Đó chính là rau đay.
Theo dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trong 100 g rau đay sống có khoảng 4,76 mg sắt và 37 mg vitamin C. Với rau đay đã luộc, để ráo, hàm lượng sắt vào khoảng 3,14 mg và vitamin C khoảng 33 mg. Hàm lượng sắt của rau đay không hề thua kém thịt bò, 100g thịt bò sống cung cấp khoảng 2,5–2,7 mg sắt, tùy phần thịt và độ nạc.
Ngoài sắt, rau đay còn cung cấp beta-caroten, folate, canxi, kali và chất xơ. Đây đều là những thành phần có vai trò nhất định đối với hoạt động của cơ thể.
Đáng chú ý, vitamin C trong rau đay có thể hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt không heme (loại sắt có trong thực phẩm nguồn gốc thực vật).
Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), cho biết rau đay là loại rau có giá trị dinh dưỡng, có thể đưa vào khẩu phần ăn thường xuyên để bổ sung chất xơ và các vi chất.
Rau đay nấu tôm - món ăn dinh dưỡng tốt cho sức khỏe
Tuy nhiên, hàm lượng dinh dưỡng thực tế có thể thay đổi tùy giống cây, độ tuổi của lá, điều kiện trồng trọt và cách chế biến. Việc so sánh rau đay với thịt bò cũng cần lưu ý rằng sắt trong thực phẩm thực vật và động vật có khả năng hấp thu khác nhau. Do đó, không thể chỉ nhìn vào con số hàm lượng sắt để kết luận rau đay thay thế được thịt bò.
Với người thiếu máu do thiếu sắt, ăn rau đay có thể góp phần bổ sung sắt nhưng không thay thế việc thăm khám, tìm nguyên nhân và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Loại rau có độ nhớt đặc trưng, hỗ trợ tiêu hóa
Một trong những đặc điểm khiến rau đay khác biệt với nhiều loại rau khác là phần chất nhầy tiết ra khi nấu chín.
Bác sĩ Nguyễn Trần Như Thủy cho biết, chất xơ và chất nhầy trong rau đay có khả năng giữ nước, góp phần làm mềm phân, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và việc đi tiêu. Đây cũng là lý do rau đay thường được sử dụng trong các món canh thanh mát, đặc biệt vào mùa hè.
Một thử nghiệm nhỏ tại Nhật Bản trên 22 người trưởng thành khỏe mạnh ghi nhận chế phẩm chứa rau đay giúp tăng số lần đi tiêu sau hai tuần sử dụng.
Tuy nhiên, đây mới là kết quả bước đầu. Nghiên cứu có số lượng người tham gia hạn chế, thời gian theo dõi ngắn và sử dụng chế phẩm dạng viên, không phải món rau đay chế biến trong bữa ăn hằng ngày. Vì vậy, chưa đủ cơ sở để khẳng định ăn canh rau đay có tác dụng điều trị táo bón.
Theo kinh nghiệm của y học cổ truyền, rau đay còn được sử dụng với mục đích thanh nhiệt, nhuận tràng. Trong dân gian, loại rau này cũng thường được chế biến cho phụ nữ sau sinh với quan niệm giúp lợi sữa.
Những cách ăn rau đay để tận dụng giá trị dinh dưỡng
Rau đay có thể chế biến thành nhiều món ăn đơn giản, phù hợp với bữa cơm gia đình.
Theo bác sĩ Thủy, cách chế biến phổ biến nhất là canh rau đay nấu cua đồng hoặc tôm. Có thể kết hợp thêm mướp, mồng tơi để tăng sự đa dạng về rau xanh. Cách chế biến này vừa bổ sung chất xơ, vitamin, khoáng chất, vừa cung cấp thêm chất đạm từ tôm và cua.
Ngoài ra, rau đay có thể luộc hoặc nấu cùng các nguyên liệu khác tùy khẩu vị. Nên chọn rau tươi, rửa sạch và nấu chín trước khi ăn.
Với phụ nữ sau sinh, rau đay có thể được sử dụng như một loại rau thông thường trong khẩu phần hằng ngày. Tuy nhiên, không nên coi đây là thực phẩm có tác dụng kích thích tiết sữa đã được chứng minh. Để duy trì nguồn sữa, người mẹ cần cho trẻ bú hoặc hút sữa thường xuyên, đúng cách, đồng thời bảo đảm chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi phù hợp. Nếu lo ngại lượng sữa không đủ, mẹ nên được nhân viên y tế hướng dẫn kiểm tra cách trẻ ngậm bắt vú và hiệu quả bú.
Không nên ăn quá nhiều rau đay
Dù có giá trị dinh dưỡng, bác sĩ Thủy khuyến cáo rau đay vẫn cần được sử dụng với lượng phù hợp, kết hợp luân phiên cùng các loại rau khác để bảo đảm khẩu phần đa dạng.
Người đang bị tiêu chảy hoặc dễ đầy bụng nên điều chỉnh lượng rau theo khả năng dung nạp của cơ thể. Trẻ nhỏ bước vào giai đoạn ăn bổ sung, thường từ khoảng 6 tháng tuổi, có thể ăn rau đay đã nấu chín, nghiền hoặc cắt nhỏ phù hợp với khả năng ăn của trẻ.
Phụ nữ mang thai cũng có thể sử dụng rau đay như một loại thực phẩm thông thường nếu cơ thể dung nạp tốt. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng nước sắc đậm đặc hoặc các chế phẩm từ rau đay với mục đích an thai khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
