Sự kiện diễn ra ngày 15/6/2026, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình xây dựng Tổ máy số 5 của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức (Trung Quốc). Cấu kiện được lắp đặt là mái vòm của tòa nhà lò phản ứng thuộc dự án, sử dụng công nghệ Hualong One, hay còn gọi là HPR1000.
Theo Tập đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc (CGN), mái vòm là một trong những rào cản an toàn quan trọng của tòa nhà lò phản ứng, góp phần bảo đảm tính toàn vẹn kết cấu, độ kín và khả năng ngăn chặn vật liệu phóng xạ trong khu vực được thiết kế.
Khác với việc lắp ghép từng bộ phận ở trên cao, mái vòm được tổ hợp gần như hoàn chỉnh ở mặt đất trước khi được nâng lên vị trí cuối cùng. Cấu trúc này có dạng vỏ bán cầu cong kép, được tạo thành từ các tấm thép lớn, thanh kim loại, khớp nối và nhiều bộ phận bên trong.
Mái vòm thép đang được từ từ di chuyển vào vị trí cuối cùng trên nóc tòa nhà lò phản ứng Hualong One đang xây dựng tại Ninh Đức, Trung Quốc.
Với đường kính khoảng 45m và trọng lượng hơn 270 tấn, việc đưa toàn bộ cấu kiện lên cao đòi hỏi một phương án nâng hạ đặc biệt.
Nhóm thi công sử dụng cần cẩu bánh xích cỡ lớn để nâng mái vòm lên độ cao tương đương gần 20 tầng. Quá trình này không chỉ đơn thuần là nâng theo phương thẳng đứng mà còn bao gồm xoay cấu kiện trên không, di chuyển, điều chỉnh độ cao và đưa khối thép vào đúng vị trí trên đỉnh tòa nhà lò phản ứng.
Trước khi thực hiện, các thông số như tốc độ gió, nhiệt độ và tình trạng thiết bị cũng đều được theo dõi nhằm bảo đảm điều kiện nâng hạ nằm trong giới hạn cho phép.
Thách thức lớn nhất nằm ở công đoạn định vị cuối cùng. Theo CGN, mái vòm phải được kết nối với kết cấu kim loại của đảo hạt nhân với khe hở chỉ 6mm.
Đối với một cấu kiện có đường kính 45m và trọng lượng hơn 270 tấn, khoảng cách này đòi hỏi độ chính xác rất cao trong quá trình điều khiển. Người vận hành cũng phải liên tục điều chỉnh chiều cao và hướng của cần cẩu để đưa mái vòm vào đúng vị trí.
CGN cho biết cấu kiện đã khớp với vị trí thiết kế ngay trong lần thử đầu tiên. Toàn bộ quá trình kết thúc lúc 8h02 sáng ngày 15/6, sau 2 giờ 45 phút thực hiện.
Trước đó, công tác chuẩn bị đã bao gồm mô phỏng ba chiều, phân tích phương án nâng hạ và xác định trình tự di chuyển của cấu kiện nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình thi công.
Cần cẩu bánh xích cỡ lớn vận chuyển mái vòm của tổ máy số 5 nhà máy Ningde trong quá trình nâng, xoay và định vị.
Việc lắp đặt mái vòm không đồng nghĩa Tổ máy số 5 đã hoàn thành, nhưng đây là cột mốc quan trọng, giúp dự án chuyển sang giai đoạn tập trung nhiều hơn vào lắp đặt thiết bị và các hệ thống trước khi thử nghiệm, vận hành.
Tổ máy số 5 thuộc giai đoạn 2 của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức. Dự án xây dựng hai tổ máy số 5 và 6 đã được Hội đồng Nhà nước Trung Quốc phê duyệt ngày 31/7/2023, cả hai đều sử dụng công nghệ lò phản ứng Hualong One.
Ngày 28/7/2024, bê tông đầu tiên đã được đổ cho khu vực hạt nhân của Tổ máy số 5, đánh dấu thời điểm bắt đầu xây dựng chính thức lò phản ứng. Chưa đầy hai năm sau, dự án của Trung Quốc đã hoàn thành công đoạn lắp đặt mái vòm.
Tổ máy số 5 được thiết kế với công suất 1.200 MW và dự kiến đi vào hoạt động năm 2029. Tổ máy số 6 dự kiến vận hành vào năm 2030.
Sau khi mái vòm được lắp đặt, các hạng mục tiếp theo gồm lắp đặt thiết bị chính, đường ống, hệ thống điện, thử nghiệm và vận hành thử trước khi nhà máy có thể phát điện thương mại.
Tiến độ của dự án tiếp tục được đẩy nhanh sau cột mốc này. Ngày 18/8/2026, công việc lắp đặt hệ thống đảo điều khiển thông thường và các hệ thống phụ trợ cho Tổ máy số 5 và 6 chính thức bắt đầu.
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức hiện không phải là một dự án xây dựng mới hoàn toàn. Khu phức hợp này đã có bốn tổ máy CPR-1000, được Trung Quốc đưa vào hoạt động thương mại từ năm 2013 đến 2016.
Theo CGN, tính đến cuối tháng 3/2026, bốn tổ máy thuộc giai đoạn đầu đã sản xuất hơn 347 tỷ kWh điện và cung cấp cho lưới điện.
Giai đoạn 2 với hai tổ máy Hualong One đang được xây dựng sẽ tiếp tục mở rộng quy mô của tổ hợp. Theo dự báo của CGN, mỗi tổ máy mới dự kiến sản xuất hơn 9 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương nhu cầu điện cho hoạt động sinh hoạt và sản xuất của khoảng 1 triệu người.
