Theo bản tin mới nhất của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chính phủ Philippines đang cân nhắc gia tăng nhập khẩu gạo nhằm kiềm chế giá bán lẻ và bù đắp thiếu hụt nguồn cung trong nước. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh chi phí đầu vào như phân bón và nhiên liệu tăng cao, gây áp lực lớn lên sản xuất lúa.
Trước đó, Manila từng theo đuổi chính sách hạn chế nhập khẩu để hỗ trợ nông dân nội địa. Tuy nhiên, thực tế sản xuất đang buộc nước này phải điều chỉnh chiến lược. Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines, ông Francisco Tiu Laurel cho biết chưa chốt khối lượng nhập cụ thể do vẫn đang trong mùa thu hoạch, song kế hoạch mua thêm gạo xay xát từ Việt Nam và một số quốc gia châu Á gần như chắc chắn sẽ được triển khai.
Sản lượng lao dốc, áp lực giá buộc Philippines hành động
Số liệu cho thấy, tính đến ngày 9/4/2026, khoảng 92,7% lượng gạo nhập khẩu của Philippines tương đương 1,36 triệu tấn – đến từ 5 nguồn cung chính gồm Việt Nam, Myanmar, Campuchia, Ấn Độ và Pakistan. Trong đó, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò then chốt.
Nguyên nhân cốt lõi khiến Philippines phải tăng nhập khẩu là triển vọng sản xuất nội địa kém tích cực. Dự báo cho thấy sản lượng lúa của nước này có thể giảm ít nhất 20% trong năm 2026 do chi phí đầu vào leo thang, thậm chí trong kịch bản xấu, mức giảm có thể lên tới 50%.
Không chỉ Philippines, Hàn Quốc cũng đang gia tăng hoạt động nhập khẩu thông qua các gói thầu quốc tế. Tổng công ty Thương mại Nông - Thủy sản và Thực phẩm Hàn Quốc (aT) vừa phát hành hồ sơ mời thầu mua 20.000 tấn gạo, trong đó 10.000 tấn từ Việt Nam và 10.000 tấn từ Mỹ.
Thời hạn nộp giá kết thúc vào ngày 28/4/2026, với thời gian giao hàng dự kiến từ đầu tháng 6 đến giữa tháng 8. Ngoài ra, một phiên đấu thầu riêng khác với khối lượng lên tới 65.394 tấn cũng vừa đóng thầu, cho thấy nhu cầu nhập khẩu của Hàn Quốc vẫn duy trì ổn định.
Trong bối cảnh nhu cầu tăng, xuất khẩu gạo Việt Nam tiếp tục có lợi thế tại các thị trường quen thuộc. Mỗi năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 8–9 triệu tấn gạo, trong đó có thời điểm tới 60% tập trung vào Philippines và Indonesia - hai thị trường vẫn áp thuế nhập khẩu khá cao.
Giá gạo nhích tăng, tín hiệu mới cho xuất khẩu
Trên thị trường quốc tế, giá gạo đang có dấu hiệu phân hóa. Trong tuần từ 13/4 đến 17/4/2026, giá gạo 5% tấm của Việt Nam tăng nhẹ lên 379 USD/tấn, trong khi Thái Lan giảm xuống 413 USD/tấn và Ấn Độ giữ ở mức 347 USD/tấn.
Động lực tăng giá của gạo Việt Nam chủ yếu đến từ việc vụ Đông - Xuân đang bước vào giai đoạn cuối, nguồn cung giảm dần. Trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu từ các nước châu Á tăng trở lại, xu hướng giá tăng có thể tiếp diễn trong thời gian tới.
