Ngày 21/10, tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, hội thảo analytica Vietnam Connect 2026 diễn ra với sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học và công ty, trong đó có Masan Consumer và Provimi.
Một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để các công ty công nghệ, đặc biệt là startup, tiếp cận máy móc nghiên cứu, thử nghiệm đắt tiền mà không phải đầu tư toàn bộ hệ thống riêng.
Theo số liệu được đại diện Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3) trình bày, khảo sát 113 cơ sở cho thấy 78% thiết bị tại 16 phòng thí nghiệm trọng điểm đã sử dụng hơn 10 năm. Đáng chú ý, 30% cơ sở nghiên cứu và phát triển công lập hoạt động dưới 50% công suất.
ThS. Nguyễn Hồng Thảo, Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu Phát triển và Đảm bảo Chất lượng, QUATEST 3 trình bày tham luận
Trong khi đó, tổng giá trị các đề xuất đầu tư hạ tầng nghiên cứu giai đoạn 2026–2027 vượt 4.162 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu tận dụng máy móc hiện có và hạn chế đầu tư trùng lặp.
Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thơ Mộng, đại diện Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), đề xuất phát triển mạng lưới phòng thí nghiệm dùng chung, kết hợp các xưởng chế tạo tập trung (FabLab) với hệ thống phòng thí nghiệm tại viện nghiên cứu, trường đại học thông qua nền tảng FabNet HCMC.
Theo mô hình này, các công ty có thể sử dụng máy móc sẵn có tại những cơ sở nghiên cứu khác nhau để chế tạo nguyên mẫu, đo kiểm, sản xuất thử, thay vì phải tự mua sắm toàn bộ thiết bị. Công ty cũng có thể đặt hàng nghiên cứu tại các viện, trường, tận dụng đội ngũ kỹ sư và chuyên gia sẵn có.
Theo SIHUB, giai đoạn 2024–2025, TP.HCM đã hỗ trợ 179 dự án đổi mới sáng tạo với tổng kinh phí hơn 18,3 tỷ đồng. Hơn 88% dự án thuộc giai đoạn tiền ươm tạo và ươm tạo, có nhu cầu lớn về thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực bán dẫn, ông Trương Hữu Lý, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu triển khai Khu Công nghệ cao TP.HCM, giới thiệu hệ thống SHTPLABS với xưởng đóng gói, kiểm thử vi mạch có 13 thiết bị được Intel bàn giao, phòng thí nghiệm tự động hóa 2.0 KUKA và hệ thống phòng sạch.
Theo thông tin từ Khu Công nghệ cao TP.HCM, các thiết bị Intel bàn giao được chuyển đổi từ máy móc sản xuất công nghiệp thực tế sang phục vụ đào tạo, nghiên cứu bán dẫn. Trong số này có máy gắn chip lên đế (Die Attach), lò hàn đối lưu nhiều vùng nhiệt và hệ thống kiểm thử tự động (ATE). Đây là những thiết bị phục vụ các công đoạn đóng gói, lắp ráp và kiểm tra vi mạch.
Theo thông tin trình bày tại hội thảo, hệ sinh thái trên địa bàn có ít nhất 50 công ty thiết kế vi mạch và khoảng 5.000 kỹ sư. Việc chia sẻ hạ tầng nghiên cứu được kỳ vọng giúp các công ty tiếp cận công nghệ chuyên sâu và giảm chi phí phát triển sản phẩm.
Tuy nhiên, để triển khai mô hình này, các chuyên gia cho rằng cần tháo gỡ vướng mắc về quản lý tài sản công, thủ tục tiếp cận thiết bị và quyền sở hữu trí tuệ.
Đại diện QUATEST 3 đề xuất cho phép tiếp cận miễn phí đối với nghiên cứu phi thương mại, trong khi hoạt động phục vụ kinh doanh cần có cơ chế thu hồi chi phí và bảo mật kết quả nghiên cứu.
