Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 3/9, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, sầu riêng là một trong những cây trồng có giá trị kinh tế cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn.
Năm 2021, sản phẩm sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu khoảng 177 triệu USD. Đến năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu đạt 3,85 tỷ USD, có sự tăng đột biến trong 5 năm vừa qua.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp.
“ Đây là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần của chúng ta ”, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nói.
Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cử các đoàn công tác làm việc trực tiếp với địa phương, nhất là những vùng trồng sầu riêng lớn tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Từ ngày 1/7, Bộ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, cho phép khách hàng trong và ngoài nước truy cập dữ liệu liên quan đến quá trình sản xuất nông sản, trong đó có sầu riêng, từ trồng trọt, chăm sóc, sử dụng phân bón đến thu hoạch, đóng gói. Theo Thứ trưởng, việc này góp phần tạo niềm tin cho khách hàng, nhất là khách hàng quốc tế.
Một vấn đề khác được tập trung tháo gỡ là cấp mã số vùng trồng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai các giải pháp nhằm giải quyết những khó khăn doanh nghiệp gặp phải trong quá trình cấp mã. Cùng với đó, việc cấp mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói được đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền cho địa phương, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.
Đáng chú ý, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã sang Trung Quốc làm việc vào ngày 14/8. Sau các cuộc làm việc, Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp thêm 567 mã vùng trồng sầu riêng cho Việt Nam. Hiện Việt Nam có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.
“ Chúng tôi đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng trong cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, đạt khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026 ”, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nói.
Sầu riêng có thể mang về 4 tỷ USD xuất khẩu trong năm 2026.
Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận ngành sầu riêng vẫn đối mặt một số hạn chế.
Cụ thể, diện tích sầu riêng tăng nhanh nhưng tại một số địa phương, việc mở rộng còn mang tính tự phát, chưa gắn chặt với điều kiện đất đai, nguồn nước và tổ chức chuỗi giá trị. Sự kết nối giữa sản xuất, logistics và xuất khẩu cũng chưa đồng bộ.
Trong khi đó, yêu cầu kỹ thuật của thị trường nhập khẩu ngày càng cao, nhất là về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và cơ sở dữ liệu.
Ông Đặng Ngọc Điệp cũng nêu thực tế, sầu riêng Việt Nam cũng phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng lớn từ Thái Lan, Malaysia và các quốc gia khác trong khu vực tại thị trường Trung Quốc.
Để thúc đẩy xuất khẩu thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định 5 nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tiếp tục đàm phán để tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Australia, New Zealand; đồng thời gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh và các sản phẩm chế biến.
Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, trong tháng 7, Ấn Độ đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu sầu riêng vào thị trường này. “ Đây là một thị trường tỷ dân và có nhu cầu rất lớn trong thời gian tới, đặc biệt có những khách hàng siêu giàu. Chúng tôi đang triển khai mở rộng thị trường xuất khẩu sang Ấn Độ ”, ông nói.
Bộ cũng sẽ tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững, rà soát vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu; phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu.
Một trong những hạn chế hiện nay là tỷ lệ thất thoát trong quá trình từ sản xuất đến lưu thông còn lớn do hệ thống cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, doanh nghiệp sẽ được khuyến khích đầu tư thêm nhà máy, kho lạnh và cơ sở chế biến tại các vùng sản xuất tập trung.
Giải pháp tiếp theo là chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến và logistics nhằm giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Cuối cùng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục mở rộng, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm, đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm cadimi, vàng O và các tiêu chí của thị trường nhập khẩu.
“ Vừa rồi Việt Nam đã đàm phán với phía Trung Quốc và Trung Quốc đã đồng ý cho chúng ta được 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đáp ứng yêu cầu rất khắt khe và điều kiện xuất khẩu. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu ”, Thứ trưởng nói thêm.
