Bộ Xây dựng đang tham vấn ý kiến về Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi (Dự thảo). Theo đại diện Bộ Xây dựng, cơ quan này đã tổ chức đánh giá, tổng kết thi hành; rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng liên quan đến phát triển nhà ở; lấy ý kiến tham vấn hồ sơ chính sách Luật Nhà ở (sửa đổi); nghiên cứu, xây dựng Dự thảo theo quy định. Hiện nay, hồ sơ chính sách đang được Chính phủ xem xét, thông qua.
Tuy nhiên, góp ý Dự thảo, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, một số quy định của Dự thảo vẫn chưa bảo đảm tính thống nhất với Luật Đất đai, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng... Nếu không được rà soát, chỉnh lý, các quy định chồng chéo có thể tạo thêm rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án.
Theo VCCI, đây đều là các đạo luật điều chỉnh xuyên suốt quá trình đầu tư, phát triển dự án nhà ở. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Nhà ở cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, tránh phát sinh quy định mâu thuẫn hoặc chồng chéo.
Qua rà soát sơ bộ, VCCI nhận thấy một số nội dung của Dự thảo vẫn chưa tương thích với các luật hiện hành.
Cụ thể, đối với Luật Đất đai, VCCI chỉ ra quy định về điều kiện chuyển nhượng dự án đầu tư liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn chưa thống nhất.
Theo đó, tại Luật Đất đai năm 2024, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Tuy nhiên, Dự thảo lại quy định đối với nhà ở xây dựng theo dự án để bán hoặc thuê mua thì không cấp Giấy chứng nhận cho chủ đầu tư mà cấp trực tiếp cho người mua, trừ một số trường hợp.
Theo VCCI, cách quy định này có thể dẫn đến cách hiểu rằng chủ đầu tư vẫn có thể thực hiện chuyển nhượng mà không cần có Giấy chứng nhận, tạo ra sự thiếu thống nhất với Luật Đất đai và có thể gây lúng túng trong quá trình áp dụng.
Một nội dung khác cũng được VCCI lưu ý là thời hạn thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai.
Trong khi Luật Đất đai quy định người sử dụng đất phải thực hiện đăng ký biến động trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày phát sinh biến động thì Dự thảo lại quy định chủ đầu tư có thời hạn 50 ngày kể từ khi bàn giao nhà hoặc bên thuê mua thanh toán đủ tiền để nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho người mua.
Theo VCCI, sự khác biệt về mốc thời gian này cần được rà soát để bảo đảm thống nhất, tránh phát sinh cách hiểu và cách áp dụng khác nhau giữa các cơ quan quản lý.
Bên cạnh đó, quy định về quỹ đất để phát triển dự án nhà ở thương mại giá phù hợp cũng được cho là chưa tương thích với Luật Đất đai. Dự thảo cho phép sử dụng các loại đất khác không phải đất ở để phát triển dự án, trong khi Luật Đất đai quy định dự án nhà ở thương mại thông qua cơ chế thỏa thuận phải có yếu tố "đất ở".
Ngoài các nội dung liên quan đến Luật Đất đai, VCCI cũng cho rằng Dự thảo chưa bảo đảm tính thống nhất với một số luật khác. Cụ thể, quy định áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với một số dự án nhà ở sử dụng vốn nhà nước chưa phù hợp với Luật Đấu thầu (sửa đổi), do đó đề nghị bãi bỏ. Đối với Luật Xây dựng, VCCI kiến nghị rà soát đồng bộ quy định miễn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi để tránh cùng một thủ tục được điều chỉnh bởi hai quy định khác nhau.
