Ảnh minh họa
Theo The Nation, xuất khẩu gạo của Thái Lan đang chịu áp lực lớn khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn hoạt động vận chuyển sang Iraq, đồng thời đẩy chi phí logistics tăng mạnh. Diễn biến này khiến mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo trong năm 2026 của nước này đứng trước nguy cơ không đạt được.
Theo Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, trong 4 tháng đầu năm 2026, nước này chỉ xuất khẩu được khoảng 2,2 triệu tấn gạo, thấp hơn đáng kể so với tiến độ cần thiết để hoàn thành kế hoạch cả năm. Nếu duy trì tốc độ hiện tại, tổng lượng xuất khẩu cả năm có thể chỉ đạt khoảng 6,6 triệu tấn.
Ông Chookiat Ophaswongse cho biết hoạt động xuất khẩu sang hầu hết các thị trường chủ lực vẫn ổn định, ngoại trừ khu vực Trung Đông, nơi các chuyến hàng gần như bị đình trệ trong ba tháng qua do ảnh hưởng của xung đột.
Trong đó, Iraq được xem là thị trường chịu tác động nặng nề nhất. Đây vốn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Thái Lan, với sản lượng trung bình khoảng 80.000-90.000 tấn mỗi tháng, tương đương gần 1 triệu tấn mỗi năm.
Tuy nhiên, kể từ khi xung đột bùng phát, các chuyến hàng sang Iraq đã hoàn toàn dừng lại. Theo ông Chookiat, một tàu chở gạo đang trong quá trình bốc dỡ cũng buộc phải ngừng hoạt động và đưa hàng trở lại kho do không thể khởi hành.
"Trong ba tháng qua, Thái Lan đã mất hơn 200.000 tấn gạo xuất khẩu sang Trung Đông", ông Chookiat cho biết.
Bên cạnh sự gián đoạn về thị trường, các doanh nghiệp xuất khẩu còn phải đối mặt với áp lực chi phí vận tải và bảo hiểm tăng mạnh. Theo Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, cước vận chuyển và phí bảo hiểm đã tăng khoảng 20%, trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang do căng thẳng địa chính trị.
Dù vậy, nhu cầu tích cực từ các thị trường châu Á đang phần nào hỗ trợ hoạt động xuất khẩu của Thái Lan. Malaysia và Philippines hiện ghi nhận mức nhập khẩu gạo Thái Lan tăng đáng kể.
Đáng chú ý, Malaysia đã nâng mức dự trữ gạo chiến lược từ 3 tháng lên 9 tháng, kéo theo nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh nhằm đảm bảo an ninh lương thực.
Ở một diễn biến khác, bà Arada Fuangtong cho biết Thái Lan đã hoàn tất giao lô gạo đầu tiên theo hợp đồng chính phủ với chính phủ (G2G) cho Trung Quốc trong năm 2026, với khối lượng 40.000 tấn.
Hai bên hiện đang tiếp tục đàm phán lô hàng thứ hai, dự kiến đạt khoảng 50.000-60.000 tấn, trong bối cảnh Trung Quốc vẫn duy trì nhu cầu đối với gạo Thái Lan.
Theo bà Arada, tiến trình phê duyệt các hợp đồng mới hiện phụ thuộc vào Nội các và Ủy ban Chính sách và Quản lý Lúa gạo Quốc gia mới, do Thái Lan đang trong giai đoạn chuyển giao chính phủ.
Hiện Thái Lan đã ký biên bản ghi nhớ cung cấp 280.000 tấn gạo cho Trung Quốc và đang chuẩn bị đề xuất phê duyệt thêm 220.000 tấn, nâng tổng khối lượng mục tiêu lên 500.000 tấn theo kế hoạch hợp tác hiện tại.
