Hàng nghìn hecta đất sử dụng chưa đúng quy định
Thanh tra Chính phủ vừa công bố Thông báo số 3314 về kết luận thanh tra đối với việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên.
Tổng công ty Giấy Việt Nam.
Theo kết luận, tại Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy miền Nam, doanh nghiệp do Tổng công ty Giấy Việt Nam nắm giữ 100% vốn, Thanh tra Chính phủ xác định công ty đã sử dụng 1.266,58ha đất tại Kon Tum để trồng rừng nhưng không đăng ký với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Đáng chú ý, cơ quan thanh tra xác định trước đó, Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) chưa ban hành văn bản chỉ đạo Tổng công ty Giấy Việt Nam lập phương án khai thác rừng đã trồng để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Tại Tổng công ty Giấy Việt Nam, Hội đồng thành viên chậm ban hành quyết định phê duyệt điều lệ hoạt động của Công ty Nguyên liệu Giấy miền Nam; đồng thời thiếu kiểm tra, giám sát công ty trong việc lập phương án sử dụng đất và sử dụng đất vào mục đích trồng rừng khi chưa được giao, cho thuê đất.
Đối với công tác quản lý nhà nước, Thanh tra Chính phủ xác định UBND tỉnh Kon Tum trước đây đã ban hành quyết định giao đất tạm thời và biên bản thỏa thuận giao quản lý, sử dụng đất để trồng rừng nguyên liệu giấy nhưng không bàn giao đất trên thực địa.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra những tồn tại trong công tác quản lý đất đai của các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Trong đó, có việc chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm kiểm tra, rà soát, theo dõi diện tích đất đã thu hồi từ Công ty Nguyên liệu Giấy miền Nam và giao địa phương quản lý.
Riêng diện tích hơn 3.000ha đất thu hồi từ Công ty Nguyên liệu Giấy miền Nam, các địa phương chưa lập đầy đủ phương án sử dụng đất, kiểm tra, rà soát và theo dõi việc quản lý, sử dụng theo quy định.
Đất thu hồi vẫn chưa được quản lý, sử dụng hiệu quả
Với Công ty CP Tập đoàn Tân Mai-công ty do Tổng công ty Giấy Việt Nam nắm giữ 22,73% vốn, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng đất.
Theo kết luận, Công ty Tân Mai chưa thực hiện rà soát đầy đủ hiện trạng sử dụng đất, chưa lập phương án sử dụng đất và chưa xác định rõ diện tích, ranh giới đất đang quản lý. Công tác quản lý, sử dụng đất còn lỏng lẻo, dẫn tới diện tích bị người dân xâm canh, lấn chiếm lớn.
Cụ thể, tại Đắk Lắk là 2.476,595ha, Đắk Nông là 1.011,64ha và Lâm Đồng là 492,041ha. Đáng chú ý, một diện tích lớn đất được thuê nhưng chưa được sử dụng đúng quy định, chưa trồng rừng và còn để đất trống. Tại Đắk Lắk, diện tích này lên tới 1.553,4ha; tại Đắk Nông là 808,17ha và tại Lâm Đồng là 69,3ha.
Công ty CP Tập đoàn Tân Mai.
Thanh tra Chính phủ cho rằng các diện tích đất này cần được đưa vào sử dụng theo quy định; trường hợp doanh nghiệp không thực hiện thì phải xem xét xử lý, trong đó có việc thu hồi đất theo quy định pháp luật. Về nghĩa vụ tài chính, Tân Mai chưa thực hiện đầy đủ thủ tục đối với 97,5ha tại Bảo Lâm và 560,55ha tại Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng.
Sau thanh tra, cơ quan thuế đã ban hành thông báo tiền thuê đất đối với diện tích 97,5ha; Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh cũng đã lập phiếu chuyển thông tin địa chính đối với diện tích 560,55ha để thực hiện các bước tiếp theo.
Tại Đắk Lắk, Thanh tra Chính phủ xác định chính quyền địa phương chưa lập phương án sử dụng đất, chưa kiểm tra, rà soát, theo dõi việc sử dụng đối với hơn 1.530ha đất thu hồi từ Tân Mai và bàn giao cho địa phương. Trong khi đó, các cơ quan chức năng chưa có biện pháp xử lý đối với 1.553,4ha đất Tân Mai chưa trồng rừng, chưa đưa vào sử dụng.
Tại Đắk Nông, các cơ quan chức năng cũng chưa có biện pháp xử lý đối với 808,17ha đất Tân Mai chưa thực hiện trồng rừng theo quy định. Tại Lâm Đồng, diện tích 69,3ha tại Lâm Hà cũng được xác định chưa được đưa vào sử dụng do doanh nghiệp chưa thực hiện trồng rừng.
Kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các tập thể và cá nhân liên quan
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu trong kết luận thuộc nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân qua các thời kỳ.
Trong đó có Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương); Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam; lãnh đạo Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy miền Nam; lãnh đạo Công ty CP Tập đoàn Tân Mai; cùng UBND và các cơ quan chuyên môn của các địa phương liên quan.
Đối với Tổng công ty Giấy Việt Nam, Thanh tra Chính phủ kiến nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo Công ty Nguyên liệu Giấy miền Nam và các tập thể, cá nhân liên quan qua từng thời kỳ.
Đối với Tân Mai, Thanh tra Chính phủ yêu cầu khắc phục các hạn chế, thiếu sót, vi phạm; sử dụng đất thuê đúng mục đích, trồng rừng trên diện tích chưa đưa vào sử dụng hoặc bàn giao địa phương nếu không có nhu cầu.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công Thương và UBND, Chủ tịch UBND các tỉnh liên quan tổ chức thực hiện nghiêm kết luận thanh tra; rà soát tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân qua các thời kỳ.
Bộ Công Thương được kiến nghị chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của Hội đồng thành viên, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam và các tập thể, cá nhân liên quan.
Thanh tra Chính phủ đồng thời yêu cầu trong quá trình thực hiện kết luận, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.
