thép và các hàng hóa cơ bản, thay vì lo ngại tình trạng thiếu hụt năng lượng.

CEO Techcombank đánh giá những tín hiệu này cho thấy trọng tâm của các doanh nghiệp vẫn là câu chuyện tăng trưởng dài hạn. Các biến động về chi phí đầu vào, dù được theo dõi sát sao, nhưng chưa đủ để làm thay đổi đáng kể các quyết định đầu tư mang tính chiến lược.

"Qua đó phản ánh một đặc điểm đáng chú ý của nền kinh tế Việt Nam hiện nay là khả năng duy trì quán tính tăng trưởng ngay cả khi môi trường bên ngoài biến động", lãnh đạo của Techcombank nhận xét.

Việt Nam đang tăng tốc đầu tư xây dựng hạ tầng. Ảnh: Viết Huy.

Một phần quan trọng trong đánh giá tương đối lạc quan của ông Lottner đến từ các chính sách của cơ quan quản lý. Theo đó, Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp như điều chỉnh thuế nhiên liệu, tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế để giảm thiểu tác động trực tiếp của giá năng lượng thế giới lên người dân và doanh nghiệp trong nước.

Song song đó, việc mở rộng cơ sở thuế trong những năm gần đây đã giúp gia tăng nguồn thu ngân sách, tạo thêm dư địa để Chính phủ duy trì chi đầu tư công ngay cả khi môi trường bên ngoài không thuận lợi.

Kết quả có thể quan sát được là các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn đang được triển khai theo kế hoạch, chưa ghi nhận dấu hiệu chậm lại do tác động của biến động giá năng lượng.

"Sự kết hợp giữa doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, hạ tầng được triển khai đúng tiến độ và dư địa chính sách còn hiện hữu là những nền tảng tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn của Việt Nam", ông Lottner nhận định.

Thách thức nay đã khác

Tuy đưa ra đánh giá tích cực kể trên, ông Lottner cũng lưu ý biến động năng lượng hiện tại đặt ra những thách thức phức tạp hơn so với "cú sốc" thuế quan mà Việt Nam từng đối mặt và vượt qua trong những năm gần đây.

Theo ông, khi căng thẳng thương mại bùng phát, vấn đề cốt lõi là vị thế cạnh tranh, một bài toán có thể được xử lý qua đàm phán song phương và tái định vị chuỗi cung ứng. Việt Nam đã chứng tỏ năng lực thích ứng nhanh trong giai đoạn đó, trở thành một trong những điểm đến được hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc.

Tuy nhiên, lần này, bức tranh khác hơn, rủi ro lớn hơn, khó khăn không nằm ở việc thiếu hụt năng lượng cho sản xuất trong nước, mà ở tác động gián tiếp nếu chi phí năng lượng duy trì ở mức cao kéo dài trên toàn cầu, nhu cầu tiêu dùng và hoạt động thương mại thế giới sẽ suy yếu, kéo theo sức cầu đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam. Với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, kịch bản này khó có thể được ngăn chặn hoàn toàn bằng các công cụ chính sách nội địa.

Nút thắt của Việt Nam không còn nằm ở nguồn vốn, hiện nó gắn với nguồn nhân lực có kỹ năng để đáp ứng tốc độ triển khai của các dự án

Ông Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank

Chính vì vậy, lãnh đạo Techcombank cho biết ngân hàng này cũng đang xây dựng các kịch bản nội bộ thận trọng hơn cho triển vọng tăng trưởng.

Đáng chú ý, khi đề cập đến các dự án lớn đang được triển khai trên thị trường, Tổng giám đốc Techcombank không nhắc đến chi phí vay vốn hay khó khăn trong tiếp cận tín dụng như là điểm nghẽn. Thách thức được ông nhắc đến thay vào đó là nhân lực có kỹ năng.

Ông Lottner nhận thấy tốc độ triển khai của các dự án chiến lược đang vượt quá tốc độ cung ứng của đội ngũ kỹ sư, quản lý dự án và chuyên gia kỹ thuật có chất lượng.

"Nút thắt của Việt Nam không còn nằm ở nguồn vốn, hiện nó gắn với nguồn nhân lực có kỹ năng để đáp ứng tốc độ triển khai của các dự án", ông nhấn mạnh.