Từ đầu tháng 7/2026, cỗ máy đào hầm (TBM) mang tên Mary chính thức khởi động tại Clovelly Park, mở đầu cho giai đoạn thi công đường hầm đầu tiên của dự án Torrens to Darlington (T2D) - mắt xích cuối cùng để hoàn thiện Hành lang Bắc - Nam của thành phố Adelaide.
Theo thông báo của Chính phủ Australia và Chính quyền bang Nam Australia, Mary sẽ đào đường hầm dài khoảng 4,5 km từ Clovelly Park đến Glandore, chạy bên dưới tuyến South Road - một trong những trục giao thông đông đúc nhất thành phố.
Điều khiến Mary trở nên đặc biệt không chỉ là nhiệm vụ của nó mà còn nằm ở quy mô.
Cỗ máy có chiều dài khoảng 100 m, đường kính 15 m và nặng tới 3.500 tấn, tương đương trọng lượng của hàng nghìn ô tô. Bên trong là cả một "nhà máy ngầm di động", tích hợp hệ thống đào đất, vận chuyển đất đá, lắp đặt các đốt hầm và trung tâm điều khiển vận hành.
Trong suốt quá trình làm việc, Mary hoạt động 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, với tối đa 20 kỹ sư và công nhân làm việc đồng thời bên trong. Khi đầu cắt liên tục phá đất phía trước, hệ thống phía sau đồng thời lắp đặt các đốt bê tông tạo thành đường hầm hoàn chỉnh.
Theo kế hoạch, tốc độ đào của máy đạt khoảng 8-10 m mỗi ngày, tùy thuộc điều kiện địa chất.
Ít ai biết rằng trước khi bắt đầu hành trình dưới lòng đất, máy đào hầm Mary đã trải qua nhiều tháng lắp ráp ngay tại Adelaide.
Các bộ phận đầu tiên của máy được vận chuyển tới Australia từ tháng 10/2025. Riêng đầu cắt được chia thành 5 phần, trong đó khối trung tâm nặng khoảng 175 tấn. Toàn bộ thiết bị sau đó được hạ xuống giếng thi công bằng cẩu giàn 500 tấn trước khi hoàn thiện việc lắp ráp.
Các cỗ máy đào hầm khổng lồ đang chuẩn bị được hạ đặt.
Mary cũng không phải cỗ máy đào hầm duy nhất tham gia dự án.
Trong thời gian tới, máy đào hầm Catherine sẽ thi công đường hầm song song còn lại ở phía nam, trong khi Elizabeth sẽ đảm nhận đoạn hầm phía bắc dài khoảng 2,2 km.
Việc huy động đồng thời ba máy đào hầm cỡ lớn giúp nhiều hạng mục được triển khai song song. Theo chủ đầu tư, đây là dự án đường bộ đầu tiên của Australia sử dụng ba máy TBM hoạt động cùng lúc.
Đáng chú ý, cả ba cỗ máy đều được đặt theo tên những phụ nữ có đóng góp quan trọng cho phong trào đấu tranh đòi quyền bầu cử của phụ nữ tại Nam Australia, gồm Mary Lee, Catherine Helen Spence và Elizabeth Webb Nicholls.
Mary chỉ là một phần trong dự án T2D có tổng vốn đầu tư 15,4 tỷ AUD (tưởng đương hơn 10,7 tỷ USD) được Chính phủ Australia và bang Nam Australia cùng góp vốn.
Khi hoàn thành, dự án sẽ xây dựng đoạn cuối dài 10,5 km còn thiếu trên Hành lang Bắc - Nam, bao gồm hai tuyến hầm phía nam, các đoạn hầm phía bắc cùng hệ thống đường cao tốc kết nối trên mặt đất.
Theo tính toán của chính quyền, tuyến đường mới sẽ giúp phương tiện đi qua liên tục mà không phải dừng tại 21 nút đèn giao thông, đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển trong giờ cao điểm tới 40 phút.
Sau khi toàn bộ dự án hoàn thành vào năm 2031, Adelaide sẽ sở hữu tuyến cao tốc liên tục dài 78 km nối Gawler với Old Noarlunga mà không còn điểm gián đoạn nào trên tuyến chính.
Dù vậy, cỗ máy Mary mới chỉ hoàn thành bước đi đầu tiên. Trong nhiều năm tới, "gã khổng lồ" dài 100 m sẽ tiếp tục âm thầm tiến sâu dưới lòng đất, từng mét một tạo nên đoạn hầm còn thiếu để khép kín tuyến giao thông quan trọng nhất của Nam Australia.
