Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trong 2 ngày 24,25/9 đã không mang lại thỏa thuận lớn nào nhằm mở đường cho xe điện Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ như một số nhà phân tích từng dự đoán. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc xe điện Trung Quốc – dưới hình thức này hay hình thức khác – tiến vào thị trường Mỹ gần như là điều tất yếu.
Trước khi cuộc đàm phán diễn ra, ngành công nghiệp ô tô đã lan truyền nhiều đồn đoán rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ sử dụng vấn đề ô tô làm quân bài đàm phán với ông Tập Cận Bình, qua đó cho phép sản xuất và kinh doanh xe hơi Trung Quốc tại Mỹ.
Trong tháng này, ông Trump từng ám chỉ sẽ cho phép các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc sản xuất xe tại Mỹ nếu họ xây dựng nhà máy và tạo ra việc làm. Tuy nhiên, với mức thuế đối với xe nguyên chiếc lên tới hơn 100% cùng các hạn chế về phần mềm trên xe sản xuất tại Trung Quốc, ô tô Trung Quốc thực tế đang bị chặn đứng khỏi thị trường Mỹ.
Trên thực tế, dường như ông Trump đã không đề cập đến vấn đề ô tô Trung Quốc trong cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập tuần này. Các lãnh đạo doanh nghiệp như BYD - những người được cho là sẽ tháp tùng ông Tập - đã đến Mỹ nhưng không tham dự bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Nhà Trắng, nơi có sự góp mặt của nhiều CEO Mỹ.
Ngành công nghiệp ô tô Mỹ và phe cứng rắn với Trung Quốc đã kịch liệt phản đối việc nới lỏng quy định đối với xe hơi Trung Quốc.
Trước khi cuộc đàm phán diễn ra, Liên minh Đổi mới Ô tô (Alliance for Automotive Innovation) – tổ chức có các thành viên bao gồm General Motors và Toyota Motor – đã kêu gọi thông qua một dự luật lưỡng đảng nhằm cấm nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh các loại xe cũng như phần mềm có liên quan đến những quốc gia đối địch, chẳng hạn như Trung Quốc. Các tổ chức lao động cũng ủng hộ dự luật này, bao gồm United Auto Workers (UAW) – một trong những công đoàn lớn nhất Bắc Mỹ.
Bất chấp điều đó, các nhà phân tích tin rằng việc ô tô Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ chỉ còn là vấn đề thời gian. Nguyên nhân là do các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng doanh số nhằm chiếm lĩnh thị trường toàn cầu.
Theo công ty nghiên cứu GlobalData của Anh, thị phần toàn cầu của các loại xe mang thương hiệu Trung Quốc là 15% vào năm 2021 nhưng dự kiến tăng lên 24% vào năm 2026. Lượng ô tô xuất khẩu từ Trung Quốc có thể vượt mốc 10 triệu chiếc lần đầu tiên vào năm 2026.
Một thực tế khác là Mỹ đã tụt hậu xa so với Trung Quốc về công nghệ xe điện (EV). Chính quyền ông Biden trước đó đã theo đuổi các chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện để đối trọng với Trung Quốc, nhưng việc cắt giảm chi phí không đạt kết quả như mong đợi, dẫn đến tình trạng phá sản của nhiều doanh nghiệp. Các công ty như GM đã gánh chịu những khoản lỗ khổng lồ trong mảng xe điện, buộc họ phải cắt giảm hoạt động phát triển.
Trong khi đó, giá xăng dầu tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc xung đột liên quan đến Iran đã đẩy nhanh tốc độ phổ biến xe điện trên toàn cầu. Theo dữ liệu từ MarkLines, thị phần xe điện trong quý II năm nay được dự báo đạt 16% trên toàn cầu, 34% tại Trung Quốc và chỉ 6% tại Mỹ.
Khi sự cạnh tranh trong các lĩnh vực xe điện, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ khác ngày càng gay gắt, các nhà sản xuất Mỹ đang lo ngại và bắt đầu tìm cách hợp tác với các nhà sản xuất Trung Quốc. Stellantis (sở hữu các thương hiệu như Jeep, Dodge và Chrysler) cùng Ford Motor đang tăng cường quan hệ đối tác với các công ty Trung Quốc tại châu Âu và nhiều khu vực khác.
Ông Michael Dunne, cựu lãnh đạo GM kiêm Giám đốc điều hành công ty tư vấn Dunne Insights, nhận định rằng có khả năng các nhà sản xuất Mỹ sẽ bán những mẫu xe điện được phát triển dựa trên công nghệ Trung Quốc ngay tại thị trường Mỹ.
Tình trạng lạm phát kéo dài tiếp tục đẩy giá xe mới tại Mỹ lên cao, đồng thời thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng đối với ô tô Trung Quốc. Theo đơn vị cung cấp dữ liệu Cox Automotive, thị phần xe mới bán ra tại Mỹ trong quý từ tháng 7 đến tháng 9 của "Bộ ba" nhà sản xuất ô tô lớn (Big Three) - gồm Ford, General Motors và Stellantis – dự kiến sẽ đạt mức hơn 36% - mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được ghi nhận.
"Việc đóng cửa thị trường và áp thuế quan cao đối với linh kiện hoặc xe nhập khẩu từ nước ngoài thường làm giảm tính cạnh tranh. Điều này dẫn đến chất lượng sản phẩm kém đi và giá cả tăng cao, từ đó thúc đẩy lạm phát và cản trở các nhà sản xuất phát triển những công nghệ tiên tiến nhất," ông Philipp Seidel từ công ty tư vấn Arthur D. Little nhận định.
"Mỹ nên sẵn sàng mở hé cánh cửa thị trường ô tô của mình; các điều kiện đi kèm sẽ bao gồm việc thiết lập mức giá sàn cho xe hơi Trung Quốc, cũng như đưa ra những quy định rất rõ ràng về an ninh dữ liệu mà không chỉ các hãng xe Trung Quốc mà tất cả các doanh nghiệp đều phải tuân thủ," theo nhận định của ông Kennedy từ CSIS.
Theo Nikkei
