Hồ Hòa Bình nhìn từ trên cao (nguồn ảnh: Lễ Lễ).
Hồ Hòa Bình là công trình chứa nước cung cấp cho nhà máy thủy điện Hòa Bình. Đây là hồ chứa nước nhân tạo nằm trên sông Đà, có chiều dài 230 km từ Hòa Bình (cũ) đến Sơn La.
Với dung tích lên tới 9,5 tỷ m3 nước, hồ Hòa Bình được xem là hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam, lớn gấp khoảng 2,5 lần hồ Thác Bà và gấp 6 lần hồ Dầu Tiếng.
Hồ còn gây ấn tượng với diện tích mặt nước khoảng 80 km2, lớn gấp 16 lần hồ Tây (Hà Nội).
Toàn cảnh hồ Hòa Bình (nguồn ảnh: Lễ Lễ).
Hồ Hòa Bình có 47 đảo lớn nhỏ, gồm 11 đảo đá vôi và 36 đảo núi đất. Cùng với phong cảnh sơn thủy hữu tình, thơ mộng và nhiều điểm tham quan hấp dẫn, nơi đây đã trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách.
Một trong những lợi thế nổi bật để hồ Hòa Bình phát triển du lịch là vị trí địa lý thuận lợi khi nằm ở cửa ngõ phía Tây Thủ đô, đồng thời nằm trên tuyến du lịch huyết mạch kết nối khu vực Tây Bắc, Trung du Bắc Bộ với Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng.
Không chỉ sở hữu thiên nhiên hùng vĩ, hồ Hòa Bình còn có hệ thống điểm du lịch, di tích lịch sử, văn hóa và tâm linh phong phú. Nổi bật trong số đó là đền và động Thác Bờ - điểm đến nổi tiếng thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm. Bên cạnh đó còn có vịnh Ngòi Hoa, động Hoa Tiên, đảo Dừa cùng các bản làng của đồng bào Mường, Thái, rất phù hợp để phát triển du lịch cộng đồng.
Nhà máy Thủy điện Hòa Bình được chụp vào năm 2024 (nguồn ảnh: Lễ Lễ).
Điểm nhấn của khu vực hồ là Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, được khởi công xây dựng năm 1979 và khánh thành năm 1994. Với công suất 1.920 MW, gồm 8 tổ máy và 12 cửa xả đáy, đây được xem là công trình thủy điện có công suất lớn nhất Đông Nam Á của thế kỷ 20.
Với cảnh quan sơn thủy hữu tình, thiên nhiên hùng vĩ và được ví như một "Vịnh Hạ Long trên núi”, Hồ Hoà Bình là công trình thuỷ điện hiếm hoi của cả nước được quy hoạch trở thành khu du lịch quốc gia.
Theo đó, hồ Hoà Bình sẽ được phát triển trở thành một khu du lịch
trọng điểm mang tầm quốc gia với sáu phân khu lớn có tổng diện tích lên tới 52.200ha với tổng số phòng lưu trú gần 6.000 phòng, có thể đón 2,5 -3 triệu lượt khách vào năm 2035.
Theo quy hoạch này, sẽ có hai khu vực mới được phát triển theo hướng du lịch nghỉ dưỡng sinh thái, trong đó phân khu Hiền Lương - Thanh Bình - Vầy Nưa thuộc huyện Đà Bắc sẽ xây dựng khoảng 1.100 phòng khách sạn và phân khu Ngòi Hoa - Thung Nai - Suối Hoa thuộc huyện Cao Phong và Tân Lạc sẽ trở thành khu trung tâm dịch vụ du lịch với diện tích đất xây dựng các khu chức năng khoảng 1.100ha, quy mô lưu trú khoảng 3.000 - 3.100 phòng.
Tuy nhiên, để trở thành một khu du lịch quốc gia, hồ Hoà Bình sẽ phải thoả mãn năm tiêu chí. Với tiêu chí đầu tiên là phải có tài nguyên du lịch đa dạng, đặc biệt hấp dẫn với ưu thế về cảnh quan thiên nhiên hoặc giá trị văn hoá, hồ Hoà Bình hoàn toàn có thể thoả mãn. Nhưng với những tiêu chí khác là phải có kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, dịch vụ chất lượng cáo, đáp ứng nhu cầu lưu trú và ăn uống, hồ Hoà Bình cần nguồn lực đầu tư rất lớn.
Hồ Hòa Bình còn có hệ thống điểm du lịch, di tích lịch sử, văn hóa và tâm linh phong phú (nguồn ảnh: Lễ Lễ).
Những năm gần đây, nhiều tập đoàn như Sun Group đang đẩy nhanh tiến độ một số dự án du lịch, đô thị và dịch vụ với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 21.000 tỷ đồng. Ngoài ra, có nhiều dự án quy mô lớn đã và đang được triển khai như Khu du lịch thiên nhiên Robinson (Đảo Sung), Khu nghỉ dưỡng và sinh thái hồ Hòa Bình, dự án Shoshin Bình Thanh (WorldHotels Spa & Resort)...
