Đại sứ Việt Nam tại Cuba, Lê Quang Long (thứ 2 hàng 2 từ phải sang) và Thứ trưởng Nông nghiệp Cuba, Telce González Morera (thứ 2 hàng 2 từ trái sang), chứng kiến Lễ ký hợp đồng bàn giao 1.200 tấn gạo. Ảnh: TTXVN
Theo TTXVN, ngày 16/6, tại nhà máy xay xát gạo huyện Los Palacios, tỉnh Pinar del Río (Cuba), theo một thỏa thuận giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp Cuba, đại diện doanh nghiệp sản xuất lúa gạo AgriVMA của Việt Nam đã bàn giao 1.200 tấn gạo cho công ty nông nghiệp Los Palacios của Cuba.
Tại nhà máy, với sự chứng kiến của ông Lê Quang Long, Đại sứ Việt Nam tại Cuba và Thứ trưởng Nông nghiệp Cuba Telce González Morera, Giám đốc công ty Agri VMA Nguyễn Thị Thơm và Tổng Giám đốc công ty nông nghiệp Los Palacios, Michel Ballate Camejo, đã ký hợp đồng bàn giao. Đây chính là lô gạo thứ 2 được doanh nghiệp Việt Nam bàn giao cho Cuba trong năm 2026 theo thỏa thuận song phương.
Theo ông Michel Ballate Camejo đánh giá dù AgirVMA mới triển khai dự án trồng lúa ở huyện Los Palacios, tỉnh Pinar del Rio của Cuba, nhưng đã đạt được kết quả vượt mong đợi, với năng suất bình quân ở thời điểm hiện tại lên đến 9 tấn thóc tươi/ha. Ông Michel Ballate Camejo bày tỏ mong muốn hai bên sẽ tăng cường hơn nữa trong hợp tác sản xuất lúa gạo và nhân rộng diện tích gieo trồng.
Trên thực tế, hiện thực hóa thỏa thuận giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp Cuba ký kết trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Cuba vào tháng 9/2024, công ty AgriVMA đã phối hợp với phía Cuba triển khai 3 mô hình thí điểm. Cụ thể, thứ nhất, Agri VMA chủ động hoàn toàn trong canh tác lúa trên 1.000 ha. Thứ hai, cung cấp vật tư và kỹ thuật cho người nông dân Cuba. Thứ ba, bán, cung cấp giống, phân bón, thuốc trừ sâu, máy móc và hỗ trợ kỹ thuật cho các nông hộ Cuba.
Kỳ tích lúa Việt trên đất Cuba
Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long đã đến thăm Dự án Hợp tác Việt Nam - Cuba Phát triển Sản xuất Lúa gạo ở huyện Calimete (tỉnh Matanzas). Ảnh: TTXVN
Cũng trong tháng 6 này, theo PV TTXVN tại Cuba, trong chuyến thăm làm việc tại tỉnh Matanzas, Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long đã đến thăm dự án, tận mắt chứng kiến những bông lúa vẫn trĩu nặng dưới nắng vàng Caribe, những thành tựu ấn tượng và sức bền của hơn hai thập kỷ hợp tác giữa hai nước.
Đáng chú ý, theo báo cáo của Ban quản lý dự án phía Cuba, giai đoạn 2020 - 2025 của Dự án Hợp tác Việt Nam - Cuba Phát triển Sản xuất Lúa gạo ở huyện Calimete (tỉnh Matanzas) đã đạt được những kết quả vượt bậc. Cụ thể, tại mô hình trình diễn số 4, nơi được áp dụng kỹ thuật tiên tiến nhất, năng suất lúa trong năm 2024 đạt 11,16 tấn/ha/2 vụ/năm, tức là vượt xa mục tiêu 10 tấn/ha/năm và cao gấp 3 - 4 lần so với năng suất trung bình toàn quốc.
Với quy mô sản xuất đại trà (mô hình 5), 1.951,38 ha trong số 5.798,88 ha lúa gieo trồng đã cho năng suất 5,31 tấn/ha, tức là cao gấp 3 lần so với mặt bằng chung của ngành lúa gạo Cuba. Đáng chú ý, tổng sản lượng lúa thu hoạch trong vụ Đông 2024 - 2025 đạt 13.005,54 tấn. Trong đó, riêng mô hình 5 đóng góp 10.368,49 tấn.
Ngoài ra, về đào tạo nhân lực, dự án cũng đã tổ chức 3.398 hoạt động khuyến nông, đào tạo cho 29.207 lượt nông dân, kỹ thuật viên và cán bộ quản lý. Hơn nữa, 25 giống lúa Việt Nam đã được đưa vào thử nghiệm tại Cuba. Trong đó, có 4 giống triển vọng đang hoàn tất thủ tục đăng ký với tên gọi đặc biệt “ViBa” nhằm tôn vinh thành tựu hợp tác Việt Nam - Cuba.
Đại sứ Việt Nam tại Cuba Lê Quang Long nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của dự án hợp tác sản xuất lúa gạo giữa hai nước tại huyện Calimete nói riêng và Cuba nói chung đối với mục tiêu tự túc lương thực của quốc gia này.
Theo Đại sứ, dự án thí điểm về hợp tác phát triển cây có hạt này là một hình mẫu hiệu quả cần được nhân rộng trong tương lai. Đồng thời, Đại sứ khẳng định cả hai chính phủ luôn sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi để dự án này tiếp tục phát triển, cũng như đóng góp vào nhiệm vụ đảm bảo an ninh lương thực của Cuba.
Một mô hình trồng lúa cho kết quả tích cực trên đất Cuba. Ảnh: TTXVN
Trên thực tế, theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Cuba, nhờ áp dụng thành công kỹ thuật canh tác lúa của Việt Nam, lượng gạo nhập khẩu của Cuba đã giảm đáng kể từ mức 400.000 - 450.000 tấn/năm (giai đoạn 2005 – 2011) xuống còn khoảng 220.000 tấn/năm (trong giai đoạn 2020 - 2024).
Dự kiến, đến năm 2025, nhờ mở rộng áp dụng giống lúa ViBa và công nghệ tưới tiêu tiên tiến, Cuba có thể giảm thêm 10 - 15% lượng gạo nhập khẩu, qua đó tiến gần hơn đến mục tiêu tự chủ lương thực.
Trao đổi với TTXVN, ông Gerardo Rodríguez, một trong những hộ sản xuất tham gia dự án, bày tỏ: “Những gì chúng tôi học được từ các chuyên gia Việt Nam không chỉ là kỹ thuật canh tác, mà còn là tinh thần bền bỉ, sáng tạo vượt qua mọi thách thức. Ngay cả khi mưa đá phá hủy một phần cánh đồng, chúng tôi vẫn tin vào một vụ mùa bội thu”.
