Ảnh minh họa
Đó là liên quan đến việc xây dựng hạ tầng dữ liệu và bảo vệ thông tin mật, nhạy cảm trong quá trình chuyển đổi số của khu vực công.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số, dữ liệu được coi là loại "dầu mỏ" mới, là nguồn tài nguyên quý giá.
Ngày 24/8 vừa qua, trong phiên tọa đàm thuộc khuôn khổ Hội thảo “ Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia ”, Thiếu tướng, PGS. TS Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh - Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng (Bộ Tư lệnh 86), Bộ Quốc Phòng đã có những chia sẻ về việc xây dựng hạ tầng dữ liệu và bảo vệ thông tin mật trong quá trình chuyển đổi số.
Thiếu tướng, PGS. TS Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh - Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng (Bộ Tư lệnh 86), Bộ Quốc Phòng, chia sẻ tại Hội thảo.
"Không chấp nhận rò rỉ bất kỳ loại dữ liệu nào"
Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng đại diện Bộ Tư lệnh 86 chia sẻ một số vấn đề trọng tâm mà Bộ Quốc phòng đang trực tiếp triển khai và nghiên cứu giải quyết.
Một là, xây dựng hạ tầng độc lập phục vụ quân sự - quốc phòng và bài toán kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86 nhấn mạnh trước tiên là nguyên tắc độc lập và an ninh mạng tuyệt đối: “Đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, chúng tôi xác định hạ tầng thông tin phải là một hạ tầng độc lập. Chúng tôi đòi hỏi tiêu chuẩn an ninh mạng ở mức cao nhất và hoàn toàn không chấp nhận bất kỳ rủi ro nào khi kết nối các hệ thống mạng thuộc Bộ Quốc phòng với bên ngoài, kể cả mạng của Đảng, Nhà nước hay Internet công cộng.
Nguyên tắc cơ bản là các máy tính và dịch vụ nội bộ sẽ không kết nối trực tiếp ra bên ngoài và từ bên ngoài hoàn toàn không thể thâm nhập hay khai thác hệ thống này”.
Tiếp đó, không chấp nhận rò rỉ thông tin. “ Hệ thống của chúng tôi không chấp nhận rò rỉ bất kỳ loại dữ liệu nào, kể cả những thông tin đã được mã hóa bởi cơ yếu. Điều này nhằm đối phó trước mắt và lâu dài với các mối đe dọa như chiến thuật "thu thập trước, giải mã sau" (harvest now, decrypt later), phòng ngừa rủi ro khi kỷ nguyên máy tính lượng tử xuất hiện có thể giải mã các thông tin được mã hóa ngày hôm nay”, Thiếu tướng phân tích.
Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86 phân tích về các giải pháp mà Bộ Quốc phòng đang áp dụng.
Ngoài ra, đại diện lãnh đạo Bộ Tư lệnh 86 phân tích, hệ thống cũng phải có khả năng chống lại mọi hình thức tấn công khác, bao gồm cả tấn công từ chối dịch vụ (DDoS). Đây cũng là tiêu chuẩn độc lập chung đang được quân đội các nước trên thế giới áp dụng.
Về giải pháp kết nối và chia sẻ an toàn, Thiếu tướng, PGS. TS Nguyễn Tùng Hưng cho biết, mặc dù đòi hỏi tính độc lập cao, nhưng Bộ Quốc phòng vẫn phải tham gia hoạt động, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ ngành khác để tránh việc dữ liệu bị cô lập. Đồng thời, Bộ cũng cần tiếp nhận các nguồn dữ liệu, nền tảng thông minh của thế giới, ví dụ như hệ thống bản đồ 3D hay GIS cung cấp dữ liệu theo thời gian thực.
Để giải quyết bài toán mâu thuẫn này, theo Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Tùng Hưng, giải pháp hiện nay của Bộ Quốc phòng bao gồm: Chấp nhận kết nối một chiều từ trong ra ngoài hoặc từ ngoài vào trong bằng giải pháp EGP; sử dụng kết nối hai chiều nhưng dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt thông qua cổng kết nối an toàn.
Bên cạnh đó, việc chia sẻ dữ liệu phải nằm trong phạm vi được kiểm soát chặt chẽ, được giám sát liên tục bởi lực lượng chuyên gia chuyên trách và tuyệt đối không cho phép sự can thiệp trái phép vào hệ thống. Mô hình này đạt các tiêu chuẩn quốc tế và là giải pháp mà các bộ, ngành khác (nơi cũng có những dữ liệu nhạy cảm) có thể nghiên cứu, học hỏi áp dụng.
Hai là, theo Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86, việc định nghĩa và bảo vệ “dữ liệu mật” cũng đang gặp không ít thách thức.
Cụ thể, thứ nhất là do sự chưa rõ ràng về mặt pháp lý. Bởi hiện nay các khái niệm về an ninh dữ liệu và bảo mật thông tin đã có định nghĩa cụ thể, nhưng khái niệm về bảo vệ "dữ liệu mật" trong các văn bản pháp luật hiện hành vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Ví dụ, trong các văn bản pháp lý như Luật Dữ liệu, dữ liệu mới được phân cấp thành dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng, dữ liệu mở và các loại dữ liệu khác. Đối với dữ liệu bí mật quốc gia thì luật có quy định quản lý theo quy định bảo vệ bí mật nhà nước, tuy nhiên khái niệm "dữ liệu mật" nói chung vẫn cần được định nghĩa rõ ràng để có phương án xử lý thực tế phù hợp.
Thứ hai, khó khăn về mặt kỹ thuật. Theo Thiếu tướng, việc bảo mật toàn bộ một cơ sở dữ liệu là câu chuyện rất phức tạp. Chúng ta không thể tự làm thay thế cho các công cụ bảo mật riêng vốn có của các hệ quản trị cơ sở dữ liệu lớn hiện nay (như Oracle).
Thứ ba, bài toán giữa bảo mật và chia sẻ.
Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng phân tích: “Tại Bộ Quốc phòng, hầu hết dữ liệu sinh ra đều mang tính chất mật. Tuy nhiên, mục tiêu của dữ liệu số là phải đảm bảo "đúng, đủ, sạch, sống" và đặc biệt là phải được chia sẻ. Nếu không chia sẻ, dữ liệu sẽ chỉ tồn tại dưới dạng lưu trữ vật lý (như chép vào USB để trong phong bì cất tủ) và trở nên vô dụng”.
Đại diện lãnh đạo Bộ Tư lệnh 86 cho hay, Bộ Quốc phòng hiện đang tập trung nghiên cứu giải pháp để bảo vệ dữ liệu mật nhưng vẫn có thể chia sẻ được. Giải pháp là cần phân cấp độ mật trong cùng một cơ sở dữ liệu lớn. Thay vì coi toàn bộ cơ sở dữ liệu là "tuyệt mật" dẫn đến việc hoàn toàn không thể chia sẻ, chúng ta cần bóc tách để những dữ liệu ở cấp độ mật thấp hơn (như tối mật hoặc mật) vẫn có thể được chia sẻ linh hoạt.
Bộ Quốc phòng mong muốn hợp tác với các doanh nghiệp
Theo Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86, Bộ Quốc phòng rất mong muốn mời các doanh nghiệp công nghệ tới làm việc trực tiếp.
Trong quá trình triển khai thực tế, việc đồng bộ dữ liệu và độ trễ hệ thống luôn có sự mâu thuẫn với nhau. Hiện tại, việc đồng bộ của Bộ Quốc phòng vẫn gặp khó khăn do có độ trễ lớn và chưa thể thực hiện ở mức thời gian thực hoàn toàn. Vấn đề này bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố công nghệ, băng thông hạ tầng.
Do đó, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86 nhấn mạnh: “Chúng tôi đánh giá cao các giải pháp công nghệ đã được chia sẻ tại tọa đàm. Bộ Quốc phòng rất mong muốn mời các doanh nghiệp công nghệ (như Synology) tới làm việc trực tiếp để giới thiệu chi tiết hơn các công nghệ, giải pháp của mình, nhằm giúp chúng tôi khắc phục khó khăn về độ trễ và tối ưu hóa băng thông kết nối”.
Trước đó, cũng tại Hội thảo, với vai trò là đơn vị phối hợp tổ chức, chia sẻ các giải pháp về hạ tầng lưu trữ, bảo vệ và phục hồi dữ liệu, bà Jola Lê, Giám đốc điều hành toàn quốc Synology nhận định, bài toán đặt ra cho các cơ quan và doanh nghiệp hiện nay không chỉ là "đã sao lưu dữ liệu chưa", mà còn là khả năng khôi phục dữ liệu và đưa hệ thống hoạt động trở lại.
Để đảm bảo an toàn trước mã độc tống tiền, đại diện Synology khuyến nghị các đơn vị cần chú trọng 4 nhóm giải pháp: Trang bị phần mềm phòng chống mã độc; đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu; quản lý, kiểm soát chi tiết quyền truy cập; và duy trì hệ thống giám sát hiệu quả kết hợp diễn tập thường xuyên các kịch bản tấn công mạng.
Đại diện Synology Việt Nam nhấn mạnh 3 yếu tố quyết định hiệu quả sao lưu và phục hồi dữ liệu, bao gồm: Duy trì một bản sao lưu dữ liệu cô lập; lựa chọn hệ thống hạ tầng đơn giản, dễ sử dụng; thường xuyên kiểm chứng mức độ an toàn của hệ thống bảo mật.
Hội thảo trên được Vụ Khoa học Công nghệ Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Công ty Synology Việt Nam và CTCP IEC Consulting phối hợp tổ chức, dưới sự đồng bảo trợ chuyên môn của Hội đồng Khoa học, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.
Tại Hội thảo, ông Nguyễn Hồng Hiển, Ủy viên Hội đồng Khoa học, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, chiến lược quốc gia về chuyển đổi số đặt những mục tiêu rất cao đến năm 2030, như số hóa toàn bộ hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính, sử dụng thống nhất các nền tảng số dùng chung quốc gia, chuẩn hóa và kết nối toàn bộ cơ sở dữ liệu dùng chung để sẵn sàng khai thác cho trí tuệ nhân tạo; và đến năm 2045, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về chính phủ số, với quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP.
(Ảnh: MH/BTC)




