Ảnh minh họa
Bên cạnh điện thoại, máy tính và các mặt hàng nông sản của Việt Nam, nhóm hàng phương tiện vận tải và phụ tùng đang âm thầm thiết lập những mốc kim ngạch kỷ lục. 8 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự bứt phá gần 3 tỷ USD tại Mỹ, đà tăng trưởng 53% tại Mexico và sự cắm rễ ngày càng sâu của linh kiện Việt vào các "thủ phủ" ô tô toàn cầu.
Cú hích gần 3 tỷ USD từ thị trường Mỹ và các trụ cột châu Á
Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, trong bức tranh xuất khẩu 9 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng phương tiện vận tải và phụ tùng tiếp tục duy trì phong độ tăng trưởng cực kỳ ổn định, trở thành một trong những điểm sáng nổi bật của ngành công nghiệp chế tạo.
Hết quý 3, Việt Nam thu về hơn 15,08 tỷ USD từ mặt hàng này, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025.
Tại thị trường Mỹ, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này trong 8 tháng đầu năm 2026 đã cán mốc 2,83 tỷ USD, tăng trưởng 20,59% so với mức 2,34 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025.
Song song đó, tại hai trung tâm sản xuất ô tô hàng đầu châu Á là Nhật Bản và Hàn Quốc – nơi đặt đại bản doanh của những thương hiệu danh tiếng như Toyota, Honda, Hyundai, Kia – linh kiện Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc. Cụ thể, xuất khẩu sang Nhật Bản ghi nhận kim ngạch đạt 2,27 tỷ USD, tăng 4,69%. Xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 1,29 tỷ USD, tăng 6,65%.
Tính chung 3 thị trường trụ cột Mỹ, Nhật, Hàn, tổng giá trị xuất khẩu phương tiện vận tải và phụ tùng của Việt Nam đã vượt 6,38 tỷ USD. Việc chinh phục được các thị trường kiểm định khắt khe này chứng minh năng lực kỹ thuật và độ chuẩn xác của sản phẩm phụ trợ sản xuất tại Việt Nam đã đạt chuẩn toàn cầu.
"Bắc cầu" sang Mexico và liên kết chuỗi cung ứng tại Thái Lan
Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất trong báo cáo thống kê là đà tăng trưởng vượt bậc tại Mexico. Phương tiện vận tải và phụ tùng sang Mexico bứt phá từ 385,72 triệu USD lên 590,04 triệu USD, đạt tốc độ tăng trưởng 52,97% so với năm trước.
Dưới góc nhìn chuỗi cung ứng, Mexico đóng vai trò trung tâm sản xuất xe hơi chiến lược của khu vực Bắc Mỹ theo Hiệp định USMCA. Việc xuất khẩu phụ tùng sang Mexico tăng vọt phản ánh xu hướng các tập đoàn xe hơi toàn cầu chọn Việt Nam làm vệ tinh cung ứng nòng cốt.
Tại khu vực ASEAN, Thái Lan – "Detroit của Đông Nam Á" – tiếp tục gia tăng nhập khẩu linh kiện từ Việt Nam với kim ngạch phương tiện vận tải & phụ tùng đạt hơn 470 triệu USD (+9,36%). Các nhóm hàng công nghệ phụ trợ xuất sang Thái Lan ghi nhận sự bùng nổ song hành như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác.
Mức tăng trưởng này chứng minh Việt Nam không chỉ cung cấp phụ tùng cơ khí mà còn là đối tác cung ứng hệ thống điện tử và thiết bị nòng cốt cho chuỗi lắp ráp tại Thái Lan.
Tại châu Âu, nơi tiêu chuẩn môi trường và kỹ thuật thuộc hàng nghiêm ngặt nhất, phụ tùng ô tô và phương tiện vận tải Việt Nam ghi nhận đà tăng tốc rất tích cực như Đức (kim ngạch bứt phá từ 209,3 triệu USD lên 294,0 triệu USD +40,51%), Hà Lan (tăng từ 188,4 triệu USD lên 247,9 triệu USD +31,55%), Ý (289,4 triệu USD +6,86%).
Sự tăng trưởng mạnh mẽ tại châu Âu phản ánh nhu cầu lớn về các dòng sản phẩm linh kiện điện, hệ thống dây dẫn kỹ thuật cao từ Việt Nam để phục vụ quá trình chuyển đổi ngành ô tô Châu Âu sang các dòng xe điện (EV) và xe lai (hybrid).
Sức bật từ nội địa
Đằng sau những con số xuất khẩu hàng tỷ USD ra thế giới là một "hậu phương" sản xuất và tiêu thụ nội địa tăng trưởng mạnh. Dữ liệu tổng hợp từ VAMA và các cơ quan thống kê cho thấy, trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô tiêu thụ ô tô tại thị trường Việt Nam đạt hơn 432.500 xe, tăng 26,6% so với cùng kỳ năm 2025 — thiết lập tốc độ tăng trưởng doanh số ô tô cao nhất trong nhóm 6 thị trường lớn nhất Đông Nam Á (ASEAN-6).
Động lực trung tâm dẫn dắt đà tăng trưởng nội địa đến từ cuộc chuyển dịch sang phương tiện xanh. Xe điện và xe hybrid hiện đã chiếm tới 44% tổng lượng ô tô tiêu thụ toàn quốc. Trong đó, thương hiệu xe điện nội địa VinFast đóng vai trò hạt nhân khi bàn giao 154.073 ô tô điện chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026 (tăng ~75% so với cùng kỳ), nắm giữ trên 35% thị phần toàn quốc.
Nhờ lực kéo từ thị trường tiêu thụ trong nước, sản lượng ô tô lắp ráp nội địa 9 tháng đầu năm ước đạt 416.400 xe (+24,8%), trong khi sản lượng xe máy mới ra thị trường đạt mốc 3,13 triệu chiếc (+28,1%). Chính dung lượng sản xuất hàng triệu sản phẩm trong nước đã giúp các doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ tích lũy quy mô, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và tối ưu chi phí trước khi vươn ra toàn cầu.
Bức tranh tổng thể từ kim ngạch xuất khẩu gần 3 tỷ USD tại Mỹ, đà bứt phá ở Mexico, Thái Lan đến quy mô tiêu thụ nội địa dẫn đầu Đông Nam Á cho thấy công nghiệp phụ trợ ngành vận tải Việt Nam đã thoát khỏi cái mác "gia công chi tiết đơn giản".
Sự kết hợp giữa thị trường nội địa tăng trưởng nhanh và mạng lưới xuất khẩu sâu rộng đang tạo ra "thế kiềng ba chân" vững chắc. Đây là tiền đề quan trọng để các doanh nghiệp trong nước tiếp tục nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đón đầu làn sóng xe điện hóa toàn cầu và khẳng định vị thế một mắt xích công nghiệp không thể thay thế trên bản đồ sản xuất thế giới.
