Tiến sĩ Ngô Hữu Hải (Ảnh: PetroTimes)
Theo PetroTimes, trong phòng làm việc của Tiến sĩ Ngô Hữu Hải - Phó Chủ tịch Hội Dầu khí TP HCM, nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP), nguyên Tổng Giám đốc Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông (BIENDONG POC), có một chai dầu đen xì, đặc quánh và bên ngoài ghi rõ: Bạch Hổ ngày 26/6/1986.
Ngày 26/6/1986, đúng 9h30, giờ phút lịch sử đã diễn ra trên giàn khai thác MSP-1 mỏ Bạch Hổ giữa biển khơi, dòng dầu thương mại đầu tiên của Việt Nam đã phun lên từ lòng đất. Đó là thời khắc đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển kinh tế đất nước, mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam.
Giàn MSP-1 (Ảnh: Vương Thái) - PetroTimes
Theo lời kể của Tiến sĩ Ngô Hữu Hải, trước ngày 26/6/1986, một chuyến trực thăng Mi-8 đặc biệt đã đưa lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Tổng cục Dầu khí, lãnh đạo Xí nghiệp Liên doanh Vietsovpetro cùng các phóng viên ra giàn MSP-1 mỏ Bạch Hổ để chứng kiến thời khắc Việt Nam bắt đầu khai thác dòng dầu thương mại đầu tiên từ giếng BH-1X.
Sau khi khoan xong, các chuyên gia Việt Nam và Liên Xô cũ tiến hành các công việc kỹ thuật để chuẩn bị “gọi dòng” sản phẩm đưa giếng vào khai thác. Nhưng trong suốt ba ngày, dù nhiều phương án kỹ thuật đã được triển khai, dòng dầu công nghiệp vẫn chưa xuất hiện. Từ lòng giếng chỉ có những váng dầu mỏng nổi lên.
Trên giàn MSP-1, nhiều cuộc họp kỹ thuật liên tục diễn ra giữa các kỹ sư Việt Nam và chuyên gia Liên Xô: Vì sao các thông số khi khoan đều cho thấy tầng chứa có biểu hiện dầu khí tốt, nhưng dòng dầu thương mại vẫn chưa lên?
Đến chiều ngày 25/6/1986, lãnh đạo Vietsovpetro, trong đó có ông Ngô Thường San - khi đó là Phó Tổng Giám đốc phụ trách địa chất - đã quyết định tiến hành trám cốc xi măng ngăn cách tầng đá móng với các vỉa dầu khác, sau đó chuyển sang bắn mở vỉa dầu Miocen ở độ sâu khoảng 3.200m.
Buổi tối là trám xi măng (nguyên tắc gọi dòng không làm buổi tối để tránh cháy nổ, thường gọi vào buổi sáng); buổi sáng giao ca xong thì nhận nhiệm vụ chuẩn bị bắn vỉa, gọi dòng, công tác chuẩn bị thu gom đều suôn sẻ.
7h sáng họp giao ban xong, 7h30 bắt đầu bắn vỉa với dây mìn 30-50m tùy loại, thay dung dịch 9h15-9h25 thấy áp suất tăng dần từ 5-10 atm, sau đó là 20 atm, nhiệt độ Miocene khoảng 130°C, với độ sâu khoảng 3.800m, vào móng khoảng 4.200m.
Tiến sĩ Hải kể lại "Lúc này nhiệt độ bắt đầu tăng lên. Bình thường chỉ 35-40-50-70°C thì bắt đầu nghe tiếng “lóc cóc” trong đường ống; tôi hỏi đốc công người Azerbaijan là tiếng gì, họ bảo tiếng đất đá và yêu cầu tôi đi báo mọi người đi, chắc dầu đang lên.
Lúc này các lãnh đạo và kỹ sư, công nhân lục tục xuống. Chúng tôi đứng sau côn khai thác có một cái vòi và xô để lấy mẫu, một lúc thấy “xùy xùy” khí, sau thì thấy một dòng dung dịch lẫn thứ gì đen đen, sóng sánh chảy ra. Tôi hỏi đốc công: “Cái gì thế?”; anh đốc công nhìn tôi và bảo: “Dầu Việt Nam, dầu thô Việt Nam của các anh đấy!”."
Đến 9h30, dầu lên ào ào, được đưa vào hệ thống thu gom ngay. Lúc này giàn trưởng quyết định đưa khí lên phaken và tiến hành đốt phaken (Flaring).
Một tiếng nổ vang lên, ngọn lửa phaken bùng cháy rực sáng như một ngọn đuốc khổng lồ, cả giàn MSP-1 như vỡ òa.
Theo lời của Tiến sĩ Hải, tất cả những công việc không cấp thiết tạm dừng lại. Những kỹ sư vừa làm ca đêm đang ngủ trong các vagon, container trên giàn cũng vùng dậy, tung chăn chạy ra boong. Mọi người từ các block số 1, số 2 chạy dồn về phía có thể nhìn rõ ngọn lửa. Các tàu dịch vụ hoạt động quanh khu vực quay mũi hướng về giàn MSP-1. Những chiếc trực thăng đổi ca cũng chỉnh lại hướng bay để chứng kiến ngọn lửa kỳ diệu đang bừng cháy giữa biển khơi.
Các chuyên gia Liên Xô và Việt Nam ôm chầm lấy nhau. Công nhân tranh nhau dùng tay không nhúng vào thùng dầu thô còn nóng hổi (nhiệt độ 60-70°C). Họ đưa lên ngắm, đưa lên ngửi, thậm chí nếm thử. Nhiều người xúc động quá đã lấy dầu bôi lên quần áo, bôi lên mặt, như một cách ghi dấu khoảnh khắc không bao giờ lặp lại trong đời.
Hoạt động khai thác dầu khí ở mỏ Bạch Hổ - Ảnh: PetroTimes
Sau giây phút ấy, mỗi người lấy chai nước suối lấy mẫu dầu làm kỷ niệm và chai dầu thô này đã ở trên bàn làm việc của Tiến sĩ Hải suốt 40 năm qua bao lần thay đổi nơi ở, nơi làm việc.
Với Tiến sĩ Ngô Hữu Hải, chai dầu ấy nhắc ông nhớ về những năm tháng ngủ trong vagon, container giữa biển khơi. Nhớ những ca làm việc 12 giờ dưới nắng gió. Nhớ những người đồng đội Việt Nam và Liên Xô đã ôm chầm lấy nhau khi ngọn lửa phaken bùng cháy. Nhớ lần đầu tiên trong đời được nhìn thấy, ngửi thấy, nếm thử và xoa lên mặt dòng dầu thô của Tổ quốc.
