Đầu năm 2026, giá vàng thế giới ghi nhận mức kỷ lục khi chính thức vượt qua mốc lịch sử 5.000 USD/ounce. Vàng chỉ chiếm khoảng 4/tỷ phần trong lớp vỏ Trái Đất. Đó là một trong những lý do chính khiến giá vàng đắt đỏ.
Vàng được hình thành sâu dưới lòng đất thông qua các quá trình thủy nhiệt. Vì vậy, phần lớn vàng phải khai thác từ các mỏ lớn bị chôn vùi.
Theo trang World Atlas, sản lượng khai thác vàng toàn cầu đạt mức kỷ lục vào năm 2024, khoảng 3.661 tấn, tương đương gần 120 triệu ounce, được khai thác từ hàng nghìn mỏ trên toàn thế giới. Vậy mỏ nào khai thác được nhiều vàng nhất?
Dưới đây là 5 mỏ vàng lớn nhất theo sản lượng, dựa trên số liệu sản xuất năm 2024.
1. Mỏ vàng Nevada (Mỹ): 2.698.701 ounce (83,9 tấn)
(Ảnh: Worldatlas)
Khu phức hợp Nevada Gold Mines (Mỹ), liên doanh giữa nhà điều hành Barrick (61,5%) và Newmont (38,5%), đứng đầu danh sách mỏ vàng lớn nhất thế giới. Khu phức hợp gồm 10 mỏ ngầm và 12 mỏ lộ thiên.
Năm 2024, khu phức hợp này sản xuất gần 2,7 triệu ounce vàng (83,9 tấn), chiếm hơn 2% tổng lượng vàng khai thác trên toàn thế giới năm đó. Năm 2025, sản lượng của mỏ Nevada đạt gần 2,6 triệu ounce vàng (tương đương 80,7 tấn), giảm 3% so với năm 2024.
2. Muruntau (Uzbekistan): 53,1 tấn
(Ảnh: Worldatlas)
Nằm sâu trong sa mạc Kyzylkum của Uzbekistan, Muruntau là mỏ vàng lộ thiên lớn nhất thế giới. Mỏ vàng sâu hơn 600 m và rộng hơn 3 km. Tập đoàn khai thác và luyện kim Navoi vận hành mỏ này từ cuối những năm 1960 và đã cung cấp phần lớn lượng vàng cho Uzbekistan trong nửa thế kỷ qua.
Năm 2024, mỏ Muruntau khai thác 2.676.656 ounce vàng (khoảng 83,3 tấn).
Là mỏ khai thác liên tục, không phải cụm mỏ riêng lẻ, nhiều người coi Muruntau là mỏ vàng lớn nhất hành tinh. Đến nay, Muruntau vẫn chưa cạn kiệt. Công ty ước tính trữ lượng còn lại khoảng 4.500 tấn vàng, đủ để duy trì hoạt động khai thác trong nhiều thập kỷ tới.
3. Grasberg (Indonesia): 1.861.000 ounce (57,9 tấn)
(Ảnh: Worldatlas)
Nằm trên vùng núi cao thuộc khu vực Papua của Indonesia, mỏ Grasberg là một “tổ hợp kép”: một trong những mỏ vàng lớn nhất thế giới nằm ngay trên một trong những mỏ đồng lớn nhất nước này.
Được phát hiện vào những năm 1980, do tập đoàn Freeport-McMoRan của Mỹ và chính phủ Indonesia điều hành, mỏ Grasberg đã sản xuất khoảng 1,86 triệu ounce vàng vào năm 2024.
Khi mỏ lộ thiên ban đầu sắp hết, Grasberg chuyển xuống lòng đất, xây dựng một trong những hệ thống khai thác hầm lò lớn nhất từng được thiết kế. Khu vực này đã trở thành hình mẫu về tự động hóa, bao gồm cả một đội máy phá đá tự hành, và trữ lượng vàng đã được ước tính khoảng 24 triệu ounce.
4. Olimpiada (Nga): 1.441.300 ounce (44,8 tấn)
Mỏ Olimpiada là viên ngọc quý của Polyus, công ty khai thác vàng lớn nhất nước Nga, nằm ở vùng Siberia xa xôi. Năm 2024, mỏ Olimpiada sản xuất khoảng 1,44 triệu ounce vàng, nhiều hơn bất kỳ mỏ nào khác tại Nga.
(Ảnh: Worldatlas)
Quặng ở đây rất khó khai thác, vàng bị khóa chặt bên trong các khoáng chất sunfua, khó xử lý bằng các phương pháp thông thường. Vì vậy, Polyus sử dụng vi sinh vật để phân hủy đá và giải phóng kim loại bằng phương pháp oxy hóa sinh học. Trữ lượng lớn dự kiến sẽ giúp hoạt động khai thác diễn ra thuận lợi trong tương lai.
5. Tổ Hợp Almalyk (Uzbekistan): 1.114.000 ounce (34,6 tấn)
Đại diện thứ hai của Uzbekistan trong danh sách này là Tổ hợp Khai thác và Luyện kim Almalyk, một khu phức hợp thuộc sở hữu nhà nước, nổi tiếng hơn với vai trò là nhà sản xuất đồng chính của nước này. Vàng cũng được sản xuất cùng với đồng. Năm 2024, sản lượng vàng tại Almalyk ước tính đạt 1,1 triệu ounce, đủ để lọt vào top 5 toàn cầu.
Mỏ Almalyk đang trong quá trình mở rộng quy mô lớn nhằm mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng đồng vào năm 2030, một dự án dự kiến sẽ giúp tăng sản lượng vàng.
