PILA, doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam, vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác với TOTM Technologies của Singapore nhằm xây dựng một hệ thống xác thực số phục vụ các giao dịch xuyên biên giới trong ASEAN. Thay vì để các ngân hàng phải mất nhiều bước liên hệ và đối chiếu khi kiểm tra giấy tờ của đối tác nước ngoài, mô hình này hướng tới việc giúp xác minh thông tin nhanh và độc lập hơn.
Sáng kiến đầu tiên được hai bên thử nghiệm là ứng dụng chứng chỉ số (Verifiable Credentials - VC) vào quy trình thư tín dụng (L/C) giữa các ngân hàng Việt Nam và Singapore.
L/C là một công cụ quen thuộc trong thương mại quốc tế, trong đó ngân hàng cam kết thanh toán cho bên xuất khẩu khi các điều kiện và chứng từ theo quy định được đáp ứng. Tuy nhiên, khi một ngân hàng nhận L/C từ ngân hàng nước ngoài, việc xác minh nguồn phát hành và thông tin trên chứng từ vẫn có thể cần nhiều bước kiểm tra, đối chiếu.
PILA và TOTM muốn bổ sung thêm một “lớp xác thực” bên cạnh L/C. Theo đó, khi phát hành L/C, ngân hàng đồng thời cấp một chứng chỉ số để xác nhận nguồn gốc và tính nguyên vẹn của thông tin. Khi ngân hàng đối tác nhận được, họ có thể kiểm tra chứng chỉ này trên hạ tầng xác thực để biết L/C có đúng do ngân hàng phát hành hay không, thông tin có bị thay đổi hay không và chứng chỉ còn hiệu lực hay đã bị thu hồi.
Điểm đáng chú ý là chứng chỉ số này không thay thế L/C và cũng không tạo thêm nghĩa vụ thanh toán. Quy trình pháp lý và trách nhiệm của các bên đối với L/C vẫn được giữ nguyên. Công nghệ chỉ đóng vai trò như một lớp kiểm tra bổ sung, giúp quá trình xác minh nhanh và giảm bớt việc đối soát thủ công.
PILA sẽ vận hành hạ tầng phát hành và xác minh chứng chỉ số tại Việt Nam thông qua nền tảng NDAKey, trong khi TOTM Technologies phụ trách năng lực kỹ thuật tại Singapore và tích hợp với TradeTrust, một khung kỹ thuật do Cơ quan Phát triển Truyền thông và Thông tin Singapore (IMDA) phát triển.
Nếu thử nghiệm thành công, hai bên muốn mở rộng mô hình này ra ngoài L/C. Một trong những hướng được nhắc tới là “hộ chiếu số” cho sản phẩm (Digital Product Passport), giúp lưu trữ và xác minh thông tin về sản phẩm cũng như chuỗi cung ứng, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.
Về dài hạn, PILA và TOTM hướng tới xây dựng một mạng lưới xác thực số có thể kết nối nhiều quốc gia ASEAN, trước mắt tập trung vào Việt Nam, Singapore và Indonesia. Hệ thống này có thể được mở rộng sang các lĩnh vực như thanh toán xuyên biên giới và xác thực các loại chứng từ điện tử khác.
