Theo thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, một người đàn ông 40 tuổi nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, bụng chướng căng và không thể trung tiện sau khi ăn 2–3 quả hồng.
Qua chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ phát hiện nhiều khối bã thức ăn gây tắc ruột non. Người bệnh được phẫu thuật nội soi để xử lý các khối bã mà không cần mở ruột. Chỉ một ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân đã trung tiện trở lại.
ThS.BS Nguyễn Văn Phúc, Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân tên Đ.M.Đ. (40 tuổi, trú tại Hải Phòng) có tiền sử gan nhiễm mỡ, từng được chẩn đoán viêm dạ dày nhưng chưa từng phẫu thuật ổ bụng.
Theo bệnh sử, trước khi xuất hiện triệu chứng khoảng một ngày bệnh nhân có ăn 2–3 quả hồng. Sau đó, người bệnh bắt đầu xuất hiện những cơn đau bụng từng cơn. Ban đầu, cơn đau chỉ thoáng qua nhưng dần trở nên dữ dội, tần suất xuất hiện ngày càng dày hơn.
Bệnh nhân đi khám và được chẩn đoán viêm dạ dày, điều trị ngoại trú nhưng không cải thiện. Đến ngày 22/10/2026, người bệnh nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Theo lời kể của bệnh nhân, có thời điểm cơn đau dữ dội đến mức mặt mũi tím tái. Tuy nhiên, ban đầu, người bệnh không nghĩ các triệu chứng này có thể liên quan đến thực phẩm đã ăn trước đó.
Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân tỉnh táo, không sốt, huyết áp khoảng 130/90 mmHg, bụng chướng và đau vùng thượng vị. Tình trạng đau quặn từng cơn tăng dần, kèm bí trung đại tiện khiến ê-kíp nghi ngờ tắc nghẽn đường tiêu hóa và chỉ định chụp cắt lớp vi tính ổ bụng.
Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy nhiều khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, gây tắc nghẽn tại vị trí cách góc hồi – manh tràng khoảng một mét. Các quai ruột phía trên vị trí tắc giãn nhiều, trong khi đoạn ruột phía dưới xẹp cho thấy lưu thông trong lòng ruột bị cản trở rõ rệt.
Ban đầu, các bác sĩ điều trị nội khoa và theo dõi khả năng các khối bã tự di chuyển, giải phóng vị trí tắc. Tuy nhiên tình trạng đau bụng không thuyên giảm mà tiếp tục tăng nặng, các cơn đau xuất hiện liên tục. Trước nguy cơ tắc ruột kéo dài gây tổn thương thành ruột và dẫn đến biến chứng nguy hiểm, ê-kíp quyết định phẫu thuật nội soi để xử lý nguyên nhân.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện nhiều khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, gồm một khối kích thước khoảng 5cm và hai khối khác khoảng 4cm nằm cách nhau khoảng 50cm. Các khối bã không thể tự di chuyển gây bít tắc lòng ruột, những quai ruột phía trên vị trí tắc giãn nhiều, thành ruột có biểu hiện viêm và phù nề.
Thay vì mở ruột để lấy các khối bã, ê-kíp sử dụng kỹ thuật nội soi, đẩy các khối bã thức ăn từ ruột non xuống đại tràng qua đó giải phóng vị trí tắc và khôi phục lưu thông đường ruột.
"Phương pháp này giúp xử lý nguyên nhân gây tắc mà không cần mở ruột, qua đó hạn chế tổn thương thành ruột và giảm mức độ xâm lấn của cuộc phẫu thuật. Sau can thiệp, tình trạng tắc nghẽn được giải quyết. Chỉ một ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân đã trung tiện trở lại, cho thấy lưu thông đường ruột bước đầu được phục hồi. Người bệnh tiếp tục được theo dõi và chăm sóc sau mổ", BS. Phúc cho hay.
Theo BS. Phúc, tắc ruột do bã thức ăn xảy ra khi các thành phần thức ăn khó tiêu kết tụ thành khối trong đường tiêu hóa. Khi khối bã di chuyển xuống ruột non nhưng không thể đi qua lòng ruột, tình trạng tắc nghẽn có thể xảy ra.
Một số loại thực phẩm chứa nhiều chất xơ khó tiêu và tannin (tanin), trong đó có quả hồng, đặc biệt là hồng còn xanh hoặc có vị chát có thể làm tăng nguy cơ hình thành bã thức ăn.
Trong môi trường axit của dạ dày, tannin có thể tham gia quá trình kết tụ với các thành phần thực vật như cellulose, hemicellulose và protein, tạo thành những khối bã rắn chắc, khó tiêu hóa. Nếu khối bã có kích thước lớn và mắc kẹt trong lòng ruột non, người ăn có thể bị tắc ruột.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn hồng là sẽ hình thành bã thức ăn. Nguy cơ còn phụ thuộc vào lượng thực phẩm tiêu thụ, đặc điểm tiêu hóa, khả năng nhai và hoạt động vận động của đường tiêu hóa.
Các bác sĩ thực hiện phẫu thuật nội soi, xử lý các khối bã thức ăn gây tắc ruột non cho bệnh nhân (Ảnh: BVCC).
Những đối tượng có nguy cơ cao hơn gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ chưa nhai tốt, người gặp vấn đề về răng miệng, người bị rối loạn vận động tiêu hóa hoặc từng phẫu thuật dạ dày. Thói quen ăn nhanh, nhai không kỹ, ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ khó tiêu hoặc ăn các loại quả có vị chát với số lượng lớn, đặc biệt khi bụng đói, cũng là những yếu tố cần lưu ý.
BS. Phúc khuyến cáo, các dấu hiệu điển hình của tắc ruột gồm đau bụng từng cơn, bụng chướng tăng dần và bí trung đại tiện, có thể kèm theo buồn nôn hoặc nôn. Khi xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.
Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng tắc ruột kéo dài có thể làm tăng áp lực trong lòng ruột, gây phù nề, thiếu máu thành ruột, thậm chí dẫn đến hoại tử, thủng ruột, viêm phúc mạc và sốc nhiễm khuẩn.
Đặc biệt khi xuất hiện tình trạng đau bụng quặn từng cơn, bụng chướng nhanh, không thể trung tiện hoặc đại tiện, người dân cần đến ngay cơ sở y tế. Không nên tự ý sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc giảm đau hoặc cố chịu đau tại nhà, bởi việc trì hoãn thăm khám có thể khiến bệnh diễn biến nghiêm trọng hơn.
