Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, chương trình chỉnh trang khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch được xác định là một nhiệm vụ trọng điểm nhằm xử lý tình trạng nhà ở lụp xụp kéo dài nhiều năm, đồng thời cải thiện hạ tầng và chất lượng không gian đô thị.
Theo kế hoạch, TP.HCM đặt mục tiêu di dời 41.540 căn nhà, vượt chỉ tiêu 40.000 căn theo Chỉ thị 45/CT-UBND. Để thực hiện, Thành phố dự kiến triển khai 115 dự án tại 53 phường, xã, gồm xây dựng bờ kè, đường giao thông dọc kênh và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 396.875 tỷ đồng. Trong đó, 70 dự án sử dụng vốn đầu tư công có tổng mức đầu tư khoảng 232.770 tỷ đồng. Riêng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm tới 72,8%, tương đương khoảng 169.435 tỷ đồng.
45 dự án còn lại dự kiến huy động khoảng 164.033 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa và PPP. Thành phố cũng tính toán khai thác quỹ đất sau di dời, với số tiền dự kiến khoảng 90.343 tỷ đồng từ đấu giá các khu đất công và quỹ đất thương mại tại một số khu vực như bờ Nam Kênh Đôi, rạch Xóm Củi, Tạ Quang Bửu để tái đầu tư.
Trong chương trình này, Quận 8 cũ là khu vực có quy mô di dời lớn nhất với 19 tuyến kênh rạch và khoảng 14.950 căn nhà thuộc diện di dời.
Theo lộ trình, năm 2026 Thành phố dự kiến di dời khoảng 2.921 căn. Đến năm 2028, số căn di dời lũy kế dự kiến đạt 26.508 căn, tương đương 63,8% kế hoạch.
Mục tiêu đến năm 2029-2030 là hoàn thành di dời toàn bộ 41.540 căn nhà, đồng thời hoàn thiện hạ tầng, công viên cây xanh và các hạng mục chỉnh trang.
Sau khi di dời, các khu vực ven kênh rạch sẽ được định hướng khai thông dòng chảy, xây dựng bờ kè, công viên cây xanh, đường giao thông, kết hợp phát triển giao thông và du lịch đường thủy.
Với quy mô gần 397.000 tỷ đồng, chương trình không chỉ nhằm giải quyết bài toán nhà ở ven kênh rạch mà còn được kỳ vọng tạo ra sự thay đổi lớn về diện mạo đô thị TP.HCM trong giai đoạn tới.
