Theo chỉ đạo mới nhất, Bộ Công Thương được giao phối hợp với Bộ Xây dựng và Bộ Tư pháp rà soát, bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư.
Trước đó, tại phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản hồi tháng 2/2026, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương rà soát, loại hợp đồng mua bán căn hộ chung cư ra khỏi danh mục phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung ra khỏi Thông tư số 42/2025, hoàn thành trong quý I/2026.
Phó Thủ tướng tiếp tục yêu cầu bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư. Ảnh: Ninh Phan.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn luật sư Hà Nội cho rằng, thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư làm phát sinh một số bất cập, điển hình là hiện trạng “một cổ hai tròng”.
Theo đó, chủ đầu tư vừa phải đăng ký hợp đồng theo mẫu với cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vừa chịu sự điều chỉnh rất chặt chẽ của Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở và các Nghị định quy định chi tiết, bao gồm các mẫu hợp đồng theo Nghị định số 96/2024/NĐ-CP mà chủ đầu tư bắt buộc phải tuân thủ.
Cũng theo Luật sư Đỉnh, một bất cập đã xuất hiện, trường hợp chủ đầu tư sử dụng mẫu hợp đồng mua bán căn hộ chung cư theo Nghị định số 96 để lập hợp đồng nhưng khi đi đăng ký hợp đồng theo mẫu tại Sở Công thương thì không được chấp nhận và buộc phải sửa đổi, hoàn chỉnh một số nội dung.
Nhưng sự sửa đổi này để được đăng ký hợp đồng theo mẫu với ngành công thương có thể dẫn đến nguy cơ bị cho là không tuân thủ mẫu hợp đồng mua bán căn hộ chung cư và có nguy cơ bị cơ quan quản lý ngành xây dựng kiểm tra, tuýt còi.
Hơn nữa, theo Luật sư Đỉnh đôi khi việc chỉnh sửa, hoàn thiện hợp đồng để được đăng ký hợp đồng theo mẫu sẽ làm chậm tiến độ mở bán của dự án, ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ đầu tư, đặc biệt với những chủ đầu tư mới tham gia thị trường, mới chỉ có 1-2 dự án hoặc quy mô bộ máy còn nhỏ gọn, bộ phận pháp chế chưa có kinh nghiệm soạn thảo hợp đồng và đăng ký hợp đồng theo mẫu.
“Do đó, việc loại bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư để thống nhất áp dụng theo mẫu hợp đồng và quy định của Luật Kinh doanh bất động sản là cần thiết, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, người dân”, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia bất động sản cho rằng, việc cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực bất động sản là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường đang cần được tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý để phục hồi nguồn cung.
Hợp đồng mua bán căn hộ hiện đã được điều chỉnh bởi hệ thống pháp luật chuyên ngành tương đối đầy đủ, từ điều kiện mở bán dự án, nghĩa vụ công khai thông tin cho tới mẫu hợp đồng chuẩn. Vì vậy, việc duy trì thêm một bước đăng ký hợp đồng theo mẫu là chưa thực sự cần thiết.
Theo chuyên gia, cơ quan quản lý nên chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải xin xác nhận hợp đồng trước khi bán hàng, cần tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quyền lợi người mua nhà.
