OmniHub: Công nghệ tạo tốc độ, nhưng chuyên gia tài chính phải là người cầm lái mô hình

19/11/2026 16:09

Tại tọa đàm Chương trình tài trợ vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên nền tảng số, ông Nguyễn Thanh Nghị, TGĐ Thiên Minh Rating (TMR), đã giới thiệu OmniHub. Đưa AI vào đánh giá rủi ro doanh nghiệp giúp việc phân tích hồ sơ xuống dưới 24 giờ. Vậy ai kiểm soát mô hình, dữ liệu an toàn ra sao? Lời giải nằm ở thiết kế OmniHub.

Điểm nghẽn không chỉ nằm ở tài sản bảo đảm, mà là ở độ chuẩn hóa thông tin

Tại tọa đàm, TMR cho rằng trong tín dụng doanh nghiệp, số hóa quy trình mới chỉ là phần dễ; giá trị thật nằm ở khả năng kết nối hệ thống, giảm chi phí giao dịch và tạo niềm tin giữa các tổ chức trong chia sẻ dữ liệu. Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ là bài toán điển hình: doanh nghiệp có khách hàng, đơn hàng và năng lực sản xuất, nhưng ngân hàng thiếu thông tin đáng tin cậy để ra quyết định nhanh.

Vì vậy, điểm nghẽn không chỉ nằm ở tài sản bảo đảm. Thị trường đang thiếu cơ chế chuẩn hóa thông tin, đánh giá độc lập và chia sẻ dữ liệu có kiểm soát. Thẩm định thủ công hồ sơ doanh nghiệp nhỏ thường tốn nhiều thời gian và nguồn lực, thúc đẩy TMR tự động hóa quy trình đánh giá.

Ba lớp công nghệ trong OmniHub

Công nghệ trong OmniHub được tổ chức thành ba lớp. Lớp đầu tiên là số hóa dữ liệu đầu vào: hệ thống định danh điện tử người đại diện và pháp nhân, đọc và bóc tách số liệu từ báo cáo tài chính, sao kê, hợp đồng mà doanh nghiệp tải lên, rồi đưa tất cả về một cấu trúc dữ liệu chuẩn.

Lớp thứ hai là kiểm tra và tính toán. Hệ thống đối chiếu tính nhất quán của số liệu, tính các chỉ số tài chính, so với mặt bằng ngành và cảnh báo những biến động bất thường. Lớp thứ ba là mô hình chấm điểm rủi ro, kết hợp mô hình chuyên gia của đội ngũ tài chính với mô hình khoa học dữ liệu, cho ra kết quả trên thang CRG 18 bậc.

Nhờ ba lớp này, thời gian trung bình để có kết quả ở cấp Xác thực Hồ sơ số là dưới năm phút, còn ở cấp Phân tích rủi ro độc lập là dưới 24 giờ kể từ khi doanh nghiệp cung cấp đủ dữ liệu.

Giám sát liên tục, cập nhật hai chiều trên OmniHub

OmniHub nổi bật với kết quả phân tích được cập nhật liên tục thay vì theo kỳ. Giám sát liên tục ở đây không chỉ có nghĩa là cập nhật dữ liệu của riêng doanh nghiệp. TMR tổng hợp cả dữ liệu vĩ mô, dữ liệu ngành và dữ liệu doanh nghiệp theo thời gian thực, và cả ba đều có thể tác động đến kết quả của từng doanh nghiệp. Hệ thống có hai cơ chế cập nhật chạy song song.

Cơ chế thứ nhất đi từ trên xuống: khi dữ liệu vĩ mô và dữ liệu ngành thay đổi, TMR có thể điều chỉnh đánh giá rủi ro của ngành kinh doanh chính, và mức CRG của doanh nghiệp thay đổi theo một cách gián tiếp. Cơ chế thứ hai đi từ dưới lên: khi doanh nghiệp cập nhật báo cáo tài chính hoặc dữ liệu hoạt động, kể cả các khoản vay mới, hệ thống chạy lại mô hình để cập nhật CRG.

Nhờ vậy, các hồ sơ rủi ro được cập nhật đồng bộ trong suốt thời hạn hợp đồng, không theo chu kỳ mỗi năm một lần. Phần xử lý do khoa học dữ liệu và AI đảm nhận, nhưng luôn theo phương pháp luận mà đội ngũ chuyên gia tài chính của TMR thiết kế và giám sát.

Chuyên gia tài chính giữ quyền kiểm soát mô hình

OmniHub: Công nghệ tạo tốc độ, nhưng chuyên gia tài chính phải là người cầm lái mô hình - Ảnh 1.

Trước câu hỏi ai kiểm soát mô hình, TMR khẳng định quyền này thuộc về chuyên gia tài chính và thể hiện ở ba điểm. Trước hết là phương pháp luận: mô hình đánh giá yếu tố nào, trọng số bao nhiêu, ngưỡng nào thì cảnh báo, tất cả do đội ngũ chuyên gia tài chính trên 20 năm kinh nghiệm của TMR thiết kế và phê duyệt. "Con số chỉ đáng tin khi có người chịu trách nhiệm về nó. Vì vậy tôi vẫn nói với anh em kỹ thuật: công nghệ tạo ra tốc độ, nhưng chuyên gia tài chính phải là người cầm lái mô hình", ông Nghị chia sẻ.

Điểm thứ hai là khả năng giải thích. Mỗi kết quả đều kèm phần lý giải yếu tố nào kéo điểm lên, yếu tố nào kéo điểm xuống, viết bằng ngôn ngữ phân tích tài chính để cán bộ ngân hàng và chính doanh nghiệp đọc được. TMR không chấp nhận kiểu "hộp đen" đưa ra một con số mà không ai giải thích được.

Điểm thứ ba là giám sát sau triển khai. Các chuyên gia theo dõi kết quả mô hình, rà soát những ca bất thường và hiệu chỉnh phương pháp khi thực tế thay đổi. Riêng với cấp Xếp hạng tín nhiệm độc lập, chuyên gia trực tiếp thẩm định, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Kiểm soát rủi ro AI "bịa" số liệu ngay từ kiến trúc hệ thống

Trước mối lo trí tuệ nhân tạo có thể ‘bịa’ số liệu, TMR thừa nhận mối lo đó hoàn toàn có cơ sở; giới công nghệ gọi đây là hiện tượng "ảo giác" của mô hình ngôn ngữ. Trên OmniHub, rủi ro này được xử lý ngay từ kiến trúc hệ thống. AI chỉ được giao phần đọc hiểu tài liệu và trích xuất dữ liệu. Toàn bộ phép tính, từ kiểm tra cân đối đến các chỉ số tài chính, do các chương trình tính toán tất định thực hiện, nghĩa là cùng một đầu vào thì luôn cho cùng một kết quả.

Cách tách bạch này giúp kết quả tái lập và kiểm tra lại được. Số liệu do AI trích xuất còn phải qua các phép kiểm tra chéo trước khi đưa vào mô hình. Nếu số liệu không khớp, hệ thống gắn cờ để chuyên gia rà soát chứ không tự suy diễn.

Dữ liệu chỉ được chia sẻ khi doanh nghiệp đồng thuận

OmniHub: Công nghệ tạo tốc độ, nhưng chuyên gia tài chính phải là người cầm lái mô hình - Ảnh 2.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cùng các đại biểu chúc mừng sự hợp tác ba bên giữa VINASME, HDBank và TMR.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh lưu ý việc khai thác dữ liệu phải đúng pháp luật, có sự đồng ý và bảo đảm an toàn. Với OmniHub, TMR coi bảo vệ dữ liệu là yêu cầu nền tảng ngay từ khâu thiết kế. Dữ liệu chỉ được dùng đúng mục đích, trong phạm vi doanh nghiệp cho phép và theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp được biết rõ dữ liệu của mình được dùng thế nào, chia sẻ cho ai. Việc chia sẻ chỉ diễn ra khi có đồng thuận điện tử của doanh nghiệp, theo từng bên nhận, và doanh nghiệp có thể thu hồi quyền truy cập bất cứ lúc nào.

Về kỹ thuật, dữ liệu được mã hóa cả khi truyền và khi lưu trữ, quyền truy cập phân theo vai trò, mọi lượt truy cập đều được ghi vết để doanh nghiệp biết ai đã xem gì, vào lúc nào. TMR cũng không chuyển dữ liệu thô cho ngân hàng. Ngân hàng chỉ nhận hồ sơ số và kết quả đánh giá trong phạm vi doanh nghiệp cho phép, và mỗi lần chia sẻ là một lần cấp quyền riêng, có thời hạn.

Quyết định cho vay vẫn thuộc về ngân hàng

Dù vậy, TMR cũng thẳng thắn chỉ ra giới hạn của công nghệ trong lĩnh vực này và không kỳ vọng công nghệ loại bỏ được hết rủi ro tín dụng. Công nghệ có thể xử lý hiệu quả các yếu tố định lượng, nhưng uy tín của người chủ hay chất lượng quản trị là những yếu tố định tính, rất khó đưa trọn vào con số. "Phần cần phán đoán vì thế vẫn dành cho chuyên gia và cán bộ ngân hàng, và quyết định cho vay vẫn thuộc về ngân hàng", ông Nghị khẳng định.

Doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm về OmniHub tại đây.

Bạn đang đọc bài viết "OmniHub: Công nghệ tạo tốc độ, nhưng chuyên gia tài chính phải là người cầm lái mô hình" tại chuyên mục Tài chính. Mọi chi tiết xin liên hệ số hotline 0903 78 12 09 hoặc gửi email về địa chỉ: phutrachnoidung@gmail.com